Brief wieczorny, poniedziałek, 16 listopada

Tekst i syntetyczny głos wygenerowane przez AI. Jak powstaje ten tekst

Wydanie z archiwum. Najnowsze wydanie

Wydanie wieczorne

Zdjęcie satelitarne: NASA

1Konflikty

Rosja zgłasza rekordowy nalot dronów na 16 regionów

Nowe

Russia's Ministry of Defence said its air defences intercepted and destroyed 1,336 Ukrainian drones during the night of 15-16 November, the highest daily figure reported since the war began. The ministry listed Moscow, Kursk, Rostov, Krasnodar, Crimea, the Sea of Azov and the Black Sea among the affected areas, and European broadcasters described the raid as one of the largest Ukrainian attacks of the war.

Rosyjskie dane o przechwyconych ukraińskich dronachdrony
  • 29 października1214
  • 15–16 listopada1336

Sergei Sobianin, Moscow's mayor, said about 600 drones headed towards the Moscow region between Sunday evening and Monday morning, and that 191 were neutralised as they approached the capital directly. Vnukovo and Yaroslavl airports were temporarily suspended, and traffic on the Yaroslavl highway towards Moscow was halted in early reports.

„Most of them were destroyed by the Defence Ministry's air defence system at distant points.”

Sergei Sobianin

Ukraine also struck the bridge over the Kerch Strait linking Crimea to mainland Russia. Sergei Aksyonov, the Moscow-appointed head of Crimea, said transport would be restricted until the middle of the day while emergency crews assessed damage, and four trains were delayed. In Rostov, governor Yuri Sliusar reported a refinery hit and fires at four industrial facilities. Volodymyr Zelenskyy said Ukraine's campaign had halted 55% of Russian refining activity and framed the strikes as retaliation for Russian attacks on Ukrainian energy infrastructure.

Na podstawie relacji: SAPO, The Irish Times, La Razón, ANSA.it, europa press, Observador

2Biznes

Trump otwiera Huangowi drogę powrotu do Nvidii

Ciąg dalszy z porannego wydania. Nowe: Trump poparł powrót Huanga, petycja przekroczyła 165 000 podpisów, a Departament Skarbu wezwał do wyboru kandydata z zewnątrz.

Donald Trump dał sojusznikom Jensena Huanga trochę większe pole manewru. W niedzielę prezydent powiedział dziennikarzom, że nie miałby nic przeciwko powrotowi Huanga do Nvidii po tym, jak założyciel zrezygnował 12 listopada z powodu romansu z Alice Huang, bizneswoman, którą amerykańscy urzędnicy opisują jako podejrzewaną o pracę na rzecz chińskiego wywiadu. Do poniedziałku publiczna petycja żądająca jego przywrócenia zebrała ponad 165 000 podpisów, a wśród popierających byli Elon Musk i Tim Sweeney.

„Jest duża grupa ludzi, którzy chcieliby jego powrotu.”

Donald Trump

Trump bagatelizował też zarzut szpiegostwa. Mówił, że nikt nie dowiódł, iż Alice Huang była szpiegiem, i że nie wie, czy nim była. „The New York Times” podał, że według oceny amerykańskiego wywiadu została zwerbowana przez chińskie Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego i miała skłaniać Huanga do sprzedaży Pekinowi bardziej zaawansowanych czipów. Rada Nvidii twierdzi, że nie ma powodów sądzić, by bezpieczeństwo narodowe zostało naruszone. Wszczęła jednak niezależne wewnętrzne dochodzenie w sprawie postępowania Huanga i jego relacji.

Scott Bessent, sekretarz skarbu, pociągnął w drugą stronę. Powiedział Fox News, że rada Nvidii powinna powołać zewnętrznego prezesa i przebudować kierownictwo firmy. Pytał, czy w Nvidii istnieje kultura respektowania amerykańskich kontroli eksportu. Zwolennicy Huanga szykują tymczasem kampanię w Dolinie Krzemowej, by naciskać na radę i zabiegać o wsparcie Białego Domu. Decyzja rady znalazła się teraz między polityczną sympatią dla cenionego założyciela a urzędową presją, by pokazać, że kontrole czipów potrafią ugryźć.

