Międzynarodowy zespół badawczy zidentyfikował wariant genetyczny, który zmniejsza liczbę wypalanych papierosów i obniża ryzyko uzależnienia od nikotyny. Wariant genu CHRNA5, kodującego podjednostkę receptora nikotynowego, wpływa na mniejsze „zachwycenie” nikotyną i może stanowić cel dla nowych terapii leczenia <przypis title=

Odkrycie genu CHRNA5

Badacze zidentyfikowali konkretny wariant (rs16969968) w genie CHRNA5, który koduje podjednostkę alfa-5 receptora nikotynowego. Osoby posiadające ten wariant wykazują mniejsze zapotrzebowanie na nikotynę i wypalają średnio mniej papierosów dziennie, co bezpośrednio przekłada się na niższe ryzyko rozwoju uzależnienia i chorób odtytoniowych.

Mechanizm działania receptora

Wariant genetyczny wpływa na funkcję receptora nikotynowego w mózgu, modyfikując sposób, w jaki neurony reagują na nikotynę. Prowadzi to do osłabienia pozytywnego wzmocnienia, które zwykle napędza nałóg. Osoby z tą mutacją odczuwają mniejszą przyjemność z palenia, co naturalnie zniechęca je do sięgania po kolejne papierosy i ułatwia rzucenie nałogu.

Nowe cele terapeutyczne

Odkrycie otwiera drogę do opracowania nowych leków, które naśladują działanie ochronnego wariantu genetycznego. Terapie mogłyby modulować aktywność receptora nikotynowego alfa-5, redukując uczucie satysfakcji z palenia i pomagając w walce z głodem nikotynowym. Jest to alternatywa dla obecnych metod, takich jak terapia zastępcza nikotyną.

Skala badania i metodologia

Wyniki opierają się na analizie danych genetycznych z biobanków i konsorcjów, obejmujących łącznie ponad 800 tysięcy osób pochodzenia europejskiego. Naukowcy wykorzystali techniki <przypis title=

Przełomowe badanie genetyczne rzuca nowe światło na biologiczne podstawy uzależnienia od tytoniu. Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że konkretny wariant w genie CHRNA5, znany jako rs16969968, działa jak wewnętrzna tarcza przeciwnałogowa. Osoby noszące ten wariant genetyczny wypalają średnio mniej papierosów dziennie i wykazują niższe ryzyko rozwinięcia pełnego uzależnienia od nikotyny. Badanie, opublikowane 24 lutego 2026 roku w prestiżowym czasopiśmie „Nature Communications”, analizowało dane od ponad 800 tysięcy uczestników, co czyni je jednym z największych przedsięwzięć w zakresie genetyki behawioralnej. Gen CHRNA5 koduje podjednostkę receptora nikotynowego, który odgrywa kluczową rolę w komunikacji między neuronami w tzw. układzie nagrody w mózgu. Od lat 90. ubiegłego wieku wiadomo, że receptory nikotynowe są głównym miejscem działania nikotyny, substancji odpowiedzialnej za rozwój uzależnienia od tytoniu. Mechanizm działania odkrytego wariantu polega na modyfikacji funkcji receptora. W wariancie ochronnym receptor nikotynowy alfa-5 wykazuje zmienioną odpowiedź na stymulację nikotyną.

Sources: 5 articles from 4 sources