Biały Dom ustawił pomnik Kolumba na terenie kompleksu przy White House

Administracja Trumpa ustawiła 23 marca 2026 roku pomnik Krzysztofa Kolumba na terenie Eisenhower Executive Office Building w kompleksie Białego Domu. Działanie wpisano w obchody 250. rocznicy amerykańskiej niepodległości. Ustawiony posąg jest repliką marmurowego oryginału, który stał w dzielnicy Little Italy w Baltimore do 2020 roku. Wtedy demonstranci obalili monument i wrzucili go do Inner Harbor po zabójstwie George'a Floyda. Rzecznik Białego Domu Davis Ingle nazwał Kolumba „bohaterem” w komunikacie ogłaszającym instalację. Replika została przekazana Białemu Domowi w depozyt i ma tam pozostać do końca obecnej kadencji prezydenta Donalda Trumpa. To kolejny krok administracji, która stara się przywrócić publiczne uznanie dla Kolumba, postaci będącej przedmiotem sporów o pamięć historyczną w Stanach Zjednoczonych.

Organizacja włosko-amerykańska wydobyła posąg z dna portu Historia repliki zaczęła się bezpośrednio po obaleniu pomnika w 2020 roku. John Pica, lobbysta z Maryland, prezes Italian American Organizations United i były senator stanowy w Maryland, zorganizował działania, by odzyskać oryginał. Pica powiedział, że jego organizacja wynajęła nurków, którzy wydobyli fragmenty pomnika z Inner Harbor. Następnie grupa zebrała pieniądze z grantów i prywatnych wpłat, by zlecić rzeźbiarzowi z Maryland odbudowę posągu. Replika była gotowa od kilku lat i pozostawała w magazynie do ubiegłego tygodnia, kiedy Pica otrzymał telefon, że chce jej Biały Dom. Według Piki pomnik ustawiono około godziny 2.00 w nocy w niedzielę, 22 marca 2026 roku. Pica ocenił, że teren Białego Domu to miejsce, gdzie posąg „może spokojnie stać i być chroniony”.

„To źródło dumy dla Italian Americans. Christopher Columbus, notwithstanding the controversy around him, is a symbol of pride and adventure for Italian Americans.” — John Pica via NPR

Pica przyznał też, że dziedzictwo Kolumba jest sprawą złożoną. Powiedział, że włoscy Amerykanie są w pewnym sensie „przywiązani” do Kolumba jako symbolu, a obchody Columbus Day w tej społeczności są trafniej świętowaniem włoskiego dziedzictwa niż samego odkrywcy.

Oryginalny pomnik odsłonił Reagan w 1984 roku Oryginalny marmurowy pomnik w Baltimore odsłonili w październiku 1984 roku były burmistrz Baltimore William Donald Schaefer i prezydent Ronald Reagan. Krzysztof Kolumb, włoski odkrywca i żeglarz z Republiki Genui, odbył pod koniec XV i na początku XVI wieku cztery wyprawy przez Atlantyk finansowane przez Hiszpanię, otwierając drogę do szeroko zakrojonej europejskiej eksploracji obu Ameryk. W ostatnich dekadach Kolumb stał się w Stanach Zjednoczonych postacią sporną. Krytycy wskazują na skutki europejskiej kolonizacji dla rdzennych mieszkańców, a zwolennicy podkreślają jego rolę w połączeniu Starego i Nowego Świata. Fala usuwania pomników w 2020 roku, która nastąpiła po zabójstwie George'a Floyda, objęła monumenty Kolumba w wielu amerykańskich miastach. Instalacja przy Białym Domu nie jest pierwszym publicznym gestem tej administracji na rzecz Kolumba. W ubiegłym roku administracja Trumpa wydała proklamację z okazji Columbus Day, w której wprost skrytykowała osoby podważające dziedzictwo odkrywcy. W dokumencie napisano, że Kolumb stał się celem tego, co określono jako „zajadłą i bezwzględną kampanię mającą wymazać naszą historię, oczerniać naszych bohaterów i atakować nasze dziedzictwo”. Pomnik stoi obecnie po północnej stronie gmachu Eisenhower Executive Office Building, zwrócony w stronę Pennsylvania Avenue. W oświadczeniu Davisa Ingle'a instalację wprost powiązano z szerszym programem obchodów „250. rocznicy niepodległości” prowadzonym przez administrację.

„Świętując 250. rocznicę niepodległości naszego państwa, Biały Dom z dumą oddaje hołd legendarnej biografii i dziedzictwu Krzysztofa Kolumba, stawiając zasłużony pomnik na terenie Białego Domu. W tym Białym Domu Krzysztof Kolumb jest bohaterem, a prezydent Trump zadba o to, by był tak honorowany przez kolejne pokolenia.” — Davis Ingle via NPR

Pomnik jest w depozycie, sfinansowano go z prywatnych wpłat Replikę w całości sfinansowano z prywatnych darowizn i grantów. Z relacji przedstawionej przez Pikę nie wynika, by użyto środków publicznych. Pomnik formalnie pozostaje depozytem przekazanym Białemu Domowi i nie jest instalacją stałą. Ma pozostać na miejscu do końca obecnej kadencji Trumpa, która trwa do stycznia 2029 roku. Samo święto Columbus Day od lat wywołuje spory w amerykańskiej polityce kulturowej. Coraz więcej stanów i miast zastępuje je Indigenous Peoples' Day. Administracja Trumpa konsekwentnie sprzeciwia się temu trendowi, wykorzystując federalne proklamacje, a teraz także fizyczny monument, by podkreślić miejsce Kolumba w narodowej narracji. Pica rozróżnił jednak oddawanie czci Kolumbowi jako symbolowi włosko-amerykańskiej tożsamości od świętowania działań samego odkrywcy. Zaznaczył, że jego społeczność nie wznosi toastu za Kolumba w dniu tego święta, lecz zaznacza własne dziedzictwo.

Perspektywy mediów: Krytycy oceniają instalację jako politycznie motywowaną prowokację, która pomija perspektywę rdzennych mieszkańców i uzasadnione zastrzeżenia stojące za usuwaniem pomników w 2020 roku. Zwolennicy uznają pomnik za przywrócenie amerykańskiego dziedzictwa i sprzeciw wobec tego, co określają jako ideologicznie motywowane wymazywanie postaci historycznych.