Niemieckie firmy korzystające ze sztucznej inteligencji przewidują obniżki płac dla młodych pracowników, wynika z badania Ifo

Zakres i metoda badania

Instytut Badań Ekonomicznych Ifo przy Uniwersytecie w Monachium przeprowadził w czerwcu 2026 roku ankietę wśród ponad 3000 niemieckich przedsiębiorstw już wykorzystujących sztuczną inteligencję. Wyniki opublikowane 12 sierpnia 2026 roku pokazują, że firmy wdrażające AI spodziewają się, iż jej rosnące zastosowanie wpłynie na spadek płac w ciągu najbliższych pięciu lat, szczególnie w przypadku pracowników z mniejszym stażem. Badaczka Ifo Anna Ruffert wskazała, że ogółem znacznie więcej firm spodziewa się skutków negatywnych niż pozytywnych.

Młodzi pracownicy najbardziej narażeni

Badanie wykazuje wyraźny podział ze względu na doświadczenie. Około połowa firm korzystających z AI przewiduje spadek płac dla pracowników z mniej niż pięcioletnim stażem. W przypadku absolwentów z doświadczeniem poniżej pięciu lat 50,8% firm spodziewa się spadku wynagrodzeń, a 16,3% wzrostu. Wśród osób bez wyższego wykształcenia z analogicznym stażem 48,3% firm prognozuje obniżki, a zaledwie 5,9% podwyżki.

Perspektywy dla pracowników z co najmniej pięcioletnim stażem są lepsze, choć nadal przeważają nastroje negatywne. W grupie osób bez wyższego wykształcenia z pięcioletnim lub dłuższym stażem 40,4% firm przewiduje cięcia płac, a 9,7% wzrosty. Wśród absolwentów z co najmniej pięcioletnim stażem 37,5% firm nadal spodziewa się spadków, ale 26% przewiduje wzrosty, co stanowi najwyższy odsetek optymistycznych prognoz w badaniu.

Różnice sektorowe

Instytut Ifo odnotował również różnice sektorowe w odniesieniu do pracowników bez wyższego wykształcenia. Firmy z sektora usług są najbardziej pesymistyczne: 53,3% z nich spodziewa się obniżek płac dla niedoświadczonych pracowników bez dyplomu, a 44,2% dla doświadczonych. W handlu detalicznym odsetki te wynoszą odpowiednio 47,9% i 41,3%. W przemyśle 46,5% firm przewiduje spadki dla niedoświadczonych pracowników bez wyższego wykształcenia, a 38,9% dla doświadczonych. Przedsiębiorstwa budowlane najrzadziej spodziewają się spadków płac wywołanych przez AI: 39% dla pracowników niedoświadczonych i 31,3% dla doświadczonych.

Szerszy kontekst rynku pracy

Wyniki badania pojawiają się w momencie nasilenia debaty na temat wpływu AI na gospodarkę. Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO) zauważyła, że stanowiska, na których wielu młodych ludzi rozpoczyna karierę, takie jak prace biurowe i administracyjne, sprzedaż, usługi, produkcja oraz niektóre zawody techniczne, mogą zmieniać się szczególnie szybko ze względu na automatyzację i generatywną sztuczną inteligencję. ILO wskazuje, że część tych miejsc pracy pozostanie, ale będzie wymagać nowych kompetencji, w tym umiejętności cyfrowych, zdolności do kontrolowania wyników pracy AI oraz wiedzy, kiedy niezbędny pozostaje osąd człowieka. Jednocześnie rośnie popyt w dziedzinach technicznych wymagających dużej wiedzy, w tym w naukach przyrodniczych, inżynierii, opiece zdrowotnej oraz sektorze informacyjno-komunikacyjnym.

„Z perspektywy wielu firm sztuczna inteligencja nie wpłynie na płace wszystkich pracowników w ten sam sposób. Najczęściej spodziewają się one spadku wynagrodzeń w przypadku pracowników z mniejszym doświadczeniem.”