Brief wieczorny, sobota, 31 października

Sędzia Anna Korwin-Piotrowska zawiesiła na miesiąc prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego i jego zastępcę Bartłomieja Sochańskiego, a komunikat pojawił się na stronie sądu w piątek około godz. 18.00. Warszawska policja weszła na teren trybunału po tym, jak sędzia ostrzegła przed możliwymi zagrożeniami dla sędziów i pracowników oraz ryzykiem zakłócenia porządku. Potem do sobotniego poranka trzymała przy budynku dziesiątki funkcjonariuszy.

Karol Nawrocki skrócił państwową wizytę w Senegalu, wrócił nocą do kraju i wszedł do trybunału po spotkaniu ze Święczkowskim oraz pierwszym prezesem Zbigniewem Kapińskim. Nawrocki, członek opozycyjnego Prawa i Sprawiedliwości, wezwał przedstawicieli partii na pilne rozmowy kryzysowe, a w oświadczeniu odczytanym przed sądem nazwał spór zagrożeniem dla bezpieczeństwa wewnętrznego.

Zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości oskarżyli rząd premiera Donalda Tuska o próbę przejęcia kontroli nad sądem, którego sędziów powołano za rządów PiS w latach 2015–2023. Policja poinformowała, że w funkcjonariuszy rzucano przedmiotami, i zatrzymała trzy osoby, które przeskoczyły przez ogrodzenie, a ambasador USA Tom Rose zaapelował o powściągliwość.

Rzecznik praw człowieka Ukrainy Dmytro Łubinec powiedział, że mieszkańcy Ołeszek przedostali się na Ukrainę po operacji humanitarnej, która objęła zawieszenie broni, dostawę pomocy i ewakuację. Miasto pozostaje pod kontrolą Rosji, a Łubinec nazwał wynegocjowaną przy udziale USA przerwę najdłuższym zawieszeniem broni przestrzeganym przez obie strony od 2022 r.

Konwój 25 autobusów, karetek, ciężarówek i innych pojazdów dotarł do Ołeszek w piątek nad ranem, po rozminowaniu dróg prowadzących do miasta i z miasta. Mieszkańcy mogli pojechać na terytorium kontrolowane przez Ukrainę lub Rosję albo zostać w mieście z zapasem świeżej żywności i leków. Ukraińscy urzędnicy podali, że osoby jadące na Ukrainę podróżowały przez Anapę na południu Rosji, a następnie przez Białoruś.

Moskwa i Kijów nie podały, ile osób wyjechało, choć Donald Trump napisał, że konwój może bezpiecznie ewakuować ponad 750 ludzi. Misja ONZ monitorująca prawa człowieka poinformowała, że od 26 maja do Ołeszek nie dotarły żadne dostawy pomocy doraźnej, a gubernator obwodu chersońskiego Ołeksandr Prokudin wcześniej mówił, że rosyjskie siły przetrzymują tam jako zakładników około 2000 osób, w tym prawie 50 dzieci.

Moskwa oskarżyła siły ukraińskie o uderzenie dronem w cywilny samochód podczas rozejmu. Ranni zostali mężczyzna i kobieta. Rzecznik ukraińskiego wojska powiedział, że siły ukraińskie ściśle przestrzegają zawieszenia broni, i oskarżył Rosję o prowokacje. Łubinec powiedział, że ma nadzieję, iż operacja w Ołeszkach może stać się mechanizmem na przyszłe kryzysy humanitarne.

Departament Stanu USA zgodził się na ewentualną sprzedaż 500 pocisków przechwytujących PAC-3 MSE dla ukraińskich systemów obrony powietrznej Patriot. Według większości doniesień pakiet jest wart 2,1 mld dol. Propozycja obejmuje pociski, części i wsparcie. Głównym wykonawcą ma być Lockheed Martin. Kongres musi ją jeszcze przeanalizować.

Pieniądze mają pochodzić od partnerów i sojuszników, nie z budżetu USA. Chodzi o darowizny Kanady, Niemiec i Norwegii oraz środki zapewnione dzięki pożyczce Unii Europejskiej na wsparcie Ukrainy. Szkopuł tkwi w czasie: pociski jeszcze nie powstały, a według doniesień dostawy mogą ruszyć dopiero w 2030 r. albo nawet kilka lat później, już w latach 30.

Wołodymyr Zełenski z zadowoleniem przyjął zgodę, ale naciskał na Waszyngton i europejskich partnerów, by już teraz uzupełnili braki pociskami z własnych zapasów. Powiedział, że Kijów czekał na zielone światło prawie miesiąc, a potrzeba jest pilna po październikowych rosyjskich uderzeniach w infrastrukturę energetyczną, ciepłowniczą i wodociągową.

