Malezja deklaruje wsparcie dla powrotu Mjanmy do ASEAN podczas wizyty Mina Aunga Hlainga

Wizyta i rozmowy

Prezydent Mjanmy Min Aung Hlaing przybył do Kuala Lumpur w środę, 7 października, rozpoczynając dwudniową wizytę. Jest to jego pierwsza podróż do Malezji od objęcia urzędu prezydenta w kwietniu. W czwartek spotkał się z premierem Anwarem Ibrahimem po oficjalnym powitaniu i przeglądzie warty honorowej złożonej ze 106 żołnierzy, jak podaje agencja Bernama za ANSA. Rozmowy odbyły się w Putrajaya, administracyjnej stolicy Malezji, i dotyczyły handlu, energetyki, bezpieczeństwa oraz kwestii gospodarczych, informuje Al Jazeera. Anwar przekazał, że handel dwustronny rósł w tempie ponad 140% rocznie. W środę, po przylocie, Min Aung Hlaing zapewniał malezyjskich inwestorów, że Mjanma jest na drodze do demokracji, a jego rząd przywraca stabilność, podała państwowa telewizja MRTV.

Stanowisko Malezji w kwestii uznania

Anwar stwierdził, że Malezja zrobi wszystko, co możliwe, aby włączyć Mjanmę do bloku regionalnego, jednocześnie uznając obawy dotyczące procesów demokratycznych w tym kraju i wzywając do poszanowania różnic. Dodał, że Min Aung Hlaing wykazał chęć współpracy. Wypowiadając się dla mediów po spotkaniu, powiedział:

Powiem, że my, jako Malezja, zrobimy wszystko, co możliwe, aby zapewnić wzmocnienie tej współpracy i ostatecznie przyjąć Mjanmę do naszej wspólnoty narodów, bez uprzedzeń, a zwłaszcza w kontekście ASEAN.

Minister komunikacji Fahmi Fadzil, będący rzecznikiem rządu, zaprzeczył, jakoby wizyta oznaczała uznanie rządu Mjanmy, donosi Bernama. Cytowano go w następujący sposób:

To spotkanie nie oznacza, że uznajemy rząd Mjanmy.

ASEAN wykluczył Mina Aunga Hlainga i wysokich rangą urzędników Mjanmy ze swoich szczytów po zamachu stanu w 2021 roku za nieprzestrzeganie planu pokojowego wynegocjowanego przez organizację. Mimo to Kambodża, Laos, Tajlandia i Wietnam dążyły do przywrócenia relacji z Mjanmą. The Independent odnotowuje, że jest to piąta wizyta przywódcy w kraju członkowskim ASEAN.

Repatriacje i uchodźcy

Malezja oświadczyła, że nie może już przyjmować uchodźców z Mjanmy, powołując się na obciążenia finansowe i zagrożenie bezpieczeństwa. Kraj ten nie jest stroną konwencji ONZ dotyczącej uchodźców i traktuje osoby ubiegające się o azyl jako nielegalnych migrantów, podaje Reuters. Anwar podziękował Minowi Aungowi Hlaingowi za przyjęcie 10 493 obywateli Mjanmy z Malezji. Reuters poinformował, że w zeszłym miesiącu około 1500 osób odesłano na okrętach marynarki wojennej Mjanmy, podczas gdy ANSA podała w niedzielę, że Mjanma przyjęła blisko 1500 uchodźców. Malezja twierdzi, że 5000 osób zdecydowało się na dobrowolny powrót, co obrońcy praw człowieka ostro skrytykowali, donosi ANSA. Anwar zapewnił, że repatriacja będzie przeprowadzana na zasadzie dobrowolności, w sposób bezpieczny i godny, na koszt Mjanmy. Min Aung Hlaing zapowiedział, że Mjanma przyjmie więcej migrantów przebywających w Malezji „tak szybko, jak to możliwe”.

Krytyka ze strony organizacji praw człowieka

Agencja ONZ ds. uchodźców oraz organizacje praw człowieka skrytykowały repatriacje, twierdząc, że warunki bezpieczeństwa i sytuacja humanitarna w niektórych częściach Mjanmy pozostają niestabilne, a powracający mogą być narażeni na prześladowania i przymusowy pobór do wojska w aktywnej strefie działań wojennych, podaje The Independent. Human Rights Watch wezwało w środę Anwara do wywarcia nacisku na Mina Aunga Hlainga, aby zakończył nadużycia i wstrzymał plany przymusowego odsyłania osób, które uciekły z kraju, informuje Al Jazeera. Nie jest jasne, czy wśród powracających byli przedstawiciele mniejszości muzułmańskiej Rohingya, której odmawia się obywatelstwa w Mjanmie. ANSA donosi, że armia jest oskarżana o zabójstwa i gwałty na Rohingya w 2017 roku, Gambia oskarżyła Mjanmę o ludobójstwo przed międzynarodowym trybunałem, a dwa lata temu prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego wystąpił o nakaz aresztowania Mina Aunga Hlainga. Al Jazeera podaje, że od 2021 roku w Mjanmie zginęło ponad 100 000 osób.

Szersze dążenie do legitymizacji

Min Aung Hlaing stanął na czele zamachu stanu w 2021 roku i został prezydentem w kwietniu po odejściu ze stanowiska szefa armii, po wyborach, w których partia wspierana przez wojsko startowała niemal bez opozycji, podaje The New York Times. Organizacje praw człowieka i państwa zachodnie skrytykowały to głosowanie jako fikcyjne, donosi Reuters. W ostatnich miesiącach podróżował do Rosji, Chin, Indii, Białorusi, Kambodży, Wietnamu, Tajlandii i Laosu. We wrześniu administracja Donalda Trumpa wysłała do Mjanmy delegację wysokiego szczebla, aby pomóc w uwolnieniu amerykańskiego biznesmena Adama Castillo, który został zwolniony i wrócił do Stanów Zjednoczonych. Państwowy dziennik Global New Light of Myanmar sugerował, że decyzja ta miała na celu pozyskanie przychylności i utrzymanie przyjaznych relacji z Waszyngtonem.