Napięcie w NATO po spotkaniu Trumpa z Ruttem w sprawie wojny w Iranie

Sekretarz Generalny NATO Mark Rutte spotkał się z prezydentem USA Donaldem Trumpem w Białym Domu 8 kwietnia 2026 r. Podczas dwugodzinnej sesji uwidoczniły się głębokie pęknięcia w sojuszu, wynikające z odmowy państw europejskich dołączenia do amerykańsko-izraelskiej wojny przeciwko Iranowi. Rutte opisał wymianę zdań jako „szczerą i otwartą”, przyznając jednocześnie, że Trump był „wyraźnie rozczarowany” postawą sojuszników podczas konfliktu. Sekretarz prasowa Białego Domu Karoline Leavitt potwierdziła opinię Trumpa, według którego NATO zostało „poddane próbie i zawiodło”. Spotkanie nie przyniosło złagodzenia stanowiska prezydenta USA, który kilka godzin później na platformie Truth Social opublikował ostry wpis skierowany przeciwko sojuszowi. Rutte przyznaje: część sojuszników zawiodła, broni większościW rozmowie z CNN po spotkaniu w Białym Domu, Rutte przedstawił wyważoną obronę europejskich sojuszników, przyznając jednocześnie, że niektórzy nie wywiązali się z zadań. Na bezpośrednie pytanie, czy kraje NATO oblały test, odpowiedział: „„Niektóre z nich tak, ale zdecydowana większość krajów europejskich – i o tym dzisiaj rozmawialiśmy – zrobiła to, co obiecała wcześniej w takim przypadku”.” — Mark Rutte via Reuters Rutte wskazał Trumpowi, że większość narodów europejskich udzieliła wsparcia w zakresie bazowania, logistyki i przelotów. Przyznał jednak, że „nie wszystkie narody europejskie wywiązały się z tych zobowiązań” i stwierdził, że „całkowicie rozumie” rozczarowanie prezydenta. Szef NATO odmówił komentarza do doniesień, jakoby Trump groził wycofaniem się z sojuszu. W wywiadzie dla CNN Rutte poparł szerszą strategię Trumpa wobec Iranu, argumentując, że kraj ten stanowi egzystencjalne zagrożenie dla Izraela i wspiera rosyjskie działania wojenne na Ukrainie. Rutte miał zaplanowane przemówienie w Waszyngtonie jeszcze tego samego dnia, 8 kwietnia. Trump przypomina o Grenlandii i sugeruje wyjście z NATOTrump już w dniach poprzedzających spotkanie otwarcie rozważał możliwość wycofania USA z NATO. Według serwisu Politico, w zeszłym tygodniu stwierdził on, że członkostwo USA w sojuszu wymaga „ponownego rozważenia” po tym, jak sojusznicy odmówili pomocy w odblokowaniu Cieśniny Ormuz podczas konfliktu z Iranem. Spotkanie w Białym Domu nie zmieniło tego nastawienia. Trump napisał na Truth Social: „„NATO NIE BYŁO Z NAMI, GDY GO POTRZEBOWALIŚMY, I NIE BĘDZIE ICH, JEŚLI ZNOWU BĘDZIEMY POTRZEBOWAĆ POMOCY. PAMIĘTAJCIE O GRENLANDII, TYM WIELKIM, ŹLE ZARZĄDZANYM KAWAŁKU LODU!!!”.” — Donald Trump via The Guardian Odniesienie do Grenlandii sugeruje, że frustracja Trumpa wobec Europejczyków wykracza poza wojnę z Iranem i dotyczy szerszych sporów terytorialnych i geopolitycznych. BBC podało, że Biały Dom nie ujawnił wszystkich szczegółów rozmowy. Według brytyjskiego nadawcy, celem Ruttego było przekonanie Trumpa, że utrzymanie członkostwa w NATO leży w interesie Stanów Zjednoczonych. Wall Street Journal: możliwe karne wycofanie wojskDziennik Wall Street Journal poinformował, że Biały Dom rozważa plan ukarania sojuszników z NATO, których uznał za niepomocnych podczas wojny z Iranem; jako potencjalne cele wskazano Hiszpanię i Niemcy. Możliwe kroki obejmują wycofanie stacjonujących tam wojsk amerykańskich i zamknięcie baz wojskowych. Rutte w wywiadzie dla CNN nie odniósł się bezpośrednio do tych doniesień. Spór w sojuszu wybuchł w kontekście niedawno uzgodnionego dwutygodniowego zawieszenia broni w wojnie z Iranem. Wojna USA i Izraela przeciwko Iranowi, znana jako Operacja Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 r. W wyniku pierwszych uderzeń zginął Najwyższy Przywódca Ali Chamenei. Jego syn, Modżtaba Chamenei, został mianowany Najwyższym Przywódcą 9 marca 2026 r. NATO, założone w 1949 r., opiera się na zasadzie obrony zbiorowej (Artykuł 5), choć w przypadku konfliktu z Iranem procedura ta nie została formalnie uruchomiona. Niemcy znajdowały się wśród państw, które dystansowały się od działań USA i Izraela przed zawieszeniem broni. Bezwarunkowe poparcie Ruttego dla polityki Trumpa wobec Iranu wywołało krytykę wewnątrz sojuszu; część urzędników oskarżyła szefa NATO o przekroczenie mandatu.