Prezydent Boliwii Rodrigo Paz odwołuje ministra gospodarki José Gabriela Espinozę po wotum nieufności

Wotum nieufności i dymisja

Prezydent Boliwii Rodrigo Paz odwołał ministra gospodarki i finansów publicznych José Gabriela Espinozę w piątek, 21 sierpnia 2026 r., publikując decyzję w Dzienniku Urzędowym. Dymisja nastąpiła po wtorkowym głosowaniu w parlamencie, 18 sierpnia 2026 r., w którym 91 ze 129 obecnych ustawodawców poparło wotum nieufności. Kongres wezwał Espinozę do złożenia wyjaśnień w sprawie polityki gospodarczej, emisji obligacji skarbowych oraz opóźnień w pracach nad budżetem państwa. Espinoza nie stawił się na sesji, wnioskując o przełożenie terminu ze względu na zaplanowane podróże służbowe do departamentu Santa Cruz oraz Brazylii, jednak wniosek został odrzucony. Zgodnie z boliwijską ustawą 1350, dekret prezydencki musi usunąć ministra objętego wotum nieufności w ciągu 24 godzin od formalnego powiadomienia.

Spór konstytucyjny i tymczasowe kierownictwo

Na wakujące stanowisko prezydent Paz powołał Oscara Mario Justiniano Pinto, urzędującego ministra zrównoważonej produkcji, środowiska i gospodarki wodnej, jako tymczasowego szefa resortu gospodarki. Dekret nie określił terminu powołania stałego następcy. Zarówno Paz, jak i Espinoza podważyli ważność parlamentarnego wotum nieufności, utrzymując, że środek ten wymagał większości dwóch trzecich głosów całego 166-osobowego zgromadzenia, a nie dwóch trzecich ze 129 obecnych członków. Espinoza złożył wniosek o ochronę prawną (amparo) do sądu konstytucyjnego, aby uchylić decyzję. Trzecia Izba Konstytucyjna w El Alto wyznaczyła rozprawę na 24 sierpnia 2026 r. w celu rozpatrzenia apelacji. W dekrecie prezydenckim zaznaczono, że wobec braku nakazu sądowego wstrzymującego skutki rezolucji o wotum nieufności, władza wykonawcza zastosowała się do ustawy 1350 w oczekiwaniu na orzeczenie sądu.

Zarzuty dotyczące zakupu pojazdu i zmiany w rządzie

Espinoza znalazł się pod dodatkową presją w związku z zarzutami wiceprezydenta Edmanda Lary dotyczącymi zakupu luksusowego samochodu Audi Q4. Oficjalne dokumenty rejestracyjne wskazywały cenę zakupu na 50 000 boliwiano (około 5700 dolarów), co stanowi kwotę poniżej wartości rynkowej. Espinoza stwierdził, że zarejestrowana kwota wynikała z błędu administracyjnego i zapewnił, że zapłacił za pojazd 350 000 boliwiano. Lara złożył formalną skargę z żądaniem wszczęcia dochodzenia w sprawie niedopełnienia obowiązków, fałszerstwa ideologicznego, użycia sfałszowanych dokumentów oraz nielegalnego wzbogacenia się. Espinoza jest siódmym ministrem, który opuścił gabinet od czasu, gdy Paz powołał swój początkowy 15-osobowy zespół 9 listopada 2025 r. Obecnie w rządzie pozostaje pięciu pierwotnych ministrów.

Presja gospodarcza i zmiany polityki

Dymisja następuje w czasie, gdy Boliwia zmaga się z poważnymi trudnościami finansowymi, charakteryzującymi się wyczerpaniem rezerw walutowych oraz spadkiem produkcji gazu ziemnego spowodowanym kurczącymi się zasobami i ograniczonymi pracami poszukiwawczymi. W grudniu 2025 r. Paz zniósł długoletnie dotacje do paliw, a inicjatywa reformy rolnej z kwietnia 2026 r. wywołała protesty społeczne przed jej wycofaniem w maju. Espinoza przeszedł z systemu sztywnego kursu walutowego na elastyczny, co doprowadziło do początkowej deprecjacji waluty o 25% w ciągu pierwszego miesiąca. Podczas jego kadencji rząd wynegocjował około 9,5 mld dolarów w ramach programów finansowania z Międzyamerykańskim Bankiem Rozwoju, Bankiem Rozwoju Ameryki Łacińskiej (CAF) oraz Międzynarodowym Funduszem Walutowym. Program MFW z lipca 2026 r. pozostaje przedmiotem ostatecznego zatwierdzenia przez Kongres Boliwii oraz Radę Wykonawczą MFW.