Dalej: Niezależne wewnętrzne dochodzenie Nvidii nie ogłosiło jeszcze ustaleń.

Na podstawie relacji: europa press, El Confidencial, ABC TU DIARIO EN ESPAÑOL, SAPO, The Next Web, de Volkskrant

3Dyplomacja

Chiny wyznaczają trójstronne spotkanie Xi, Trumpa i Putina w Shenzhen

Nowe

Chiny potwierdziły, że Xi Jinping, Donald Trump i Władimir Putin spotkają się w Shenzhen w czwartek 19 listopada, przy okazji forum przywódców APEC. Komunikat USA wskazuje, że szczyt odbędzie się w ośrodku Kylin Villa o 14:30 czasu miejscowego. Kreml podał, że strony uzgodniły format spotkania. Byłoby to pierwsze trójstronne spotkanie tych trzech przywódców.

3

wicepremierów w rosyjskiej delegacji na szczyt APEC

Źródła: www.gazetaprawna.pl, Deutsche Welle, HotNews.ro

Putin i Xi spotkają się najpierw 18 listopada podczas roboczego śniadania w wąskim gronie, według Jurija Uszakowa, doradcy Putina do spraw polityki zagranicznej. Uszakow powiedział, że omówią współpracę strategiczną w regionie Azji i Pacyfiku, Ukrainę oraz Półwysep Koreański. Putin ma też poinformować Xi o ostatnich kontaktach z Trumpem. To dwustronne spotkanie daje Moskwie i Pekinowi dzień na uzgodnienie stanowisk przed głównym wydarzeniem.

Agenda już budzi spory. Urzędnicy USA mówią, że Trump chce skupić się na broni jądrowej i wojnie z Iranem. „The Wall Street Journal” pisze zaś, że Putin zaproponował spotkanie, by rozmawiać o zakończeniu wojny w Ukrainie na warunkach obejmujących cofnięcie ekspansji NATO na wschód. Pekin nie wykazywał większej ochoty na limity nuklearne, dopóki arsenały USA i Rosji pozostają znacznie większe od chińskiego. Rządy europejskie i Ukraina obawiają się forum, które omawia ich bezpieczeństwo bez ich udziału. Ten niepokój wzmacniają pojawiające się w europejskich komentarzach odniesienia do możliwej nowej Jałty.

Dalej: Putin i Xi spotkają się 18 listopada przed trójstronnym szczytem 19 listopada.

Na podstawie relacji: www.gazetaprawna.pl, Deutsche Welle, HotNews.ro, ANSA.it, Adnkronos, RTBF

4Dyplomacja

UE szykuje pożyczkę 45 mld euro dla Ukrainy pod wspólny budżet

Nowe

Komisja Europejska przygotowuje dla Ukrainy pożyczkę w wysokości 45 mld euro, zabezpieczoną wspólnym budżetem UE, podał „Financial Times”. Propozycja ma trafić do państw członkowskich w środę 18 listopada. Wykorzysta ten sam mechanizm co wcześniejsza pożyczka dla Kijowa na 90 mld euro. Ukraina nie zaczęłaby spłaty, dopóki Rosja nie zapłaci reparacji wojennych. Państwa członkowskie pokrywałyby odsetki, z wyjątkiem Czech, Słowacji i Węgier.

