Trump ogłasza dwutygodniowe zawieszenie broni między USA a Iranem

W środę wieczorem, 8 kwietnia 2026 roku, weszło w życie dwutygodniowe zawieszenie broni między Stanami Zjednoczonymi a Iranem po tym, jak prezydent Donald Trump ogłosił porozumienie na krótko przed wygaśnięciem ultimatum wobec Teheranu. Umowa, wynegocjowana przy udziale Pakistanu, wstrzymuje kampanię militarną rozpoczętą 28 lutego 2026 roku, kiedy siły USA i Izraela przeprowadziły uderzenia, w których zginął najwyższy przywódca Ali Chamenei. Trump określił dziesięciopunktowy plan przedstawiony przez Teheran jako „realną podstawę do negocjacji”, choć obie strony natychmiast zaczęły spierać się o jego warunki. Oficjalne rozmowy mają rozpocząć się w sobotę rano w Islamabadzie. Amerykańskiej delegacji przewodniczyć będzie wiceprezydent JD Vance, któremu towarzyszyć będą specjalny wysłannik Steve Witkoff oraz doradca prezydenta Jared Kushner. Zawieszenie broni jest już poddawane próbie ze względu na kontynuowany ostrzał rakietowy, sprzeczne twierdzenia dotyczące zakresu rozejmu oraz wewnętrzny rozłam polityczny w Iranie. Konflikt rozpoczął się 28 lutego 2026 roku, gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły operację Epic Fury, serię uderzeń na cele irańskie, w wyniku których zginął najwyższy przywódca Ali Chamenei. Jego syn, Modżtaba Chamenei, został mianowany nowym najwyższym liderem 9 marca 2026 roku. Wojna stanowiła gwałtowną eskalację wieloletnich napięć USA z Iranem, wynikających z irańskiego programu nuklearnego, wspierania regionalnych grup zbrojnych oraz nałożenia szerokich sankcji międzynarodowych. Przed wybuchem konfliktu cieśnina Ormuz była traktowana jako wody międzynarodowe, przez które statki mogły swobodnie przepływać. Rola Pakistanu jako mediatora wynika z jego pozycji jako państwa muzułmańskiego posiadającego broń jądrową oraz utrzymującego relacje dyplomatyczne zarówno z Waszyngtonem, jak i Teheranem.Dziesięciopunktowy plan Iranu zapowiada spór o żądaniaTeheran przystąpił do negocjacji z dziesięciopunktowym planem, który Donald Trump uznał na platformie Truth Social za „realną podstawę”, jednak treść postulatów wskazuje na dużą rozbieżność stanowisk. Według „Handelsblatt” warunki Iranu obejmują trwałe zaprzestanie agresji militarnej, zniesienie sankcji międzynarodowych i środków karnych Rady Bezpieczeństwa ONZ, uchylenie rezolucji Rady Gubernatorów MAEA, prawo do wzbogacania uranu, irańską kontrolę nad cieśniną Ormuz, reparacje wojenne oraz wycofanie wojsk USA z regionu. Kwestia nuklearna już teraz wywołuje sprzeczne interpretacje: Trump oświadczył, że porozumienie ma gwarantować brak broni jądrowej po stronie Iranu, podczas gdy irańscy przedstawiciele twierdzą, że umowa nie wymaga od nich rezygnacji ze wzbogacania uranu. W kwestii cieśniny Ormuz Teheran zgodził się na bezpieczny przepływ statków w okresie dwóch tygodni, jednak oficjalna deklaracja Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego uzależniła ten akt od „koordynacji z irańskimi siłami zbrojnymi”, co de facto potwierdza roszczenia do kontroli nad tym szlakiem. „Neue Zürcher Zeitung” poinformowała, że Iran rozważa w przyszłości nałożenie opłat na statki towarowe, a Trump zasygnalizował otwartość na formę „wspólnego projektu” dotyczącego szlaku morskiego. Teheran zdaje się traktować cieśninę jako swój najważniejszy instrument negocjacyjny. Naruszenia zawieszenia broni na wielu frontach w pierwszych godzinachPorozumienie zaczęło być naruszane niemal natychmiast po wejściu w życie. Magazyn „Focus” powiadomił o co najmniej 182 ofiarach śmiertelnych izraelskich nalotów w Libanie, ostrzału Hebollahu na Izrael oraz kontynuowanych ataków Iranu na państwa Zatoki w godzinach po ogłoszeniu decyzji. Główny spór dotyczy tego, czy Liban i Hezbollah są objęci rozejmem: USA i Izrael twierdzą, że nie, podczas gdy mediator z Pakistanu twierdzi przeciwnie. Według agencji AP nie było zgody nawet co do dokładnej godziny wejścia rozejmu w życie w środę wieczorem. Zdecentralizowana struktura Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej komplikuje sytuację, ponieważ jednostki regionalne mogą działać niezależnie od dowództwa centralnego, co może oznaczać, że niektóre ataki były wynikiem braku koordynacji, a nie celowego działania. Agencja Tasnim, zbliżona do Strażników Rewolucji, podała, że Iran rozważa całkowite wycofanie się z porozumienia. Trump odpowiedział na Truth Social, że wszystko, co niezbędne do „unicestwienia” osłabionego przeciwnika, pozostaje w gotowości, podczas gdy Izrael od pewnego czasu sugeruje, że dąży do kontynuowania wojny aż do zmiany władzy w Iranie. Hiszpania otwiera ambasadę w Teheranie, rośnie sprzeciw wewnętrzny w IranieHiszpania podjęła działania mające na celu pełnienie roli dyplomatycznego pomostu. Minister spraw zagranicznych José Manuel Albares ogłosił ponowne otwarcie ambasady w Teheranie. „„Poleciłem naszemu ambasadorowi w Teheranie powrót na stanowisko i ponowne otwarcie ambasady, abyśmy mogli włączyć się w wysiłki pokojowe ze wszystkich możliwych stron, w tym z samej stolicy Iranu”.” — José Manuel Albares via stern.de Wewnątrz Iranu zawieszenie broni wywołało mieszane nastroje. „Zeit Online” donosi, że w Teheranie dominuje ostrożna ulga, jednak wojna pogłębiła podziały społeczne i nasiliła obawy przed represjami wewnętrznymi. Mohammad Bagher Ghalibaf, przewodniczący irańskiego parlamentu, publicznie nazwał zawieszenie broni i negocjacje „nierozsądnymi w obecnej sytuacji”, co wskazuje na brak jednomyślności w irańskich elitach władzy. Analiza serwisu naTemat określa porozumienie nie jako klasyczną deeskalację, lecz jako dwutygodniowe ultimatum, w którym USA utrzymują pełną obecność wojskową i wstrzymują ataki jedynie po to, by dać Iranowi czas na spełnienie warunków. Sytuacja na Bliskim Wschodzie, według korespondenta NZZ Daniela Böhma, pozostaje naznaczona szokiem, wyczerpaniem i niepewnością, czy sobotnie rozmowy w Islamabadzie przyniosą trwałe rezultaty.