Brief poranny, sobota, 17 października

Donald Trump podpisał w piątek wieczorem rozporządzenie wykonawcze wstrzymujące nowe sankcje i cła wymierzone w rosyjską gospodarkę. Kongres uchwalił ustawę we wrześniu, a Donald Trump podpisał ją jeszcze w tym samym miesiącu. Akt zawierał jednak klauzulę odstępstwa, która pozwalała mu zawiadomić Kongres, że wstrzymanie leży w interesie narodowym. Środki uderzały w rosyjskich urzędników, oligarchów i instytucje finansowe. Dawały też prezydentowi dodatkowe uprawnienia celne wobec państw, które nadal handlują z Rosją.

Według doniesień decyzja miała związek z cenami oleju napędowego. Sankcje i cła utrudniłyby Donaldowi Trumpowi starania o obniżenie cen paliw przed wyborami uzupełniającymi 3 listopada, po tym jak Stany Zjednoczone tydzień wcześniej zgodziły się kupować olej napędowy od Rosji. Odstępstwo daje więc Władimirowi Putinowi chwilę oddechu w momencie, gdy Waszyngton zwraca się do Moskwy o pomoc w sprawie cen energii. Ukraina ostrzega zarazem, że złagodzenie sankcji osłabiłoby presję na Rosję.

Kongres zareagował w ciągu kilku godzin. Gregory Meeks, lider Demokratów w Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów, przedstawił projekt ustawy, który ma cofnąć licencję Departamentu Skarbu dopuszczającą sprzedaż rosyjskiego oleju napędowego i jego import do Stanów Zjednoczonych do kwietnia 2027 r. Do projektu dołączyło szesnastu Demokratów, a poparł go także Don Bacon, republikański krytyk Donalda Trumpa. Ustawa zablokowałaby również inwestycje U.S. International Development Finance Corporation w rosyjską energetykę.

Nie podano daty głosowania nad projektem Meeksa ani tego, jak długo potrwa wstrzymanie sankcji. W doniesieniach nie odnotowano odpowiedzi Departamentu Skarbu na projekt.

Ursula von der Leyen powiedziała przywódcom w Brukseli, że finansowanie Ukrainy na 2026 r. jest zabezpieczone, ale w 2027 r. wciąż brakuje 70 mld euro. Zestawiła ten niedobór z pulą 90 mld euro, zaplanowaną, zanim znany był przebieg wojny, i powiedziała, że partnerzy powinni sfinansować około jednej trzeciej luki. To oświadczenie sprowadza kolejną batalię budżetową do kwoty z datą, a nie ogólnej obietnicy.

Friedrich Merz powiedział, że 27 przywódców spotka się ponownie 4 lutego 2027 r. w Niemczech, by ocenić postępy w sprawie konkurencyjności i jednolitego rynku. Dodał, że Europa wciąż może ograniczyć wizy dla obywateli Rosji, w tym na prywatne wizyty i podróże służbowe. Ostrzegł też, że Rosja musi wiedzieć, iż Europa odpowie na wprowadzenie przymusowego zarządu w europejskich spółkach.

Premier Szwecji Ulf Kristersson powiedział, że nic się nie zmieniło w sprawie wykorzystania unieruchomionych rosyjskich aktywów na rzecz Ukrainy. Stwierdził, że środki te pozostają nienaruszone, a krótkoterminowe wsparcie powinno pochodzić z innych źródeł. Rządy stoją więc przed dwoma powiązanymi wyborami: jak utrzymać finansowanie Ukrainy w przyszłym roku i jak daleko pójść w wykorzystaniu rosyjskich aktywów państwowych, nie doprowadzając do podziału w bloku.

Włochy porozumiały się także z Komisją Europejską w sprawie dekretu dotyczącego rachunków za energię w ramach zasad pomocy państwa związanych z Bliskim Wschodem. Komisja stwierdziła, że środek jest tymczasowy, rekompensuje wyłącznie wzrost kosztów gazu, wyłącza koszty ETS i powinien zostać szybko notyfikowany przez Rzym.