€70 mld

niepokrytych potrzeb finansowych Ukrainy na 2027 rok według jej premiera

Źródła: Deutsche Welle, Handelsblatt, Η Ναυτεμπορική

Potrzeby finansowe Ukrainy na 2027 r. szacuje się na około 70 mld euro. Komisja obiecała pokryć mniej więcej dwie trzecie tej luki. Wcześniejszy pakiet 90 mld euro miał wystarczyć na potrzeby w 2026 i 2027 r., ale szybsze zniszczenia po rosyjskich atakach powiększyły niedobór. Reszta ma pochodzić od zachodnich sojuszników spoza UE.

Polityka jest tu niewygodna. Czechy, Słowacja, Węgry i Bułgaria zapowiedziały, że nie wezmą udziału w przyszłym finansowaniu Ukrainy. Friedrich Merz z Niemiec zagroził zaś, że nie zgodzi się na budżet UE na lata 2028–2034, jeśli nie dorzuci się każdy kraj. Niemcy są największym płatnikiem netto w Unii i największym europejskim darczyńcą dwustronnym Kijowa, podczas gdy państwa domagające się wyłączeń są beneficjentami netto funduszy UE.

Kijów negocjuje też nadzwyczajną pomoc zimową po rosyjskich atakach na linie energetyczne i podstacje w obwodach zaporoskim i dniepropietrowskim, które pozbawiły prądu setki tysięcy ludzi. Premier Serhij Korecki powiedział, że pakiet obejmie generatory, stacje ładowania, autobusy oraz pomoc w zabezpieczeniu mostów na Dnieprze.

„Wszystko to jest konieczne, aby przeciwstawić się rosyjskiemu terrorowi wobec Kijowa, Dniepru, Zaporoża, Charkowa, Odessy i innych miast.”

Serhij Korecki

Dalej: Komisja ma przedstawić wniosek 18 listopada; przywódcy UE omówią go 26–27 listopada.

Na podstawie relacji: Deutsche Welle, Handelsblatt, Η Ναυτεμπορική, Rzeczpospolita, ΣΚΑΪ, Rai news

5Migracje

Kanary przyjmują rekordową falę migrantów w weekend

Nowe

Wyspy Kanaryjskie odnotowały najbardziej ruchliwy weekend na atlantyckim szlaku migracyjnym. „El País” naliczył 3684 przybyłych od piątku do niedzieli, a LBC podało liczbę 3161. Szczyt przypadł na sobotę: według „El País” 1580 osób w 15 łodziach, najwyższy dobowy wynik w 32-letniej historii tego szlaku. W niedzielę siedem kolejnych łodzi przywiozło na El Hierro 1261 osób, a pierwsza łódź w poniedziałek miała na pokładzie 134 osoby, w tym kobiety i dwoje nieletnich.

System recepcyjny na El Hierro się załamał. Moduły portowe zbudowane dla 250 osób mogły pomieścić tylko około połowy czekających, a wielu przybyłych spędziło noc na zewnątrz pod kocami Czerwonego Krzyża. W weekend na wyspę dotarło niemal 3000 osób, czyli mniej więcej jedna czwarta jej populacji. Władze spodziewają się przeniesienia co najmniej 800 migrantów na Teneryfę i podobnej liczby do kontynentalnej Hiszpanii, aby zmniejszyć presję.

Fernando Clavijo, prezydent Wysp Kanaryjskich, oskarżył rząd centralny Hiszpanii o zbyt wolne działania po tym, jak 10 listopada komisja międzyresortowa ogłosiła kryzys migracyjny. Madryt zapowiedział ponad 15 mln euro na miejsca i transfery oraz ponad 1 mln euro na opiekę zdrowotną i pomoc na El Hierro. Clavijo powiedział, że nie ma pisemnego potwierdzenia, iż Hiszpania wystąpiła o cztery mechanizmy UE, w tym Frontex i Agencję UE ds. Azylu.

„Jesteśmy bardzo rozczarowani działaniami rządu Hiszpanii.”

Fernando Clavijo

UNHCR podaje, że w 2026 r. na tym szlaku zginęło lub zaginęło niemal 600 osób. Paula Barrachina, rzeczniczka organizacji, powiązała ostatni wzrost z ponownymi wypłynięciami z Senegalu i spokojniejszymi jesiennymi morzami.

