Polska obniża ceny paliw przed weekendem: rząd przedłuża program CPN

Nowe limity cen ogłoszone

Polscy kierowcy zapłacą mniej na stacjach benzynowych w piątek 29 maja po tym, jak minister energii Miłosz Motyka opublikował najnowsze maksymalne ceny paliw w ramach rządowego programu "Ceny Paliw Niżej" (CPN). Nowe limity ustalają cenę benzyny Pb95 na nie więcej niż 6,16 zł za litr, Pb98 na 6,73 zł, a oleju napędowego na 6,37 zł. W porównaniu z limitami z czwartku oznacza to spadek o 15 groszy dla Pb95, 13 groszy dla Pb98 i 20 groszy dla diesla.

Sytuacja na rynkach jest ostrożnie optymistyczna.

Codzienny mechanizm ustalania cen, wprowadzony 31 marca w odpowiedzi na napięcia na Bliskim Wschodzie i blokadę Cieśniny Ormuz, nakazuje Ministerstwu Energii publikowanie wiążących maksymalnych cen każdego dnia roboczego. Limity wchodzą w życie następnego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym Monitor Polski, a stacjom, które je przekroczą, grożą kary do 1 miliona złotych.

Jak działa formuła

Maksymalna cena jest obliczana według stałego wzoru: średniej arytmetycznej hurtowych cen paliw zgłaszanych przez pięciu największych uczestników polskiego rynku w poprzednim dniu roboczym, powiększonej o akcyzę, opłatę paliwową, stałą marżę detaliczną w wysokości 0,30 zł za litr oraz VAT. Podstawą programu są dwa tymczasowe rozporządzenia obniżające podatki — jedno obniżające VAT na paliwa z 23% do 8%, a drugie zmniejszające akcyzę o 29 groszy na litrze benzyny i 28 groszy na litrze oleju napędowego, do minimalnych poziomów dozwolonych przez prawo UE. Oba rozporządzenia mają wygasnąć 31 maja.

Egzekwowanie i zgodność

Nadzór spoczywa na Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), która skontrolowała ponad 9 000 stacji benzynowych od czasu wprowadzenia limitów. Według Ministerstwa Finansów, nieprawidłowości stwierdzono na blisko 540 stacjach, choć dotychczas nie nałożono żadnych kar finansowych. Ustawa przewiduje grzywny do 1 miliona złotych za sprzedaż powyżej ceny maksymalnej.

Przyszłość programu niepewna

W związku z wygaśnięciem rozporządzeń obniżających podatki z końcem maja, uwaga skupia się na tym, czy pakiet CPN zostanie przedłużony. Minister Motyka powiedział w Radiu ZET, że ostateczna decyzja należy do ministra finansów Andrzeja Domańskiego, ale uważa, że program powinien być kontynuowany co najmniej do połowy czerwca. Domański wskazał w poniedziałek, że przedłużenie jest "bardzo możliwe". Motyka podkreślił, że warunki nie pozwalają jeszcze na całkowite wycofanie mechanizmu ochronnego, nawet przy spadających cenach hurtowych i oznakach stabilizacji na światowych rynkach ropy.

To decyzja, która będzie wynikiem decyzji i rekomendacji ministra finansów, ale uważam, że powinna zostać przedłużona o dwa tygodnie, co najmniej do połowy czerwca.

Tło rynkowe

Analitycy e-petrol.pl zauważają, że spadające ceny ropy naftowej na giełdach światowych zmusiły krajowych producentów do dostosowań. Kontrolowany przez państwo rafineria Orlen drastycznie obniżył swoje ceny hurtowe w ostatnich dniach, dając stacjom detalicznym przestrzeń do dostosowania się do rządowych limitów bez ryzyka natychmiastowych trudności finansowych. Połączenie niższych kosztów hurtowych i obniżek podatków sprowadziło Pb95 z powrotem do 6,16 zł — tego samego poziomu co 31 marca, pierwszego dnia programu — podczas gdy diesel gwałtownie spadł z marcowego limitu 7,60 zł do piątkowych 6,37 zł.