Polska obniża maksymalne ceny paliw w czwartek w obliczu trwającego kryzysu w Iranie i rządowych obniżek podatków

Kryzys naftowy i wzrost cen

Po tym, jak Iran zablokował Cieśninę Ormuz w odwecie za amerykańsko-izraelskie uderzenia pod koniec lutego, światowe ceny ropy gwałtownie wzrosły, uderzając w polski rynek paliw. Przed interwencją rządu, według Michała Grabki z Fundacji Instrat, skok cen kosztował kierowców i firmy szacunkowo 2,5 miliarda złotych między 28 lutego a końcem marca. Ceny oleju napędowego na rynku hurtowym wzrosły powyżej 7200 zł za metr sześcienny, co gwałtownie podniosło ceny detaliczne.

Reakcja rządu: pakiet CPN

W odpowiedzi polski rząd wprowadził pakiet „CPN” (Ceny Paliw Niżej), który tymczasowo obniżył VAT na paliwa z 23% do 8% oraz zmniejszył akcyzę do minimum dozwolonego przez Unię Europejską – o 29 groszy na litrze benzyny i 28 groszy na oleju napędowym. Ustawę przyspieszono w parlamencie i podpisał prezydent Karol Nawrocki, a maksymalne ceny paliw po raz pierwszy ustalono 31 marca. Tego dnia limity wynosiły 6,16 zł/l dla Pb95, 6,76 zł/l dla Pb98 i 7,60 zł/l dla oleju napędowego.

Czwartkowy spadek cen

W środę Ministerstwo Energii opublikowało najnowsze dzienne obwieszczenie, ustalając maksymalne ceny na czwartek, 28 maja. W porównaniu ze środą, Pb95 spadnie o 11 groszy do 6,31 zł/l, Pb98 o 10 groszy do 6,86 zł/l, a olej napędowy o 18 groszy do 6,57 zł/l. Spadek odzwierciedla malejące koszty hurtowe – cena hurtowa Orlenu za Pb95 wynosi obecnie 5548 zł/m³, a za olej napędowy 5793 zł/m³ – oraz utrzymujący się efekt obniżek podatków.

Różnice regionalne i LPG

W całej Polsce średnie ceny na stacjach pozostają nieco poniżej limitów. Według e-petrol.pl najtańsze Pb95 można znaleźć w województwach śląskim i pomorskim po 6,34 zł/l, podczas gdy w dolnośląskim i łódzkim są najwyższe – 6,38 zł/l. Olej napędowy jest najtańszy w śląskim i pomorskim (6,65 zł/l), a najdroższy w łódzkim, kujawsko-pomorskim, zachodniopomorskim i małopolskim (6,71 zł/l). Autogaz kosztuje średnio 3,62 zł/l, od 3,48 zł/l w lubelskim i świętokrzyskim do 3,73 zł/l w opolskim.

Przyszła niepewność

Obniżone stawki podatkowe i dzienny mechanizm limitów cenowych wygasają z dniem 31 maja. Minister energii Miłosz Motyka stwierdził, że przepisy powinny zostać przedłużone co najmniej do połowy czerwca, ale ostateczna decyzja będzie zależeć od rekomendacji ministra finansów i stanu rynku ropy, który określił jako „ostrożnie optymistyczny”. Jeśli limity nie zostaną przedłużone, ceny paliw mogą wzrosnąć w miarę powrotu podatków do normalnego poziomu, podczas gdy groźba dalszych zakłóceń w Zatoce Perskiej pozostaje niewiadomą.