Thélyson Orélien odpiera zarzuty o użycie sztucznej inteligencji po zdobyciu nagrody Prix Fnac

Wirusowe oskarżenia po przyznaniu nagrody

21 września 2026 r. 38-letni haitańsko-kanadyjski pisarz Thélyson Orélien otrzymał nagrodę Prix Fnac za swoją powieść „C'était ça ou mourir”. Laureata wybiera grono 400 członków sieci sklepów i 400 księgarzy. Tego samego dnia anonimowe konto na platformie X o nazwie Balance ton Claude zasugerowało, że książka została w niemal całości napisana przez sztuczną inteligencję. Wpis powoływał się na analizę amerykańskiego narzędzia Pangram, zdobywając w ciągu kilku godzin ponad 1000 udostępnień i 3 miliony wyświetleń. We wtorek Orélien odrzucił oskarżenia, stwierdzając, że padł ofiarą ataków o podłożu rasistowskim i gromadzi dowody na poparcie swojego stanowiska.

Pozycja literacka i fabuła

Powieść, opublikowana we Francji 20 sierpnia 2026 r. przez wydawnictwo Grasset po wcześniejszej wiosennej premierze w Kanadzie nakładem Éditions du Boréal, przedstawia historię Jonasa Dorléona. Bohater jest nauczycielem historii i geografii, który ucieka przed przemocą gangów na Haiti, podróżując przez dwanaście krajów, zanim dotrze do Kanady. Książka zdobyła już nagrody Prix Méduse i Prix Première Plume, a także znalazła się na listach nominacji do nagród Goncourtów, Renaudot, Médicis oraz Femina. Przed pojawieniem się oskarżeń Orélien wyraził wdzięczność za przyjęcie swojej pracy w wywiadzie dla agencji AFP.

Ten sukces jest zaskakujący. Jestem zdziwiony tym, co mnie spotyka, ale sprawia mi to wielką przyjemność.

Reakcje wydawców i jurorów

Francuskie wydawnictwo Grasset potępiło złośliwe komentarze skierowane pod adresem Oréliena, opisując reakcję w mediach społecznościowych jako kampanię nienawiści, która może wynikać z zazdrości. Książka znalazła się na liście jesiennych premier wydawnictwa Grasset, przygotowanej pod kierownictwem byłego prezesa Oliviera Nory przed jego zwolnieniem przez Hachette w kwietniu. W Kanadzie wydawnictwo Éditions du Boréal potwierdziło, że przeanalizowało zarzuty, podtrzymując jednocześnie swoje wsparcie dla autora.

Zaufanie zespołu Éditions du Boréal do pracy Thélysona Oréliena pozostaje pełne.

Członek Akademii Goncourtów Pierre Assouline oświadczył, że oskarżenia zostaną omówione na najbliższym posiedzeniu jury. Przewodnicząca jury nagrody Femina, Brigitte Giraud, zauważyła, że jury powstrzyma się od oceniania zarzutów bez konkretnych dowodów.

Dopóki nie zostaną przedstawione rzetelne dowody na to, że książka powstała przy pomocy sztucznej inteligencji, nie mam nic do powiedzenia.

Niespójne wyniki testów detekcji

Testy przeprowadzone przez agencję AFP przy użyciu wielu narzędzi programistycznych przyniosły sprzeczne oceny. Analiza przeprowadzona przez France Inter z wykorzystaniem narzędzia Pangram wskazała prawdopodobieństwo użycia AI na poziomie od 95% do 100% dla wybranych fragmentów. Pangram wykazał wcześniej wysoką skuteczność w czerwcowym badaniu, poprawnie klasyfikując 160 ludzkich tekstów akademickich oraz 39 z 40 tekstów wygenerowanych przez AI. Inne platformy wyciągnęły jednak przeciwne wnioski dla tych samych fragmentów. Narzędzie InVID-WeVerify oceniło fragmenty jako bardzo prawdopodobnie napisane przez człowieka, podczas gdy DetectGPT i Isgen oceniły prawdopodobieństwo użycia AI na 0%, co kontrastuje z wynikiem 100% uzyskanym w serwisie app.its-ai.org.