Europarlament poparł umowę handlową z USA, ale z ostrymi zabezpieczeniami

Parlament Europejski zagłosował 417 do 154, przy 71 głosach wstrzymujących się, za dalszym procedowaniem wdrożenia umowy handlowej między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. Głosowanie usunęło ważną przeszkodę proceduralną, ale jednocześnie do tekstu dodano serię surowych klauzul ochronnych, które mają zabezpieczyć europejski przemysł. Porozumienie, zawarte pierwotnie latem 2025 roku na polu golfowym Donalda Trumpa w Turnberry w Szkocji, przewiduje bezcłowy dostęp amerykańskich towarów przemysłowych do unijnego rynku wewnętrznego w zamian za zobowiązanie USA do ograniczenia ceł na większość eksportu z UE do 15 procent. Za wynikiem głosowania stała większość zbudowana z Europejskiej Partii Ludowej oraz socjalistów i socjaldemokratów. Projekt przechodzi teraz do negocjacji z Radą 27 państw członkowskich UE, a ostateczne głosowanie w Parlamencie ma nastąpić w kwietniu lub maju.

Poparcie dla rozstrzygnięcia wyraziły niemieckie organizacje biznesowe, w tym Federacja Niemieckiego Przemysłu oraz Niemiecka Federacja Inżynieryjna.

Relacje handlowe po obu stronach Atlantyku między UE a Stanami Zjednoczonymi od lat obciążają powtarzające się spory celne. Porozumienie, które było przedmiotem czwartkowego głosowania, zawarto w sierpniu 2025 roku, gdy przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poleciała do Turnberry w Szkocji na rozmowy z Donaldem Trumpem. Wdrażanie umowy zostało później dwukrotnie opóźnione: najpierw w styczniu 2026 roku, gdy groźby Trumpa związane z Grenlandią skłoniły komisję handlową Parlamentu do wstrzymania prac, a potem w lutym 2026 roku, gdy Sąd Najwyższy USA orzekł, że Trump przekroczył swoje uprawnienia, nakładając cła w drodze rozporządzenia wykonawczego na podstawie określonej ustawy. Trump natychmiast ogłosił nowe cła po tym wyroku, dodatkowo zwiększając niepewność wokół transatlantyckich ram handlowych.

417 (głosów za) — Większość w Parlamencie popierająca umowę handlową z USA

Za: 417, Przeciw: 154, Wstrzymujących się: 71

Klauzule ochronne mocno ograniczają ustępstwa celne Przewodniczący Komisji Handlu Międzynarodowego, Bernd Lange z Partii Socjaldemokratycznej, przeforsował kilka poprawek ochronnych, które znacząco zawężają zakres ulg celnych. Rozporządzenie ma wygasnąć 31 marca 2028 roku, co oznacza, że europejskie złagodzenie ceł przestałoby obowiązywać siedem miesięcy przed następnymi wyborami prezydenckimi w USA. Wprowadzono też mechanizm ochronny: jeśli import niektórych amerykańskich towarów przemysłowych wzrośnie o więcej niż 10 procent, Komisja Europejska ma automatycznie przywrócić wcześniejszą stawkę celną. Ulgę celną uzależniono również od tego, czy Stany Zjednoczone faktycznie utrzymają pułap 15 procent dla takich kategorii produktów jak maszyny, pompy i motocykle. Jeśli Trump ponownie podniesie cła w późniejszym terminie, Komisja będzie musiała odwrócić zniesienie unijnych opłat. Projekt daje też Stanom Zjednoczonym sześć miesięcy na obniżenie ceł na 407 produktów stalowych i aluminiowych, które według N-tv wynoszą obecnie 50 procent; jeśli Waszyngton nie podejmie działań, UE ma odpowiedzieć podwyższeniem własnych ceł na te produkty.

Groźba LNG ze strony Trumpa wisiała nad debatą w Parlamencie Głosowanie odbyło się w warunkach utrzymującej się presji USA na europejskich partnerów handlowych. Według N-tv Donald Trump groził ograniczeniem dostaw skroplonego gazu ziemnego do Europy, jeśli umowa nie zostanie wdrożona. Obraz ceł, z którym mierzą się eksporterzy z UE, pozostaje złożony: jak podaje ZEIT ONLINE, specjalne cło na większość europejskich produktów wynosiło 10 procent od orzeczenia Sądu Najwyższego, a Trump groził, że podniesie je ponownie do 15 procent; do tego dochodzą standardowe, wcześniej obowiązujące cła wynoszące średnio 4,8 procent, choć wyniki wyszukiwania w sieci wskazują, że uzgodniony pułap dla większości towarów z UE wynosi 15 procent. Produkty stalowe i aluminiowe podlegają odrębnemu 50-procentowemu cłu specjalnemu w ramach obecnej polityki USA. Rzecznik Komisji Europejskiej przyjął z zadowoleniem zatwierdzenie przez Parlament i zaznaczył, że instytucje UE oczekują od rządu USA wywiązania się z zobowiązań. Przedstawicielstwo USA w Brukseli również pozytywnie oceniło decyzję, sygnalizując przynajmniej formalne uznanie znaczenia tego głosowania po amerykańskiej stronie.

Zgoda Rady UE wciąż potrzebna, by umowa weszła w życie Czwartkowe głosowanie to etap pośredni, a nie ostateczne zielone światło. Projekt musi jeszcze przejść negocjacje z Radą UE, która reprezentuje rządy wszystkich 27 państw członkowskich. Dopiero po zakończeniu tego procesu europosłowie mają udzielić ostatecznej zgody, a głosowanie końcowe przewidywane jest nie wcześniej niż na kwiecień lub maj 2026 roku. Zapisana w projekcie warunkowość oznacza, że nawet po formalnym przyjęciu ulgi celne nie wejdą automatycznie w życie. Będą zależeć od potwierdzonego wykonania przez USA uzgodnionych zobowiązań. Komisja Europejska zachowuje prawo do odwrócenia zniesienia ceł, jeśli Waszyngton odstąpi od warunków. Komisja handlowa Bernda Langego, która w ostatnich miesiącach dwa razy wstrzymywała wdrażanie, odegra kluczową rolę w monitorowaniu przestrzegania ustaleń. BDI wezwało do trwałego, długoterminowego rozwiązania, zwłaszcza w sektorze stali i aluminium, przedstawiając tę sprawę jako kwestię konkurencyjności zarówno dla europejskiego, jak i amerykańskiego przemysłu.