Wiceprezydent USA JD Vance w Budapeszcie przed wyborami parlamentarnymi

Wiceprezydent USA JD Vance przybył do Budapesztu we wtorek, 7 kwietnia, z dwudniową wizytą, której celem jest wyrażenie poparcia administracji Trumpa dla węgierskiego premiera Viktora Orbána przed niedzielnymi wyborami parlamentarnymi 12 kwietnia. Vance wyleciał w poniedziałek wieczorem z Bazy Sił Powietrznych Andrews pod Waszyngtonem w towarzystwie małżonki, Ushy Vance. Plan wizyty obejmuje spotkanie dwustronne z Orbánem oraz wspólne wystąpienie na stadionie piłkarskim w Budapeszcie we wtorek po południu, gdzie spodziewane jest przemówienie Vance'a na temat „bogatych relacji partnerskich między Węgrami a Stanami Zjednoczonymi”. Przed odlotem Vance poinformował dziennikarzy, że rozmowy będą dotyczyć stosunków amerykańsko-węgierskich, Europy oraz Ukrainy, dodając, że z niecierpliwością czeka na spotkanie ze swoim „dobrym przyjacielem” Viktorem. Wizyta jest powszechnie interpretowana jako bezpośrednie poparcie wyborcze w ostatnich dniach kampanii, którą analitycy określają jako najbardziej wyrównaną w ciągu 16-letnich rządów Orbána.

„Z niecierpliwością czekam na spotkanie z moim dobrym przyjacielem Viktorem; omówimy szereg spraw związanych z relacjami USA-Węgry.” — JD Vance via Reuters

Viktor Orbán sprawuje funkcję premiera Węgier od 2010 roku, a wcześniej piastował ten urząd w latach 1998–2002. Podczas swojej obecnej, nieprzerwanej kadencji skonsolidował kontrolę nad węgierskimi mediami i instytucjami, budując model, który określa mianem „nieliberalnej demokracji”. Model ten wielokrotnie doprowadzał do konfliktów z Unią Europejską w kwestiach dotyczących praworządności, wolności prasy oraz stanowiska Węgier wobec Rosji i Ukrainy. Orbán był pierwszym liderem w UE, który publicznie poparł Donalda Trumpa podczas kampanii prezydenckiej w USA w 2016 roku, a relacje te uległy zacieśnieniu w kolejnych latach.

Fidesz traci do partii Tisza nawet 20 punktów w sondażach Orbán stoi przed najtrudniejszą walką o reelekcję od powrotu do władzy w 2010 roku, gdyż niezależne ośrodki badania opinii publicznej przewidują znaczną przewagę opozycji. Centroprawicowa Partia Tisza, kierowana przez Pétera Magyara, wyprzedza koalicję Fidesz-KDNP o 10 do 20 punktów procentowych w większości niezależnych sondaży. Jedynie silnie prorządowa agencja Nézőpont wskazuje na niewielką przewagę Fideszu. Magyar, były członek Fideszu, który opuścił partię około dwóch lat temu, zbudował ruch opozycyjny zdolny – według analityków – po raz pierwszy od ponad dekady rzucić wyzwanie dominacji politycznej Orbána. Członkowie Rady Europy wyrazili ostatnio zaniepokojenie agresywnym charakterem kampanii, wskazując na podżegającą propagandę lidera narodowców w obliczu niezadowolenia gospodarczego i społecznego. Zgodnie z opiniami analityków cytowanymi przez liczne media, obecny rząd Węgier może również korzystać z nieujawnionej rosyjskiej pomocy mającej na celu poprawę jego perspektyw wyborczych.

Niezależne instytuty (średnia): 10-20, Nézőpont (prorządowy): niewielka przewaga Fideszu

Rubio odwiedził Budapeszt kilka tygodni wcześniej z podobnym przesłaniem Wizyta Vance’a następuje po pobycie sekretarza stanu USA Marco Rubio w Budapeszcie w połowie lutego. Rubio podczas wspólnej konferencji z Orbánem przekazał wyraźny sygnał wsparcia ze strony Białego Domu. Administracja Trumpa odeszła od tradycyjnej amerykańskiej praktyki powściągliwości w sprawie zagranicznych wyborów, otwarcie promując liderów, których uznaje za zbieżnych ideologicznie i dyplomatycznie. Sam Trump nagrał wideo dla uczestników węgierskiej konferencji CPAC, deklarując „pełne i całkowite wsparcie” dla Orbána. Asli Aydintasbas, badaczka z Brookings Institution, określiła wizytę jako część szerszej strategii Waszyngtonu.

„Wizyta Vance'a stanowi jasne wsparcie dla Orbána w obliczu najtrudniejszych wyborów w jego karierze. Dla administracji Trumpa lider z Budapesztu to więcej niż sojusznik — to kluczowy element próby budowy bloku nieliberalnego w Europie.” — Asli Aydintasbas via adevarul.ro

„Prezydent Trump jest głęboko zaangażowany w państwa sukces, ponieważ ten sukces jest także naszym sukcesem.” — Marco Rubio via France 24

Analitycy wątpią, by wizyta wpłynęła na wyborców Mimo dużego znaczenia symbolicznego, analitycy i korespondenci w Budapeszcie sceptycznie oceniają wpływ obecności Vance’a na nastroje wyborcze. Korespondent RFI donosi, że wizyta budzi niewielkie zainteresowanie przeciętnych Węgrów, których uwaga koncentruje się na kwestiach polityki krajowej. Eksperci sugerują, że przyjazd wiceprezydenta USA prawdopodobnie nie poprawi notowań Orbána, ale da mediom prorządowym okazję do przedstawienia premiera jako polityka cieszącego się niezachwianym poparciem Waszyngtonu. Wizyta ma też wymiar symboliczny: RFI zauważa, że Orbán liczył pierwotnie na osobistą wizytę Trumpa, jednak operacje wojskowe USA i Izraela w Iranie skomplikowały kalendarz amerykańskiego prezydenta. Orbán utrzymuje bliskie więzi z Moskwą przez cały okres wojny na Ukrainie, odmawia dostaw broni do Kijowa i twierdzi, że Ukraina nie wejdzie do Unii Europejskiej — co jest zbieżne z polityką zagraniczną Trumpa, ale odróżnia go od większości państw UE. Wynik niedzielnego głosowania będzie miał istotny wpływ nie tylko na węgierską scenę polityczną, ale i na układ sił w Unii Europejskiej.

9.5 (miliona) — populacja Węgier według źródeł

Amerykańskie wsparcie dla Orbána przed wyborami 12 kwietnia: — ; — ; — ; — ; —