Liderka tajwańskiej opozycji Cheng Li-wun z wizytą w Chinach

Cheng Li-wun, przewodnicząca głównej partii opozycyjnej na Tajwanie – Kuomintangu – przybyła we wtorek do Szanghaju. Rozpoczyna tym samym sześciodniową wizytę w Chinach, którą nazwała dquo;historyczną podróżą dla pokoju dquo;. Cheng, była prezenterka programów typu talk-show i parlamentarzystka, objęła przywództwo w KMT w listopadzie 2025 roku. Jak przyznała, dquo;z radością przyjęła dquo; zaproszenie od prezydenta Xi Jinpinga. Przed wylotem z lotniska w Tajpej, gdzie zgromadziły się grupy zwolenników i przeciwników wizyty, oświadczyła dziennikarzom, że Tajwan musi dołożyć wszelkich starań, aby zapobiec wojnie.

„Jeśli naprawdę kochasz Tajwan, wykorzystasz nawet najmniejszą szansę i każdą możliwą okazję, aby uchronić wyspę przed zniszczeniami wojennymi.” — Cheng Li-wun via Reuters

Pekin nie potwierdził jeszcze oficjalnie, czy dojdzie do spotkania Xi z Cheng. Oczekuje się jednak, że po postojach w Szanghaju i Nankinie przewodnicząca dotrze w czwartek do stolicy Chin. Według agencji Adnkronos jest to pierwsza wizyta lidera KMT w Chinach od listopada 2016 roku, kiedy to ówczesna szefowa partii Hung Hsiu-chu spotkała się z Xi w Pekinie.

Pięć chińskich okrętów wojennych wokół Tajwanu w dniu wylotu Cheng Podróż odbywa się w warunkach wzmożonej aktywności militarnej Chin w regionie. Kuan Bi-ling, szefowa tajwańskiej Rady ds. Oceanicznych, opublikowała w poniedziałek wieczorem na Facebooku zdjęcie przedstawiające pięć chińskich okrętów wojennych rozmieszczonych wokół wyspy – dwa u wybrzeży wschodnich oraz po jednym na północy, północnym zachodzie i południowym zachodzie.

„Kiedy odlatujesz, robisz to z wnętrza czegoś, co oni postrzegają jako dquo;tajwańską klatkę dquo;.” — Kuan Bi-ling via Reuters

Minister Chiu Chui-cheng, kierujący Radą ds. Chin Kontynentalnych, wezwał w parlamencie Cheng Li-wun do zażądania od Pekinu natychmiastowego zaprzestania prowokacji lotniczych i morskich. Chiny niemal codziennie wysyłają jednostki wojskowe w stronę Tajwanu. W ostatnich miesiącach przeprowadziły też dwa duże ćwiczenia wojskowe wokół wyspy, z których ostatnie miało miejsce w grudniu, po ogłoszeniu amerykańskiej sprzedaży broni. Departament Stanu USA ocenił, że takie działania dquo;niepotrzebnie potęgują napięcia dquo; i wezwał Pekin do rezygnacji z presji militarnej.

KMT blokuje 40 miliardów dolarów na obronność przed wizytą w Pekinie Wizyta Cheng ma duży ciężar gatunkowy w polityce wewnętrznej, gdyż zdominowany przez opozycję parlament wstrzymał rządowy plan dodatkowych wydatków na zbrojenia.

40 (miliardów USD) — Wstrzymany w parlamencie specjalny budżet obronny Tajwanu

Według BBC w ubiegłym tygodniu Tajpej odwiedziła dwupartyjna delegacja z USA, która apelowała do parlamentu o przyjęcie budżetu. W grudniu 2025 roku administracja Trumpa ogłosiła pakiet sprzedaży broni dla Tajwanu o wartości ponad 10 miliardów dolarów, obejmujący pociski średniego zasięgu, haubice i drony, co wywołało sprzeciw Pekinu. Podczas lutowej rozmowy telefonicznej Xi z prezydentem USA Donaldem Trumpem, chiński przywódca stwierdził, że dquo;Tajwan nigdy nie będzie mógł oddzielić się od Chin dquo;, a USA muszą dquo;ostrożnie podchodzić do kwestii sprzedaży broni dquo;. Analitycy cytowani przez Financial Times przewidują, że Pekin może wykorzystać ewentualne spotkanie z Cheng do wzmocnienia sprzeciwu wobec amerykańskich dostaw. Rządząca Demokratyczna Partia Postępowa prezydenta Lai Ching-te zarzuca Cheng sprzyjanie interesom Pekinu poprzez blokowanie wydatków obronnych, czemu KMT zaprzecza.

Wizyta jako element strategii Pekinu przed szczytem z Trumpem Podróż odbywa się na miesiąc przed planowanym na 14-15 maja spotkaniem Xi i Trumpa w Pekinie, gdzie kwestie Tajwanu i zbrojeń będą kluczowymi tematami. Eksperci sugerują, że wizyta Cheng jest wykorzystywana strategicznie przez chińskie władze.

„Chiński rząd stara się pokazać USA, że posiada własny, bezpośredni kanał komunikacji z Tajwanem, a rozmówczyni jest skłonna dostosować swoje stanowisko i retorykę do narracji Pekinu.” — William Yang via Financial Times

Wen-ti Sung z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego ocenił dla BBC, że Pekin dąży do serdecznego spotkania z tajwańską opozycją, aby osłabić argumenty za współpracą obronną USA i Tajwanu. Ma to pozwolić Chinom skupić się na dquo;robieniu interesów dquo; podczas wizyty Trumpa. Song Tao, dyrektor chińskiego biura ds. Tajwanu, stwierdził, że zaproszenie wysłano na prośbę samej liderki KMT. Niektórzy analitycy w Financial Times zauważają, że wpływ na kalkulacje Chin może mieć zaangażowanie USA w Iranie, choć Gabriel Wildau z Teneo uważa, że gwałtowny ruch wobec Tajwanu jest w najbliższym czasie mało prawdopodobny.

Kuomintang rządził Tajwanem w stanie wojennym do 1987 roku, przenosząc się na wyspę z Chin kontynentalnych w 1949 roku po porażce z komunistami w wojnie domowej. Partia historycznie opowiada się za cieplejszymi relacjami z Pekinem niż rywalizująca z nią Demokratyczna Partia Postępowa (DPP). Pekin zerwał oficjalne kontakty z Tajpej po objęciu prezydentury przez Tsai Ing-wen z DPP w 2016 roku, ze względu na jej odmowę uznania koncepcji jednych Chin. Ostatnim liderem KMT, który odwiedził Chiny przed Cheng, była Hung Hsiu-chu w 2016 roku. Cheng Li-wun jest drugą kobietą na stanowisku przewodniczącej KMT.

Kluczowe wydarzenia związane z wizytą KMT w Chinach