Sąd wstrzymuje budowę sali balowej w Białym Domu za 400 mln dolarów

Sędzia federalny nakazał 31 marca 2026 roku wstrzymanie budowy sali balowej Donalda Trumpa o wartości 400 mln dolarów, orzekając, że prezydent przekroczył swoje uprawnienia, wyburzając zabytkowe Wschodnie Skrzydło bez zgody Kongresu. Richard Leon, sędzia senior sądu dystryktowego mianowany przez prezydenta George’a W. Busha, przychylił się do wniosku o tymczasowe zabezpieczenie roszczenia złożonego przez National Trust for Historic Preservation. Ta organizacja pożytku publicznego wniosła pozew w grudniu 2025 roku. W 35-stronicowym uzasadnieniu sędzia Leon stwierdził, że żadna ustawa nie daje prezydentowi władzy nad terenem Białego Domu, którą ten sobie przypisuje. Orzeczenie wstrzymuje prace na czas trwania procesu. Wykonanie nakazu zawieszono na 14 dni, aby administracja Trumpa mogła złożyć apelację. Sędzia: Trump jest zarządcą, a nie właścicielem Białego DomuW swoim werdykcie Leon dokonał wyraźnego rozróżnienia prawnego między rolą prezydenta jako tymczasowego lokatora Białego Domu a wszelkimi roszczeniami do własności nieruchomości. „Prezydent Stanów Zjednoczonych jest zarządcą Białego Domu dla przyszłych pokoleń rodzin prezydenckich. Nie jest on jednak jego właścicielem!” — Richard Leon via Reuters Leon dodał, że budowa sali musi zostać przerwana do czasu, aż Kongres wyda upoważnienie na jej dokończenie. Zaznaczył, że prezydent może w każdej chwili ubiegać się o wyraźną zgodę parlamentu, także w przypadku finansowania ze środków prywatnych. Sędzia opisał teren Białego Domu jako „ikoniczny symbol narodu”, a nie „zwyczajny park narodowy”. Podczas rozprawy 17 marca sędzia podważył argumentację prawników Departamentu Sprawiedliwości dotyczącą uprawnień prezydenta. Amerykańska Komisja Sztuk Pięknych, składająca się wyłącznie z osób mianowanych przez Trumpa, zatwierdziła projekt sali w lutym stosunkiem głosów 6:0. Sędzia Leon uznał jednak tę decyzję administracyjną za niewystarczającą w świetle braku zgody Kongresu. National Trust argumentował, że ani prezydent, ani National Park Service nie mają prawa wyburzać zabytków ani wznosić nowych obiektów bez wyraźnej decyzji ustawodawczej.Wschodnie Skrzydło Białego Domu powstało w 1902 roku i zostało rozbudowane za czasów Franklina Roosevelta. Trump ogłosił projekt budowy sali balowej latem 2025 roku, a w październiku zlecił wyburzenie skrzydła. National Trust for Historic Preservation złożyła pozew w grudniu 2025 roku, zarzucając administracji brak ocen oddziaływania na środowisko i brak zgody Kongresu. Szacunkowy koszt projektu wzrósł dwukrotnie – z początkowych 200 mln do 400 mln dolarów, a planowana liczba gości zwiększyła się z 650 do około 1000. Koszt wzrósł do 400 mln dolarów dzięki funduszom korporacyjnymTrump wielokrotnie podkreślał, że sala powstanie bez obciążania podatników, wskazując na darowizny od firm jako jedyne źródło finansowania. Cena projektu gwałtownie wzrosła: z początkowych 200 mln dolarów do obecnych 400 mln dolarów, przy jednoczesnym powiększeniu widowni do blisko 1000 osób. Według „Financial Times”, wśród darczyńców są firmy technologiczne, zbrojeniowe, tytoniowe i branża kryptowalut, w tym Google, Meta, Alphabet, Reynolds American, Altria, Lockheed Martin, Tether, Coinbase, Ripple oraz Gemini. Trump zapowiedział, że obiekt będzie wykończony złotem, marmurem i stiukami, stając się najwspanialszą salą w kraju. Administracja argumentuje, że projekt unowocześni infrastrukturę i poprawi bezpieczeństwo. Według doniesień NRC, prace nadziemne miały ruszyć w kwietniu.Projekt sali balowej Białego Domu – koszt i pojemność: Szacunkowy koszt (before: 200 mln dolarów (pierwsze zapowiedzi), after: 400 mln dolarów (obecne szacunki)); Planowana liczba gości (before: 650 miejsc, after: około 1000 miejsc) Trump krytykuje konserwatorów zabytków na Truth SocialPrezydent zareagował na wyrok na platformie Truth Social, ostro oceniając autorów pozwu. „Sala balowa, która kosztuje mniej niż zakładano, powstaje przed terminem bez kosztów dla podatnika i będzie najpiękniejszym tego typu budynkiem na świecie.” — Donald Trump via Le Temps Trump nazwał National Trust „radykalnie lewicową grupą szaleńców” i pytał, dlaczego organizacja nie pozywa przewodniczącego Fed Jerome'a Powella za koszty remontów w jego instytucji lub gubernatora Kalifornii Gavina Newsoma. Spór o salę to element szerszych zmian wprowadzanych przez Trumpa w Waszyngtonie od powrotu do urzędu w styczniu 2025 roku. Prezydent wprowadził złote dekoracje w Gabinecie Owalnym i zmienił nazwę Centrum Kennedy’ego na „Trump-Kennedy Center”. Według „Financial Times”, National Trust prowadzi osobny spór sądowy o przebudowę tego centrum. Departament Sprawiedliwości ma 14 dni na wniesienie apelacji od decyzji sędziego Leona.