Premier Szkocji znał zarzuty wobec męża Sturgeon na rok przed ich upublicznieniem

Szkocki premier John Swinney został poinformowany o zarzutach kryminalnych wobec Petera Murrella, byłego szefa partii SNP i męża byłej premier Nicoli Sturgeon, niemal rok przed ich upublicznieniem. Informację przekazała mu Lord Advocate Dorothy Bain w marcu 2025 roku, co ujawniły dokumenty opublikowane przez Crown Office and Procurator Fiscal Service (COPFS) pod naciskiem parlamentarzystów. Według notatki z 20 marca 2025 roku, Bain poinformowała Swinneya, że Murrell został oskarżony o przywłaszczenie ponad 460 tysięcy funtów z funduszy partii. Kwota ta, precyzyjnie określona później na 459 046,49 funtów, nie była wówczas znana opinii publicznej i upowszechniła się dopiero w styczniu 2026 roku, gdy została podana przez szkocką prasę. Urzęd Lord Advocate, najwyższego prawnego urzędnika w Szkocji, łączy funkcje szefa prokuratury oraz głównego doradcy prawnego rządu. Ta dwoista rola, zakorzeniona w systemie prawnym wywodzącym się z tradycji brytyjskiej, jest przedmiotem sporów od lat, a krytycy wskazują na potencjalny konflikt interesów między niezależnością ścigania a lojalnością wobec gabinetu. Ujawnienie tej konkretnej sprawy wywołało burzę polityczną. Lider szkockich konserwatystów, Russell Findlay, nazwał je „szokującym” i stwierdził, że pokazuje dwupoziomowy system sprawiedliwości, w którym tylko premier i jego doradcy otrzymują tajne informacje. Z kolei sam John Swinney bronił działania Bain, twierdząc, że było „całkowicie właściwe” i zgodne z długoletnią praktyką. W odpowiedzi na żądania wyjaśnień ze strony parlamentu, COPFS opublikował bezprecedensową listę blisko 30 spraw, w których Lord Advocate informował kolejnych premierów Szkocji lub Wielkiej Brytanii o istotnych postępowaniach. Na liście znalazły się sprawy o dużym znaczeniu publicznym, jak śledztwo w sprawie bomby w Lockerbie, atak terrorystyczny na lotnisko w Glasgow oraz śmierć Sheku Bayoha. Prokuratura podkreśla, że Bain działała zgodnie ze swoimi obowiązkami, a informowanie premiera miało na celu potwierdzenie faktów po szerokich spekulacjach medialnych oraz przypomnienie ministrom o zakazie komentowania toczących się postępowań. „That's a long standing principle. The Lord Advocate has applied it in this particular issue and in other issues and it is an entirely appropriate course of action for the Lord Advocate to take.” — Sprawa podsyciła debatę na temat reformy urzędu Lord Advocate i rozdzielenia funkcji prokuratorskiej od doradczej. Peter Murrell nie złożył jeszcze oświadczenia o winie lub niewinności, a wstępna rozprawa w jego sprawie została wyznaczona na 25 maja. W notatkach dla premiera znalazło się również potwierdzenie zakończenia policyjnego śledztwa wobec samej Nicoli Sturgeon oraz byłego skarbnika SNP Colina Beattie'a, choć nie postawiono im zarzutów. Wydarzenie to rzuca nowe światło na relacje między polityką a wymiarem sprawiedliwości w Szkocji i prawdopodobnie będzie miało konsekwencje dla trwającej kampanii wyborczej do szkockiego parlamentu.