Chiny usuwają z Komunistycznej Partii Chin wysokich rangą generałów Zhanga Youxię i Liu Zhenliego

Wydalenia z Biura Politycznego i skierowanie spraw do prokuratury

Pekin ogłosił 21 września 2026 r. formalne usunięcie generała Zhanga Youxię oraz generała Liu Zhenliego z Komunistycznej Partii Chin i sił zbrojnych. Decyzja, zatwierdzona przez 21-osobowe Biuro Polityczne, pozbawiła byłego najwyższego rangą umundurowanego oficera kraju oraz jego szefa sztabu członkostwa w partii i skierowała ich sprawy do prokuratury wojskowej. Zhang pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej bezpośrednio podległego prezydentowi Xi Jinpingowi, zajmując drugie miejsce w strukturze dowodzenia oraz zasiadając w Biurze Politycznym. Liu kierował Departamentem Sztabu Połączonego komisji i był członkiem wykonawczym rady. Nagłe usunięcie obu dowódców ze służby czynnej w styczniu 2026 r. stanowiło największą czystkę w dowództwie od lat. Formalne wydalenie z partii zostanie poddane pod ostateczne zatwierdzenie podczas pełnego posiedzenia plenarnego Komitetu Centralnego.

Zarzuty o nielojalność i frakcyjność

Oficjalne ustalenia opublikowane przez agencję Xinhua oskarżyły obu generałów o przyjmowanie wyjątkowo wysokich łapówek, handel stanowiskami urzędowymi w zamian za nielegalne płatności oraz brak nadzoru nad krewnymi i personelem. Śledczy stwierdzili, że obaj mężczyźni tworzyli frakcje polityczne, przekroczyli podstawowe granice i łączyli nielegalne działania polityczne z bogaceniem się. Oficjalne oświadczenie głosi, że obaj oficerowie odwrócili się od partii sercem i umysłem, naruszając jej fundamentalne normy. Zhang, który walczył w konfliktach granicznych pod koniec lat 70. i był jednym z niewielu wyższych oficerów z doświadczeniem bojowym, pozostał na stanowisku po osiągnięciu wieku emerytalnego i miał przejść na emeryturę pod koniec przyszłego roku. Adiunkt James Char z Nanyang Technological University ocenił język użyty przez śledczych w odniesieniu do sieci patronatu wojskowego.

„To wyraźna sugestia, że za kulisami dochodziło do tworzenia frakcji.”

Eskalacja kampanii antykorupcyjnej w wojsku

Ostatnie usunięcia są kontynuacją kampanii antykorupcyjnej w siłach zbrojnych, rozpoczętej w 2012 r. pod rządami Xi. W październiku 2025 r. władze usunęły z partii i wojska wiceprzewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej He Weidonga oraz admirała Miao Huę. Wcześniejsze działania doprowadziły do usunięcia z szeregów partyjnych byłych ministrów obrony Li Shangfu i Wei Fenghe w 2024 r., a w maju 2026 r. obaj zostali skazani na karę śmierci w zawieszeniu na dwa lata. W chińskim systemie prawnym kary śmierci w zawieszeniu są zazwyczaj zamieniane na dożywocie po dwóch latach. Władze obronne ogłosiły dochodzenia w sprawie Zhanga i Liu w styczniu 2026 r., co doprowadziło do ich formalnego usunięcia z państwowej Centralnej Komisji Wojskowej oraz odebrania mandatów w Ogólnochińskim Zgromadzeniu Przedstawicieli Ludowych w sierpniu 2026 r.

Kontekst dyplomatyczny i procesy wojskowe

Publiczne ogłoszenie decyzji 21 września 2026 r. nastąpiło na kilka dni przed planowanym wyjazdem Xi na rozmowy w Stanach Zjednoczonych z prezydentem Donaldem Trumpem oraz na kilka tygodni przed październikowym spotkaniem partyjnym poświęconym wewnętrznemu zarządzaniu i dyscyplinie. Były urzędnik Pentagonu Drew Thompson, który gościł Zhanga podczas wizyty w Stanach Zjednoczonych w 2012 r., ocenił konsekwencje prawne czekające oficerów po skierowaniu ich spraw do prokuratury wojskowej.

„Ich wydalenie otwiera drogę do procesu wojskowego, który bez wątpienia zakończy się surowym wyrokiem.”

Uniewinnienia w chińskich sądach wojskowych są rzadkością po formalnym skierowaniu sprawy do prokuratury. Xi powtórzył żądanie bezwzględnej kontroli partyjnej w uwagach opublikowanych przez Xinhua w marcu.

„W wojsku nie może być nikogo, kto żywi nielojalność wobec Partii.”