Chiny aresztują amerykańskiego badacza Mjanmy Min Zina pod zarzutem szpiegostwa, kilka tygodni po szczycie Trump–Xi

Aresztowanie

Min Zin, obywatel USA i szef Instytutu Strategii i Polityki – Mjanma (ISP-M), został zatrzymany na lotnisku w Kunmingu 3 czerwca podczas pobytu w Chinach na konferencji. Rzecznik chińskiego MSZ Lin Jian potwierdził aresztowanie 12 czerwca, stwierdzając, że Min Zin był „podejrzany o prowadzenie działalności szpiegowskiej zagrażającej bezpieczeństwu narodowemu Chin”.

„Min Zin został poddany środkom przymusu karnego w związku z podejrzeniem prowadzenia działalności szpiegowskiej zagrażającej bezpieczeństwu narodowemu Chin.”

Sprawa ujrzała światło dzienne zaledwie miesiąc po spotkaniu prezydenta USA Donalda Trumpa z chińskim przywódcą Xi Jinpingiem w Pekinie, mającym na celu reset stosunków. Birmański aktywista, który znał Min Zina, powiedział, że zaginął on po wyjeździe do Kunmingu w prowincji Junnan, regionie przygranicznym, który odwiedzał już wielokrotnie.

Kim jest Min Zin?

Min Zin był działaczem studenckim podczas birmańskiego powstania w 1988 roku, a później ubiegał się o azyl w Stanach Zjednoczonych. Posiada tytuł magistra nauk politycznych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley i jest tam doktorantem. Jego instytut, początkowo z siedzibą w Mjanmie, po wojskowym zamachu stanu w 2021 roku przeniósł się do Chiang Mai w Tajlandii. ISP-M publikował badania na temat chińskiej polityki zagranicznej, eksportu metali ziem rzadkich z Mjanmy do Chin oraz transformacji politycznej kraju po objęciu prezydentury przez generała Min Aung Hlainga w kwietniu 2026 roku.

Szerszy kontekst i zatrzymania

Ogłoszenie aresztowania zbiegło się z wiadomością, że władze Mjanmy zatrzymały innego Amerykanina, Adama Castillo, który prowadził w Rangunie firmę doradztwa w zakresie bezpieczeństwa. Zarówno Min Zin, jak i Castillo są dobrze znani wśród dyplomatów i analityków ze swoich komentarzy na temat wpływów Chin w wojnie domowej w Mjanmie. Przyjaciele i współpracownicy opisali „stan szoku” w środowisku.

„Jesteśmy w szoku.”

Nie ma dowodów na to, że aresztowania były skoordynowane, ale ich termin zbiega się z planowaną na przyszły tydzień wizytą przywódcy junty mjanmańskiej Min Aung Hlainga w Pekinie, gdzie ma się spotkać z Xi Jinpingiem.

Dyplomacja więźniów USA–Chiny

Według Johna Kamma, założyciela Fundacji Dui Hua, Chiny przetrzymują obecnie w różnej formie około 200 obywateli USA. Trump poruszył kwestię zatrzymanych z Xi podczas swojej niedawnej podróży do Pekinu i zobowiązał się do pracy na rzecz uwolnienia więźniów politycznych, prawdopodobnie przed planowaną na wrzesień 2026 roku wizytą chińskiego prezydenta w USA.

„Chiny przetrzymują około 200 obywateli amerykańskich w różnej formie aresztu.”

Aresztowanie Min Zina przypomina poprzednie sprawy szpiegowskie z udziałem obywateli USA w Chinach, takie jak zatrzymanie w 2021 roku Johna Shing-wana Leunga, który został później zwolniony w ramach wymiany więźniów w 2024 roku.