Premier Kanady Mark Carney proponuje strategiczny sojusz podczas wystąpienia w Parlamencie Europejskim

Wystąpienie w Parlamencie Europejskim

Premier Kanady Mark Carney przemawiał na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu 17 września 2026 roku, przedstawiając propozycje zacieśnienia więzi między Ottawą a Brukselą. Podczas wejścia na salę Carney został powitany oklaskami i owacją na stojąco. Tuż przed jego wystąpieniem deputowani z prawicowej grupy Europa Suwerennych Narodów skandowali "USA, USA". Carney zwrócił się w stronę grupy, uśmiechnął się, a następnie rozpoczął przemówienie słowem "Allora", aby odzyskać uwagę sali. W przeszłości Carney pełnił funkcje prezesa Banku Kanady w latach 2008–2013 oraz prezesa Banku Anglii w latach 2013–2020, po trzynastu latach pracy w Goldman Sachs.

Ramy bliższego partnerstwa

W swoim przemówieniu Carney odniósł się do określeń używanych przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen w kontekście relacji dwustronnych, w tym "sojuszu na rzecz przyszłości" oraz statusu "członka stowarzyszonego". Carney zaznaczył, że formalne definicje instytucjonalne pozostają w gestii Unii Europejskiej.

Dokładna definicja zależy oczywiście od Europy, Kanada nie może prosić o członkostwo w Unii. Liczy się treść, chodzi o połączenie naszych sił.

Podczas wspólnej konferencji prasowej z przewodniczącą Parlamentu Europejskiego Robertą Metsolą, Carney stwierdził, że proponowane porozumienie ma na celu budowę odporności gospodarczej i strategicznej autonomii wobec zewnętrznych wstrząsów. Dodał, że ostateczne ramy zostaną przedłożone kanadyjskiemu parlamentowi do debaty i formalnego głosowania. Odnosząc się do prezydenta USA Donalda Trumpa podczas konferencji, Carney powiedział, że silniejsza Kanada stanowi skuteczniejszego partnera zarówno dla Waszyngtonu, jak i Brukseli.

Europejskie reakcje i debata parlamentarna

Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa z zadowoleniem przyjął perspektywę głębszej współpracy podczas wizyty po spotkaniach z premierem Irlandii Michealem Martinem. Costa opisał Kanadę jako sojusznika podzielającego wartości demokratyczne i wskazał na udaną współpracę w ramach istniejących traktatów handlowych. Sandro Gozi, europoseł Renew Europe i sekretarz generalny Europejskiej Partii Demokratycznej, poparł inicjatywę, argumentując, że narody demokratyczne potrzebują struktur instytucjonalnych do przeciwdziałania przymusowi gospodarczemu. Gozi zaproponował pięć filarów partnerstwa, w tym strategiczne konsultacje polityczne, wspólne zgromadzenie parlamentarne, obszar gospodarczy oparty na CETA, współpracę obronną oraz wspólne badania technologiczne.

Krytyka ze strony konserwatywnych deputowanych

Sprzeciw wobec proponowanego statusu pojawił się ze strony konserwatywnych członków Parlamentu Europejskiego. Nicola Procaccini, współprzewodniczący grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów oraz szef delegacji Fratelli d'Italia, skrytykował inicjatywę podczas briefingu prasowego w Strasburgu. Procaccini zakwestionował podstawy prawne stworzenia specjalnego członkostwa stowarzyszonego, które nie jest wyraźnie zdefiniowane w traktatach unijnych. Argumentował, że Unia Europejska powinna priorytetowo traktować relacje z krajami europejskimi spoza UE, wymieniając Wielką Brytanię, Norwegię i Szwajcarię, zamiast ustanawiać specjalne porozumienia za Atlantykiem. Procaccini zasugerował również, że przedstawianie partnerstwa w opozycji do Stanów Zjednoczonych stanowi błąd strategiczny dla sojuszy zachodnich. Formalne zarysy porozumienia mają zostać wynegocjowane podczas szczytu UE-Kanada w Montrealu w dniach 29 i 30 października 2026 roku.