Berlin nakłada elektroniczne dozory na cztery osoby zagrażające bezpieczeństwu po ataku podczas parady Pride

Atak i jego następstwa

21-letni obywatel Niemiec pochodzenia libańskiego wjechał wieczorem 25 lipca w tłum uczestników parady Christopher Street Day (CSD) w Berlinie, po czym wysiadł z pojazdu i zaatakował przechodniów nożem. Jedna kobieta zginęła, a 31 osób odniosło obrażenia, w tym poważne. Sprawca, zidentyfikowany przez „Der Tagesspiegel” jako Abdul Ballout, był znany służbom bezpieczeństwa jako sympatyk IS i figurował w rejestrach jako „Gefährder” (osoba niebezpieczna). Mimo wcześniejszego wyroku 22 miesięcy więzienia wydanego przez sąd dla nieletnich, pozostawał na wolności. Zbiegł z miejsca zdarzenia, a dzień później został zastrzelony podczas operacji policyjnej.

Ujawnienie faktu, że sprawca był znanym zagrożeniem, a mimo to pozostawał na wolności, wywołało debatę na temat luk między oceną ryzyka, nadzorem a faktyczną prewencją, a także kontrolę nad sposobem prowadzenia sprawy przez wymiar sprawiedliwości dla nieletnich.

Natychmiastowa reakcja służb

W poniedziałek berlińska senator ds. wewnętrznych Iris Spranger (SPD) ogłosiła, że cztery osoby sklasyfikowane jako zagrożenie islamistyczne noszą elektroniczne bransoletki. Środek ten, zatwierdzony przez sąd w piątek na wniosek policji, obowiązuje przez 30 dni i umożliwia ciągłe śledzenie lokalizacji. Według „Tagesspiegel” wśród objętych nadzorem są trzej mężczyźni i jedna kobieta. Jedna z tych osób została również umieszczona w areszcie prewencyjnym (Unterbindungsgewahrsam), co stanowi tymczasowe pozbawienie wolności mające na celu zapobieżenie bezpośredniemu przestępstwu. „Tagesspiegel” podał, że areszt ten zarządzono w związku z odbywającą się w weekend paradą CSD w Hamburgu, a osoba ta została zwolniona w poniedziałek wieczorem.

Bardzo się cieszę, że właściwy sąd przychylił się do naszych ocen.

Spranger podkreśliła, że reformy berlińskiej ustawy o bezpieczeństwie i porządku publicznym oraz nowelizacja ustawy o ochronie konstytucji, przyjęte w ostatnich miesiącach, stworzyły nowe narzędzia dla organów bezpieczeństwa. „To słuszne i absolutnie konieczne, aby były one stosowane konsekwentnie” – powiedziała.

Zmiana postawy sądownictwa

Prezydent berlińskiej policji Barbara Slowik Meisel tydzień wcześniej sygnalizowała komisji spraw wewnętrznych, że szanse na uwzględnienie takich wniosków policyjnych były niskie, a bariery prawne wysokie. Według „Tagesspiegel” atak podczas CSD wymusił zmianę postawy sądów. Elektroniczny dozór i areszt prewencyjny są możliwe na mocy znowelizowanego prawa policyjnego Berlina, przyjętego przez koalicję CDU-SPD, pod warunkiem kontroli sądowej, jednak do tej pory stosowano je rzadko.

Propozycje polityczne poza Berlinem

W Nadrenii Północnej-Westfalii lider frakcji FDP i szef grupy parlamentarnej Henning Höne opublikował dokument programowy wzywający do zmian strukturalnych w systemie sprawiedliwości i naturalizacji. Zaproponował, aby sprawy dotyczące terroryzmu zawsze trafiały do wyspecjalizowanych wydziałów bezpieczeństwa państwa przy sądach wyższej instancji, nawet jeśli podejrzanymi są nieletni lub młodociani, oraz zażądał wyższych kar minimalnych bez możliwości zawieszenia.

Wymiar sprawiedliwości nie może traktować niebezpiecznych osób jak drobnych przestępców.

Höne chce również, aby osoby ubiegające się o zezwolenie na pobyt i obywatelstwo niemieckie ujawniały wszystkie swoje konta w mediach społecznościowych i nazwy użytkownika, co pozwoliłoby władzom na weryfikację publicznie dostępnych treści. Wpisy wspierające organizacje terrorystyczne, takie jak Hamas czy IS, powinny nieść za sobą konsekwencje w prawie pobytowym, nawet jeśli nie są karalne karnie. Obywatelstwo uzyskane w drodze oszustwa, w tym fałszowania testów językowych, powinno być odbierane z mocą wsteczną. „Kto kłamie, ten wylatuje” – powiedział Höne portalowi RP Online.

Presja polityczna w Berlinie

Kandydat CDU na burmistrza Berlina w nadchodzących wyborach stanowych, Stefan Evers, argumentował, że próg nałożenia elektronicznego dozoru pozostaje niezwykle wysoki nawet po reformie prawa policyjnego. „Musi istnieć bezpośrednie zagrożenie, aby sędzia podjął taką decyzję” – powiedział „Berliner Morgenpost”. „Uważam, że klasyfikacja jako osoba niebezpieczna powinna być wystarczająca”. Spranger już wcześniej opowiadała się za ściślejszym elektronicznym nadzorem nad osobami zagrażającymi bezpieczeństwu podczas środowego posiedzenia komisji spraw wewnętrznych.