Hiszpański Sąd Najwyższy zasądził pierwszy raz w zbiorowej sprawie o karty revolving

Hiszpańskie sądownictwo postawiło ważny precedens w ochronie konsumentów na rynku usług finansowych. Sąd Najwyższy w Madrycie po raz pierwszy uwzględnił skargę zbiorową przeciwko Carrefour w sprawie kart kredytowych typu revolving, oznaczonych jako Carrefour Pass. Wyrok z 17 lutego 2026 roku jest ostateczny, ponieważ Sąd Najwyższy nie dopuścił dalszej kasacji ze strony spółki finansowej giganta handlu detalicznego. Skarga, złożona przez Stowarzyszenie Użytkowników Finansowych (ASUFIN), dotyczyła praktyk uznanych za nieuczciwe. Chodziło między innymi o sposób prezentacji i sprzedaży produktu – karty oferowano klientom bezpośrednio w liniach kasowych supermarketów, często w ramach programu lojalnościowego. Sąd uznał, że takie działanie mogło wprowadzać klientów w błąd co do charakteru zobowiązania. Karty typu revolving, znane również jako karty obrotowe, pojawiły się jako produkt bankowy w latach 70. XX wieku, upowszechniając się globalnie w kolejnych dekadach. Ich mechanizm polega na udzieleniu otwartej linii kredytowej, którą klient wykorzystuje, a następnie spłaca w ratach, często z bardzo wysokim rzeczywistym oprocentowaniem rocznym (RRSO). W wielu krajach, w tym w Polsce, były one przedmiotem krytyki ze strony rzeczników konsumentów i urzędów ochrony konkurencji. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy powołał się na własną wcześniejszą doktrynę, która już wcześniej określała niektóre warunki takich kart jako nadużycia. W szczególności zakwestionowano klauzule dotyczące sposobu płatności, wysokości oprocentowania oraz mechanizmu rozwiązania umowy w przypadku spłaty całego zadłużenia. „Estas cantidades (intereses) dependerán de lo que cada uno de los clientes hayan contraído en crédito, que puede llegar a multiplicar por dos o tres el capital dispuesto”, tłumaczy ASUFIN w komunikacie, zaznaczając, że odsetki mogą być dwu- lub trzykrotnie wyższe od wykorzystanego kapitału. Wyrok otwiera drogę do masowych roszczeń. Stowarzyszenie zamierza teraz zebrać dane od wszystkich poszkodowanych, aby w ich imieniu wystąpić o zwrot pobranych odsetek. 1,5 mln — kart Carrefour Pass w obiegu w 2019 roku Według szacunków organizacji konsumenckiej, w 2019 roku w obiegu znajdowało się około 1,5 miliona takich kart, a łączna wartość udzielonych przy ich pomocy kredytów mogła sięgać 3 miliardów euro. Sprawa ta jest przełomowa dla hiszpańskiego rynku usług finansowych, gdzie karty revolving od lat budzą kontrowersje ze względu na pozorną dostępność i niekorzystne dla klientów warunki, które często prowadzą do spirali zadłużenia. Decyzja Sądu Najwyższego stanowi wyraźny sygnał dla innych instytucji finansowych, że praktyki oceniane jako nieprzejrzyste i potencjalnie wprowadzające w błąd mogą zostać poddane skutecznej kontroli sądowej w ramach postępowania zbiorowego.