Dalej: Władze planują przewieźć co najmniej 800 migrantów na Teneryfę i podobną liczbę do kontynentalnej Hiszpanii.

6Transport

FAA łączy wstrzymanie lotów z przeciążeniem routera w Arkansas

Ciąg dalszy z porannego wydania. Nowe: Urzędnicy wskazali funkcję routera w Arkansas jako źródło przeciążenia, wyłączyli ją i wykluczyli cyberatak lub sabotaż.

Amerykańscy śledczy powiązali piątkowe ogólnokrajowe wstrzymanie startów z urządzeniami sieciowymi w ośrodku radiowym w El Dorado w Arkansas, a być może także w stacji radarowej w Amarillo w Teksasie. FAA zarządziła wstrzymanie około 15:30 13 listopada, gdy łączność używana przez kontrolerów ruchu lotniczego zaczęła szwankować. Zakłócenia dotknęły ponad milion podróżnych. Według FlightAware w piątek odwołano ponad 9000 lotów, a około 7400 było opóźnionych.

Rebecca Guy, szefowa technologii FAA, powiedziała, że system odnotował dwa miejsca wysyłające do sieci sygnały z wyjątkowo dużą częstotliwością. Sean Duffy, sekretarz transportu, powiedział, że problem zaczął się, gdy federalny wykonawca wymieniał stare przewody miedziane na światłowód. Dodał, że L3Harris wymienił router w Arkansas, który następnie wywołał awarię innego routera w Teksasie. Urzędnicy stwierdzili, że jedna z funkcji routera w Arkansas najwyraźniej uruchomiła przeciążenie. Od tego czasu wyłączono ją we wszystkich podobnych routerach.

„To był system FAA, który nie sprostał chwili.”

Sean Duffy

Do poniedziałkowego poranka obsługa powoli wracała do normy. Zestawienia pokazywały mniej niż 300 odwołanych lotów i od 700 do 1400 opóźnień. Trump obwinił administrację Bidena, pochwalił Duffy’ego i powiedział, że zawiódł sprzęt mający nawet 55 lat. Administracja zabiega o 50 mld dolarów na modernizację systemu, oprócz wcześniejszego finansowania zatwierdzonego na mocy ustawy infrastrukturalnej Bidena oraz przez Kongres z republikańską większością w 2025 roku.

„W zasadzie chcemy go wysadzić i wstawić nowy, a możemy to zrobić jednocześnie, z bardzo małymi problemami.”

Donald Trump

Dalej: Administracja naciska na Kongres, by przeznaczył 50 mld USD na przebudowę systemu kontroli ruchu lotniczego.

Na podstawie relacji: europa press, ANSA.it, AP NEWS, engadget, eldiario.es, lastampa.it

Co przed nami

Z tego wydania

  • 2

    Niezależne wewnętrzne dochodzenie Nvidii nie ogłosiło jeszcze ustaleń.

  • 3

    Putin i Xi spotkają się 18 listopada przed trójstronnym szczytem 19 listopada.

  • 4

    Komisja ma przedstawić wniosek 18 listopada; przywódcy UE omówią go 26–27 listopada.

  • 5

    Władze planują przewieźć co najmniej 800 migrantów na Teneryfę i podobną liczbę do kontynentalnej Hiszpanii.

  • 6

    Administracja naciska na Kongres, by przeznaczył 50 mld USD na przebudowę systemu kontroli ruchu lotniczego.

Wszystkie daty

To całe wydanie.

Wszystkie wydania

Pollar czytają wszyscy za darmo. Płacą za to członkowie.

Członkowie płacą za serwery w Niemczech i za modele AI, które porządkują, streszczają i tłumaczą materiały europejskich redakcji.

Dołącz

Jak powstaje Brief