Włochy opóźniają odejście od węgla o 13 lat ze względu na bezpieczeństwo

Włoska izba niższa parlamentu przyjęła we wtorek projekt ustawy, który odsuwa w czasie ostateczne zamknięcie krajowych elektrowni węglowych z końca 2025 roku na rok 2038. Ta 13-letnia zwłoka jest podyktowana troską o bezpieczeństwo energetyczne, wynikającą z trwającego konfliktu w Iranie. Izba Deputowanych zatwierdziła przepisy, które trafią teraz do Senatu pod ostateczne głosowanie. Oczekuje się, że izba wyższa również przyjmie dokument, ponieważ koalicja rządząca dysponuje tam większością. Projekt ten jest wyrazem gotowości rządu premier Giorgii Meloni do ograniczenia zobowiązań klimatycznych w obliczu rosnących kosztów energii i problemów z jej podażą. Obecnie Włochy posiadają cztery elektrownie węglowe w stanie gotowości, z których trzy należą do firmy Enel, krajowego giganta sektora użyteczności publicznej.

Termin wycofania węgla we Włoszech: Termin wycofania węgla (before: Koniec 2025 r. (według planu PNIEC z 2024 r.), after: 2038 r. (według nowej ustawy))

Konflikt w Iranie wymusza zmianę w polityce energetycznej Rzymu Włochy są silnie uzależnione od importowanego gazu i znalazły się pod dużą presją przemysłu oraz konsumentów po wzroście cen energii spowodowanym konfliktem na Bliskim Wschodzie. Gilberto Pichetto Fratin, minister środowiska i bezpieczeństwa energetycznego Włoch, oświadczył w tym miesiącu, że cztery rezerwowe zakłady mogą zostać reaktywowane, jeśli sytuacja na Bliskim Wschodzie wywoła kryzys energetyczny. Współrządząca Liga, która zabiegała o przesunięcie terminu, nazwała decyzję „słuszną i odpowiedzialną” w obliczu obecnego „poważnego międzynarodowego kryzysu energetycznego”. Jednak eksperci cytowani przez agencję AFP ostrzegają, że ponowne uruchomienie elektrowni nie obniży cen energii elektrycznej. Według think-tanku klimatycznego ECCO, dwie z czterech elektrowni, położone w kontynentalnej części Włoch, straciły w styczniu zezwolenia na spalanie węgla. Ich ponowne uruchomienie wymagałoby nowych wniosków o pozwolenia – proces ten mógłby potrwać lata i napotkać opór prawny oraz lokalny. Dwie pozostałe elektrownie na Sardynii mają zostać zamknięte w latach 2028–2029, gdy wyspa zostanie połączona z siecią kontynentalną nowym kablem podmorskim. Według operatora systemu przesyłowego Terna, produkcja energii z węgla odpowiadała w 2025 roku za mniej niż jeden procent krajowego miksu energetycznego.

WWF krytykuje decyzję, zobowiązania G7 pod znakiem zapytania Decyzja spotkała się z ostrą krytyką organizacji ekologicznych i centrolewicowej opozycji, które oskarżyły rząd o porzucenie zobowiązań klimatycznych. WWF Italia określił wynik głosowania jako „niebezpieczny zwrot w tył w walce ze zmianami klimatu i o zdrowie obywateli”. Europejski komisarz ds. klimatu, Wopke Hoekstra, który przebywał we wtorek w Rzymie na przesłuchaniu w Senacie dotyczącym miksu energetycznego Włoch, odmówił komentarza w tej sprawie. Krok ten stoi w bezpośredniej sprzeczności ze zobowiązaniem, w którego wypracowaniu Włochy pomagały zaledwie dwa lata temu: w 2024 roku, sprawując przewodnictwo w G7, Włochy kierowały spotkaniem, na którym państwa członkowskie zgodziły się zakończyć wykorzystanie węgla w energetyce do 2035 roku. Beatrice Petrovich, analityczka ds. energii w think-tanku ECCO, opisała opóźnienie jako „niepokojący sygnał polityczny skierowany ku przeszłości”, dodając, że „jakikolwiek zysk w sferze bezpieczeństwa jest daleki od zagwarantowania”. Włochy nie są odosobnione w ponownym rozważaniu deklaracji węglowych: według dziennika Le Soir, Niemcy, Korea Południowa, Filipiny i Japonia również sugerowały, że elektrownie węglowe mogą pomóc w łagodzeniu trudności energetycznych spowodowanych wojną.

Merz kwestionuje niemieckie odejście od węgla w 2038 roku Decyzja Rzymu zapada w czasie szerszej europejskiej debaty nad przyszłością węgla wobec zakłóceń na rynku energii. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz również poddał w wątpliwość ustawowy cel odejścia Niemiec od węgla do 2038 roku, powołując się na kryzys energetyczny, choć Niemcy już teraz mają trudności z realizacją swoich celów klimatycznych nawet przy obecnym planie. Ramy klimatyczne Unii Europejskiej wciąż wywierają presję na państwa członkowskie w celu eliminacji węgla, a Bruksela nalega na konieczność rezygnacji z tego surowca dla osiągnięcia celów klimatycznych wspólnoty. Ruch Rzymu sygnalizuje rosnące napięcie między narodowymi kalkulacjami dotyczącymi bezpieczeństwa energetycznego a wspólną agendą dekarbonizacji UE. Analitycy oceniają głosowanie jako bardziej symboliczne niż niosące natychmiastowe skutki, biorąc pod uwagę przeszkody prawne przy restartowaniu elektrowni na kontynencie, ale ostrzegają, że tworzy to niebezpieczny precedens dla polityki klimatycznej na całym kontynencie.