Iran ponownie zamyka cieśninę Ormuz mimo ogłoszonego przez USA rozejmu

W środę, 8 kwietnia 2026 roku, Iran ogłosił ponowne zamknięcie cieśniny Ormuz. Decyzja zapadła dzień po tym, jak prezydent USA Donald Trump ogłosił dwutygodniowy rozejm z Teheranem. Dane z systemów monitoringu morskiego potwierdzają, że przez strategiczny przesmyk nie przepłynął żaden tankowiec przewożący ropę lub gaz, a jedynie cztery masowce — co jest najniższym dobowym wynikiem odnotowanym w kwietniu. Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej uzasadnił zamknięcie szlaku izraelskimi atakami na Liban, uznając je za naruszenie warunków rozejmu. Biały Dom określił to działanie jako „całkowicie niedopuszczalne”, podczas gdy firma Kpler, zajmująca się śledzeniem jednostek morskich, przedstawiła dane zaprzeczające twierdzeniom administracji USA o rzekomym wzroście ruchu. Ogłoszony we wtorek wieczorem rozejm stanął przed poważnym wyzwaniem, a obie strony oskarżają się o złą wolę. Konflikt między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem a Iranem rozpoczął się pod koniec lutego 2026 roku od ataków sił USA i Izraela na cele w Iranie. Według danych ONZ od początku działań zbrojnych w rejonie Zatoki uwięzionych pozostaje około 2000 statków i 20 000 marynarzy. Wśród unieruchomionych jednostek są tankowce, gazowce, masowce oraz sześć statków wycieczkowych. Cieśnina Ormuz była punktem zapalnym od pierwszych dni konfliktu, a Iran stopniowo ograniczał w niej żeglugę. Przed wybuchem wojny przez cieśninę przepływało średnio 140 statków dziennie, jak podaje „The Guardian”.

Iran i USA oskarżają się o łamanie porozumienia Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf oświadczył w środę, że Stany Zjednoczone naruszyły trzy kluczowe punkty 10-punktowej propozycji rozejmu jeszcze przed planowanym na piątek rozpoczęciem negocjacji w Pakistanie. Ghalibaf zarzucił Waszyngtonowi brak przestrzegania zawieszenia broni w Libanie, naruszenie irańskiej przestrzeni powietrznej przez drona w prowincji Fars oraz negowanie prawa Iranu do wzbogacania uranu, co miało być częścią ram negocjacyjnych. „„Obecnie sama podstawa do negocjacji została w sposób oczywisty naruszona, jeszcze przed ich rozpoczęciem. W takiej sytuacji dwustronny rozejm czy rozmowy są nieuzasadnione”.” — Mohammad Bagher Ghalibaf via CNN Wiceprezydent USA JD Vance, wypowiadając się przed odlotem z Węgier, kategorycznie odrzucił te oskarżenia i zapewnił, że USA przestrzegają rozejmu. Vance zaznaczył, że Liban nie został objęty porozumieniem, a rezygnacja z wzbogacania uranu pozostaje kluczowym warunkiem amerykańskim. Dodał również, że istnieją „trzy różne propozycje, każda po 10 punktów”, co sugeruje nieścisłości co do dokumentu stanowiącego podstawę porozumienia. „„Pierwsza propozycja została przesłana do Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera. Szczerze mówiąc, uważamy, że prawdopodobnie napisał ją ChatGPT. Od razu trafiła do kosza”.” — JD Vance via Mediafax Według BBC Vance ma stanąć na czele amerykańskiej delegacji podczas rozmów w Pakistanie, które mają się rozpocząć 11 kwietnia. Biały Dom zaprzecza blokadzie, dane Kpler pokazują inną rzeczywistość Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt przekazała dziennikarzom, że prezydent Trump został poinformowany o decyzji Iranu. Określiła działanie Teheranu jako przykład deklarowania jednych intencji publicznie, a realizowania innych w praktyce. Leavitt stwierdziła, że amerykańskie dane wykazują „wzrost ruchu w cieśninie” w środę, co stoi w sprzeczności z danymi firmy Kpler. Nikos Pothitakis, przedstawiciel Kpler, ocenił, że niezależnie od oficjalnych komunikatów szlak jest „praktycznie zamknięty”. Richard Meade, redaktor naczelny „Lloyd's List Intelligence”, wyjaśnił, że sama struktura rozejmu nie zmienia wiele w kwestii swobody żeglugi. „„Ten rozejm wymaga od statków każdorazowej zgody Iranu na tranzyt, co w praktyce oznacza, że nic się nie zmieniło. Bez pozwolenia nie ma przejścia”.” — Richard Meade via The Guardian Iran skierował ruch marynarki na korytarz północny przez swoje wody terytorialne, między wyspą Larak a lądem, co zdaniem analityków dodatkowo ogranicza przepustowość. Stephen Cotton, sekretarz generalny Międzynarodowej Federacji Pracowników Transportu, wezwał do przedstawienia jasnych gwarancji bezpieczeństwa przed wznowieniem operacji. „„Oczekujemy jasnych gwarancji. Szczegóły dotyczące tego, kto wypływa pierwszy i jakie typy statków mogą się poruszać, są niezbędne do odbudowy zaufania”.” — Stephen Cotton via Libertatea Średnia przedwojenna: 140, 8 kwietnia (po rozejmie): 4

Ofensywa w Libanie pogłębia spór, rynki energii reagują Siły izraelskie przeprowadziły jeden z największych ataków na Liban od początku konfliktu. Według danych irańskich mediów państwowych zginęły co najmniej 254 osoby, a 1165 zostało rannych. Premier Izraela Benjamin Netanjahu oświadczył w środę, że porozumienie o zawieszeniu broni z USA nie obejmuje Libanu, gdzie trwa ofensywa przeciwko Hezbollahowi, i zapewnił, że wszelkie działania są „w pełni skoordynowane” z USA. Pakistan, pełniący rolę mediatora, wyraził odmienne zdanie, twierdząc, że porozumienie powinno obejmować także Liban. Prezydent Francji Emmanuel Macron potępił izraelskie ataki, określając je jako „nieproporcjonalne” i skutkujące dużą liczbą ofiar cywilnych. Irańska Straż Rewolucyjna zagroziła odpowiedzią militarną, jeśli ataki nie zostaną przerwane. Na rynkach energii cena ropy typu Brent wynosiła 92 (USD za baryłkę) — Cena ropy Brent po ogłoszeniu rozejmu w momencie publikacji raportu, jednak ceny ponownie wzrosły w czwartek w obawie przed eskalacją. Analitycy Société Générale przewidują, że cena ropy pod koniec 2026 roku wyniesie około 80 dolarów za baryłkę, wobec wcześniejszych prognoz na poziomie 65 dolarów. Eugenia Gusilov, dyrektor Romania Energy Center, ostrzegła, że rynek będzie potrzebował przynajmniej dwóch miesięcy na przywrócenie normalnych przepływów, nawet jeśli rozejm zostanie utrzymany. „„Żyjemy w bardzo niestabilnych czasach. Biały Dom zmienia stanowisko z dnia na dzień, a czasem nawet w ciągu kilku godzin”.” — Eugenia Gusilov via Ziare.com Donald Trump napisał w serwisie X, że siły zbrojne USA pozostaną w Iranie do czasu „pełnego respektowania właściwego porozumienia”, ostrzegając, że w przeciwnym razie dojdzie do działań na niespotykaną dotąd skalę.