Lockheed Martin produkuje teraz około 500 pocisków PAC-3 rocznie i planuje dojść do 3000 rocznie do 2030 r. Ukraina prosiła Waszyngton o pakiet na zimę: 100 pocisków przechwytujących Patriot miesięcznie. Zełenski powiedział jednak 28 października, że w 2026 r. Ukraina spodziewa się średnio tylko dwunastu pocisków Patriot miesięcznie.

Binance podał, że pokrył około 90 proc. z 6,3 mld dol. skradzionych w ataku hakerskim, w porównaniu z około 80 proc. w poprzednim komunikacie. Giełda poinformowała, że najważniejsze aktywa, w tym Bitcoin, Ethereum, USDT, BNB, SOL, USDC i XRP, są w pełni pokryte, a użytkownicy nie poniosą strat.

Pozostałe 10 proc. to mniej płynne tokeny. Binance zapowiada, że będzie je dalej kupować na rynku i w transakcjach pozagiełdowych, aż pokryje każdy token. Firma wstrzymała wszystkie wpłaty i wypłaty około 01:30 czasu szwajcarskiego w piątek, po tym, jak poprzedniego popołudnia pracownicy wykryli nietypowe odpływy środków, a kierownictwo powołało duży wewnętrzny sztab kryzysowy.

Paolo Ardoino z Tethera powiedział, że zablokowano ponad 1,5 mld dol., a Jeremy Allaire z Circle poinformował o zamrożeniu 800 mln dol. w stablecoinach tej firmy. Binance podał, że w sieciach blockchain zamrożono około 3 mld dol., więc hakerom zostało 3,3 mld dol. Po incydencie Bitcoin spadł o ponad 4 proc.

Przyczyna ataku nadal jest sporna. Binance najpierw wskazywał na przejęty laptop zespołu DevOps, później współprezes Richard Teng mówił o bardziej złożonym mechanizmie włamania, a analitycy blockchaina wskazywali Koreę Północną jako możliwego sprawcę. Binance twierdzi, że wypłaty mają zostać wznowione zgodnie z planem w niedzielę 1 listopada 2026 r.

Rząd Hiszpanii znalazł się pod presją po zderzeniu dwóch pociągów dużych prędkości w pobliżu Urdy w prowincji Toledo. Wstępny bilans to 69 zabitych i ponad 200 rannych. Oba pociągi wyjechały z Madrytu do Sewilli i przewoziły łącznie 538 osób.

Premier Pedro Sánchez wziął w sobotę udział w naradzie koordynacyjnej ze służbami ratunkowymi w CENEM w Madrycie, podała Moncloa. Według doniesień wśród zabitych znaleźli się była minister pracy Fátima Báñez oraz Carlos Ortiz, dyrektor szkół CEU.

Pod presją jest teraz minister transportu Óscar Puente. Ada Colau wezwała w piątek do jego dymisji, a Emilio Delgado z Frente Amplio powtórzył to żądanie w sobotę w Barcelonie. Katastrofa stała się bezpośrednim sprawdzianem tego, jak resort zarządza hiszpańską siecią kolejową.

Delgado wskazał też na problemy kadrowe w Adif, zarządcy hiszpańskiej infrastruktury kolejowej. Powiedział, że pracownicy monitorujący sieć kolejową sześć lat temu nadzorowali jednocześnie około 15 pociągów, a teraz nawet 40.

Najwyższy przywódca Iranu Modżtaba Chamenei spotkał się 31 października z wyższymi dowódcami i nakazał siłom zbrojnym przygotować natychmiastową odpowiedź na każde zagrożenie, bez ograniczeń geograficznych. Jego kancelaria poleciła też zaktualizować listę celów obejmującą amerykańską i izraelską infrastrukturę oraz aktywa w zasięgu sił irańskich.

Minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi powiedział w osobnej wypowiedzi, że Teheran nie widzi teraz potrzeby spotkań z amerykańskimi urzędnikami i że żadne spotkanie nie jest planowane. Dodał, że rozmowy bezpośrednie lub pośrednie wymagałyby najpierw od Waszyngtonu przyjęcia warunków Iranu, w tym wstrzymania działań wojennych na całym Bliskim Wschodzie, uwolnienia zamrożonych aktywów oraz zniesienia sankcji i amerykańskiej blokady morskiej.

Aragczi nazwał list wiceprezydenta USA JD Vance’a do Mohsena Rezaiego pozytywnym krokiem ku dialogowi, choć Iran nie ujawnił jego treści. Katarscy mediatorzy odwiedzili Teheran w piątek po raz drugi w ciągu tygodnia, a irański doradca nadal przebywa w Katarze na konsultacjach dotyczących propozycji w sprawie programu jądrowego i warunków Teheranu.

Źródła nie informują o nowym irańskim uderzeniu od czasu rozkazu Chameneiego i nie podają harmonogramu ewentualnej odpowiedzi. Na razie konkretną zmianą jest polecenie rozszerzenia planowania celów bez ograniczeń geograficznych.