Sejm utrzymał weto prezydenta w sprawie ustawy o kryptoaktywach

Sejm RP nie zdołał odrzucić weta prezydenta Karola Nawrockiego do ustawy o rynku kryptoaktywów 17 kwietnia 2026 roku. Koalicja rządząca nie uzyskała wymaganej większości głosów w atmosferze kontrowersji dotyczących giełdy kryptowalut Zondacrypto. W głosowaniu wzięło udział 243 (posłów głosujących za odrzuceniem weta) — posłów opowiedziało się za odrzuceniem weta, 191 było przeciw, a 3 wstrzymało się od głosu. Do skutecznego odrzucenia weta zabrakło 20 głosów (wymagany próg wynosił 263). Wynik ten oznacza, że przepisy wprowadzające nadzór KNF nad rynkiem kryptowalut pozostają zablokowane po raz drugi. Premier Donald Tusk wykorzystał wystąpienie do ostrej krytyki opozycji i prezydenta, łącząc sprawę z domniemanymi powiązaniami rosyjskimi.

Tusk o rosyjskich powiązaniach Zondacrypto Premier Donald Tusk podczas wystąpienia w Sejmie oraz na późniejszej konferencji prasowej stwierdził, że korzenie giełdy Zondacrypto są „wyjątkowo ponure”. Szef rządu zarzucił, że firma powstała dzięki środkom powiązanym z rosyjską mafią i tamtejszymi służbami specjalnymi. Według relacji Tuska założyciel spółki zaginął w 2021 roku i jest uznawany za zmarłego, a dynamiczny rozwój giełdy od 2022 roku miał opierać się na tych niejasnych fundamentach. Premier dodał, że polskie służby specjalne dysponują odpowiednimi informacjami, które przedstawił na tajnym posiedzeniu Sejmu 5 grudnia. Odpowiednie dokumenty miał otrzymać również prezydent Nawrocki. „Korzenie tej firmy, która dziś budzi lęk tysięcy inwestorów giełd kryptowalutowych, są wyjątkowo ponure; to jest zaginięcie i najprawdopodobniej śmierć twórcy tej firmy, to są rosyjskie pieniądze, rosyjska mafia, to są wpływy rosyjskich służb.” — Donald Tusk via TVN24 Tusk oszacował, że w wyniku problemów z wypłatami środków przez giełdę poszkodowanych mogło zostać nawet 30 tysięcy osób. Premier zarzucił również, że Zondacrypto była strategicznym sponsorem konferencji CPAC w Rzeszowie. Wydarzenie to promowało Karola Nawrockiego, a uczestniczył w nim były prezydent Andrzej Duda. Według premiera giełda miała także przekazywać środki fundacjom powiązanym ze Zbigniewem Ziobrą i Przemysławem Wiplerem, a jej wpływy sięgały Polskiego Komitetu Olimpijskiego i jego prezesa Radosława Piesiewicza.

Prokuratura bada sprawę oszustw i prania brudnych pieniędzy Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek potwierdził wszczęcie śledztwa w sprawie Zondacrypto, obejmującego podejrzenia oszustwa i prania brudnych pieniędzy. Minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński w programie „Fakty po Faktach” w TVN24 ocenił, że giełda „bardzo mocno wspierała zarówno prawicowe eventy, jak i bardzo konkretnych polityków”, którzy mieli wpływ na działania prokuratury. Kierwiński zasugerował potrzebę przesłuchania prezesa giełdy, Przemysława Krala, przebywającego obecnie w Monako. „Ta konkretna giełda kryptowalutowa bardzo mocno wspierała zarówno prawicowe eventy, jak i bardzo konkretnych polityków. Polityków, którzy mieli wpływ na to, czy na przykład prokuratura zajmuje się tą sprawą, czy nie.” — Marcin Kierwiński via TVN24 Donald Tusk po głosowaniu stwierdził, że brak ustawy pozbawia organy państwowe narzędzi do działań prewencyjnych, a prokuratura dopiero teraz otrzymała formalne zgłoszenia od pokrzywdzonych. Analiza opublikowana przez „Rzeczpospolitą” wskazuje jednak, że zablokowana ustawa miała charakter głównie instytucjonalno-nadzorczy, dając uprawnienia KNF, ale nie gwarantując bezpośrednich roszczeń klientom indywidualnym. W związku z tym jej faktyczna skuteczność w ochronie klientów przed stratami mogłaby być w tej sytuacji ograniczona.

Kluczowe wydarzenia w sprawie Zondacrypto: — ; — ; — ; — ; —

Kancelaria Prezydenta i PiS odpierają zarzuty Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki bronił decyzji o wecie przed głosowaniem, tłumacząc, że Karol Nawrocki „nie kwestionuje samej idei regulacji rynku, ale konkretne, złe rozwiązania w tej ustawie”. Bogucki postawił też pytanie, dlaczego służby i prokuratura nie działały wcześniej, skoro premier dysponował takimi danymi. Pytany o brak zapowiadanej prezydenckiej inicjatywy ustawodawczej w tym zakresie, przyznał, że projekt nie wpłynął, gdyż i tak „nie byłby procedowany”, zaprzeczając jednocześnie, by jego deklaracje z grudnia 2025 roku były nieprawdą. Poseł PiS Michał Wójcik, zaatakowany osobiście przez Tuska z mównicy sejmowej, zarzucił premierowi hipokryzję, twierdząc, że szef rządu sam głosował za poprawką identyczną z tą, którą wcześniej składał poseł Wójcik. „Jedna z największych kompromitacji premiera Donalda Tuska w jego karierze politycznej. Zarzucił mi poprawkę, za którą sam głosował. Państwo z dykty. Premier z dykty.” — Michał Wójcik via wpolityce.pl Wójcik wyjaśnił, że poprawkę w Senacie zgłosił Kazimierz Kleina z Koalicji Obywatelskiej, a merytorycznie była ona zbieżna z jego wcześniejszą propozycją. Ostateczny wynik głosowania przypieczętowały głosy posłów PiS i Konfederacji, które po raz drugi pozwoliły utrzymać weto prezydenta.

Głosowanie nad odrzuceniem weta do ustawy o kryptoaktywach: Głosy za odrzuceniem (before: wymagane 263, after: oddano 243 – zabrakło 20); Głosy przeciw (before: brak danych, after: 191); Głosy wstrzymujące się (before: brak danych, after: 3)

Polski rynek kryptowalut od lat funkcjonuje bez dedykowanego nadzoru krajowego, a giełdy podlegają jedynie ogólnym przepisom o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy. Unijne rozporządzenie MiCA z 2023 roku nałożyło na państwa członkowskie obowiązek stworzenia krajowych ram nadzorczych. Ustawa zablokowana przez prezydenta Nawrockiego, uchwalona pierwotnie 7 listopada 2025 roku, miała być głównym narzędziem implementacji tych przepisów i przekazania KNF pełnego nadzoru nad dostawcami usług kryptoaktywów.