Izrael zapowiada strefę bezpieczeństwa w Libanie aż po rzekę Litani

Izraelski minister obrony Israel Katz ogłosił 24 marca 2026 r., że izraelskie wojska utworzą i będą kontrolować strefę bezpieczeństwa w południowym Libanie, sięgającą do rzeki Litani. Rzeka leży około 30 kilometrów od granicy Izraela z Libanem. Decyzja ma zablokować powrót wysiedlonych libańskich cywilów do czasu, aż Izrael uzna północną część swojego terytorium za bezpieczną. Katz przekazał tę informację podczas odprawy z udziałem najwyższych dowódców wojskowych, w tym szefa Sztabu Generalnego IDF generała porucznika Eyala Zamira. Minister powiedział, że pięć mostów na Litani, które według niego Hezbollah wykorzystywał do transportu bojowników i broni, zostało już zniszczonych przez siły izraelskie. Jak podał El Periódico, strefa obejmuje około 10 proc. terytorium Libanu. Katz nie sprecyzował, czy wojskowa kontrola będzie tymczasowa czy stała. Nie przedstawił też harmonogramu ewentualnego wycofania wojsk.

Izrael wcześniej okupował południowy Liban od 1982 do 2000 roku i wycofał się po długotrwałym konflikcie z Hezbollahem. Porozumienie o zawieszeniu broni zawarte w listopadzie 2024 r. zobowiązywało Hezbollah do wycofania się za rzekę Litani. Przewidywało też demilitaryzację obszaru między rzeką a granicą Izraela, gdzie działać mogły jedynie UNIFIL i armia libańska. W kolejnych miesiącach po zawarciu tego porozumienia obie strony regularnie oskarżały się wzajemnie o jego naruszanie. Obecna eskalacja rozpoczęła się 28 lutego 2026 r., gdy siły Stanów Zjednoczonych i Izraela przeprowadziły uderzenia na Iran, zabijając najwyższego przywódcę Alego Chameneiego. 2 marca 2026 r. Hezbollah wystrzelił rakiety w kierunku północnego Izraela w odwecie, co uruchomiło trwającą obecnie izraelską operację lądową i kampanię lotniczą.

Katz wyraźnie przedstawił strategię wojskową w południowym Libanie jako wzorowaną na izraelskich działaniach w Strefie Gazy. Odwołał się wprost do tego, co nazwał modelem „Rafah i Beit Hanoun”, w którym zabudowa położona przy granicy była oczyszczana i wyburzana, aby utworzyć pas obronny. Libańskie ministerstwo zdrowia podało, że od początku tej fazy konfliktu zginęło ponad 1000 osób, w tym co najmniej 118 dzieci i 40 pracowników ochrony zdrowia. Takie dane przytoczyła BBC. Resort nie rozróżnia w swoich statystykach cywilów i bojowników. W całym Libanie przesiedlonych zostało ponad 1 milion osób, co wywołało ostrzeżenia przed poważnym kryzysem humanitarnym. Prezydent Libanu Joseph Aoun określił izraelskie plany jako „politykę zbiorowej kary wobec cywilów”. Jak podała La Vanguardia, w walkach zginęło dwóch izraelskich żołnierzy.

Key events in the Lebanon escalation: — ; — ; — ; —

Minister finansów już wcześniej nazwał Litani nową granicą Izraela Zapowiedź Katza padła dzień po tym, gdy minister finansów Bezalel Smotrich publicznie przekonywał, że rzeka Litani powinna stać się nową granicą Izraela z Libanem. Wzywał też, by obszar na południe od rzeki przekształcić w „sterylną strefę bezpieczeństwa”. Katz nie poparł wprost takiego roszczenia terytorialnego. Ujął planowaną strefę w kategoriach bezpieczeństwa, a nie aneksji, ale nie dał żadnej odpowiedzi, kiedy i czy w ogóle izraelskie wojska miałyby się wycofać. Równolegle władze Libanu podjęły działania dyplomatyczne. Według El Periódico ogłosiły ambasadora Iranu w Bejrucie persona non grata i nakazały mu opuścić kraj przed niedzielą. Hezbollah, który powstał w latach 80. w odpowiedzi na izraelską okupację Libanu, nadal prowadzi codzienne ataki rakietowe i z użyciem dronów na terytorium Izraela oraz walczy z izraelskimi wojskami w południowych wsiach. Tak podała La Vanguardia. Rząd Libanu deklaruje zamiar rozbrojenia Hezbollahu, lecz ugrupowanie odmawia rozmów o przyszłości swojego arsenału. Katz, odnosząc się podczas odprawy do bierności władz libańskich, powiedział: „Zasada jest jasna: jeśli są terror i rakiety, nie ma domów ani mieszkańców – a IDF jest w środku.” — Israel Katz via BBC