Polska upamiętnia 21. rocznicę śmierci Jana Pawła II w Wielki Czwartek

Polska uczciła 21. rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II w czwartek 2 kwietnia 2026 roku. Tegoroczne obchody miały wyjątkową symbolikę, gdyż data ta przypadła w Wielki Czwartek, czyli moment rozpoczęcia Triduum Paschalnego. Jan Paweł II, urodzony w Wadowicach jako Karol Józef Wojtyła, zmarł 2 kwietnia 2005 roku o godzinie 21:37 w Watykanie w wieku 84 lat, w wigilię Niedzieli Miłosierdzia Bożego. Jego pontyfikat trwał 26 lat, od 1978 do 2005 roku. Symboliczny wydźwięk tegorocznej rocznicy odnotowano w całym kraju, przypominając, że 21 lat temu watykańskie uroczystości Wielkiego Czwartku po raz pierwszy odbyły się bez udziału papieża ze względu na jego stan zdrowia. Kardynał Leonardo Sandri, ówczesny substytut do spraw ogólnych w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej, jako pierwszy ogłosił śmierć papieża wiernym zgromadzonym na placu św. Piotra.

Papież pielgrzym, który okrążył Ziemię 30 razy Jan Paweł II zapisał się w historii jako „papież pielgrzym”, co zawdzięczał bezprecedensowej liczbie podróży zagranicznych. Według danych Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach, podczas swojego 26-letniego pontyfikatu odbył 104 (podróże zagraniczne) — pielgrzymki do 129 krajów, odwiedzając 900 miast i miejscowości na wszystkich kontynentach. Pokonał łącznie około 1,7 miliona kilometrów, co odpowiada trzydziestokrotnemu okrążeniu Ziemi wzdłuż równika lub trzykrotności dystansu między Ziemią a Księżycem. Pierwszą podróż jako papież odbył w styczniu 1979 roku do Dominikany, Meksyku i na Bahamy, a ostatnią do Francji w sierpniu 2004 roku. Polskę odwiedził dziewięciokrotnie, Stany Zjednoczone i Francję po siedem razy, a Meksyk i Hiszpanię po pięć razy. Pozostawił po sobie również ogromny dorobek piśmienniczy: 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich oraz 43 listy apostolskie, zakorzenione w nauczaniu Soboru Watykańskiego II.

Jan Paweł II był pierwszym papieżem spoza Włoch od ponad 450 lat. Został wybrany na biskupa Rzymu w 1978 roku i sprawował ten urząd do śmierci w 2005 roku. Jako pierwszy papież w historii odwiedził kościół luterański (w 1983 roku) oraz synagogę (13 kwietnia 1986 roku), co było pierwszą taką wizytą głowy Kościoła katolickiego od czasów apostolskich. 12 marca 2000 roku dokonał aktu „mea culpa”, przepraszając za winy popełnione przez członków Kościoła wobec przedstawicieli innych religii. Został beatyfikowany 1 maja 2011 roku przez papieża Benedykta XVI, a kanonizowany 27 kwietnia 2014 roku przez papieża Franciszka.

Mecz przerwany przez nieprawdziwą wiadomość o śmierci W całej Polsce miasta, które Jan Paweł II odwiedził podczas swoich pielgrzymek, uczciły rocznicę modlitwami, mszami i aktami pamięci. W Toruniu, po ogłoszeniu wiadomości o jego śmierci w 2005 roku, dzwon Tuba Dei bił przez 27 minut, a w kolejnych dniach w mieście odwołano koncerty i spektakle. W Poznaniu największe grupy wiernych gromadziły się w katedrze na Ostrowie Tumskim przy pomniku papieża, pod krzyżem na Łęgach Dębińskich oraz na placu Adama Mickiewicza, gdzie papież spotkał się z młodzieżą w 1997 roku. Jednym z najbardziej pamiętnych momentów był 1 kwietnia 2005 roku, kiedy mecz Lecha Poznań z Pogonią Szczecin został przerwany po tym, jak media przekazały niezweryfikowaną informację o śmierci papieża. Zawodnicy obu drużyn utworzyli krąg i wspólnie się modlili, a kibice spontanicznie śpiewali hymn narodowy i wznosili okrzyki dziękczynne. Informacja okazała się wówczas przedwczesna, jednak dzień później śmierć potwierdzono, a w Polsce ogłoszono sześciodniową żałobę narodową. W ceremonii pogrzebowej 8 kwietnia 2005 roku wzięły udział delegacje z ponad 150 państw, a wierni na placu św. Piotra wznosili okrzyki „Santo subito” – „Święty natychmiast”.

Ostatni list do kapłanów o służbie i ofierze Zbieżność tegorocznej rocznicy z Wielkim Czwartkiem zwróciła uwagę na ostatni list Jana Pawła II do kapłanów, napisany właśnie na tę okazję litugiczną. Papież rozważał w nim istotę kapłaństwa jako służby polegającej na dawaniu siebie, akcentując, że życie księdza ma sens, gdy oddaje się on do dyspozycji wspólnoty. „„Życie kapłańskie ma sens, jeżeli on umie czynić z siebie dar, oddając się do dyspozycji wspólnoty, służąc każdemu, kto jest w potrzebie”” — Jan Paweł II za Gazetą Olsztynecką W tym samym liście poruszył temat posłuszeństwa, łącząc śluby kapłańskie z czynem Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy. „„Rezygnując z miłości nawet z uprawnionych przestrzeni wolności, kiedy przyjmuje autorytatywne rozeznanie biskupów, kapłan realizuje w swoim ciele owe 'bierzcie i jedzcie', przez które Chrystus podczas Ostatniej Wieczerzy powierzył samego siebie Kościołowi”” — Jan Paweł II za Gazetą Olsztynecką Zapewnił również kapłanów, że mimo braku możliwości osobistego udziału w liturgii Wielkiego Czwartku ze względu na stan zdrowia, uczestniczy w niej za pośrednictwem telewizji. List ten był jednym z jego ostatnich publicznych dokumentów przed śmiercią, która nastąpiła trzy dni później, a zawarte w nim wątki służby i ofiary są do dziś przedmiotem refleksji polskich wiernych i duchowieństwa.

Kluczowe daty w życiu i dziedzictwie Jana Pawła II: — ; — ; — ; — ; — ; —