Andy Burnham potwierdzony jako lider Partii Pracy, w poniedziałek zostanie siódmym premierem Wielkiej Brytanii w ciągu dekady

Andy Burnham został formalnie ogłoszony liderem brytyjskiej Partii Pracy w piątek, usuwając ostatnią proceduralną przeszkodę przed objęciem stanowiska premiera po Keirze Starmerze w poniedziałek. 56-letni były burmistrz Greater Manchester uzyskał poparcie 379 z 403 posłów partii, co uczyniło go jedynym kandydatem i zamieniło konkurs przywództwa w formalność.

Koronacja bez rywalizacji

Droga Burnhama do przywództwa została przypieczętowana w środę, gdy przekroczył próg 81 posłów, zdobywając 379 poparć, co matematycznie wykluczyło jakiegokolwiek rywala. Były minister obrony Al Carns, który rozważał kandydowanie, potwierdził, że nie wystartuje, i udzielił Burnhamowi publicznego poparcia. Do czwartkowego terminu zgłoszeń Burnham uzyskał także poparcie co najmniej trzech stowarzyszonych organizacji, w tym związków zawodowych Unite, Unison i ASLEF, z których ostatni reprezentuje 1,3 miliona pracowników sektora publicznego.

Pod przywództwem Keira Starmera przeszliśmy od najgorszej porażki do jednego z najlepszych zwycięstw w naszej historii. Przywrócił Partię Pracy na pozycję, z której może zmieniać życie ludzi, i tym właśnie zajmowaliśmy się przez ostatnie dwa lata.

Nadzwyczajna konferencja partyjna w piątek była jedynie potwierdzeniem wyniku. Burnham, który nie zdołał wygrać wyborów na lidera w 2010 i 2015 roku, żartował na początku tego miesiąca: „Mam nadzieję, że za trzecim razem się uda.”

Szybki upadek Starmera

Rezygnacja Starmera, ogłoszona 22 czerwca, nastąpiła po druzgocących wyborach lokalnych i regionalnych 7 maja, w których Partia Pracy straciła ponad 1400 radnych. Porażki, w połączeniu z rezygnacją ministrów obrony i zdrowia oraz kontrowersją wokół nominacji Petera Mandelsona na ambasadora w Waszyngtonie (Mandelson miał bliskie stosunki ze zmarłym skazanym przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem), zniszczyły jego autorytet bezpowrotnie.

To koniec mojej kariery politycznej.

Starmer uda się w poniedziałek rano do Pałacu Buckingham, aby złożyć rezygnację na ręce króla Karola III. Monarcha następnie przyjmie Burnhama i zaprosi go do utworzenia rządu. Wybory powszechne nie są wymagane; Partia Pracy zachowuje większość zdobytą w lipcu 2024 roku, a następne głosowanie krajowe zaplanowane jest dopiero na 2029 rok.

„Król Północy” i jego agenda

Burnham, często nazywany „Królem Północy” ze względu na swoją dziesięcioletnią kadencję burmistrza Greater Manchester, obiecał „bezprecedensowo laburzystowski” rząd. Skrytykował centralizację i prywatyzację lat 80. i zobowiązał się do budowy gospodarki „działającej dla wszystkich”. Jego plany obejmują przeniesienie części instytucji rządowych z Londynu do Manchesteru, zwiększenie budżetów rad oraz nadanie priorytetu opiece społecznej.

Jestem gotów przewodzić i budować na położonych fundamentach.

W kwestii imigracji Burnham zapowiedział utrzymanie restrykcyjnej polityki i nie wskazał na przyspieszenie ostrożnego zbliżenia Starmera z Unią Europejską.

Co dalej

Burnham zostanie siódmym brytyjskim premierem od 2016 roku, na liście znajdują się David Cameron, Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak i Keir Starmer. Wszystkie sześć wcześniejszych zmian nastąpiło bez wyborów powszechnych, co jest wzorcem charakteryzującym brytyjską politykę od czasu referendum w sprawie Brexitu.

W poniedziałek, po formalnej audiencji u króla, Burnham uda się na Downing Street 10, aby wygłosić swoje pierwsze przemówienie jako premier i rozpocząć ogłaszanie składu gabinetu. Jego bezpośrednim wyzwaniem jest powstrzymanie wzrostu prawicowej partii Reform UK i przywrócenie zaufania publicznego do rządu, który w ciągu dekady miał siedmiu przywódców.