Wielka Brytania ujawnia szczegóły tajnej operacji przeciwko rosyjskim okrętom podwodnym

Brytyjski sekretarz stanu ds. obrony John Healey ogłosił w czwartek, że Wielka Brytania i Norwegia przeprowadziły miesięczną tajną operację w celu śledzenia i odstraszania trzech rosyjskich okrętów podwodnych. Według ministra prowadziły one aktywność o charakterze nieprzyjaznym w pobliżu podmorskich kabli i rurociągów na północ od Zjednoczonego Królestwa. Healey przekazał, że w operację zaangażowano fregatę Royal Navy, samoloty oraz setki żołnierzy, którzy nieprzerwanie monitorowali rosyjskie jednostki. Wśród nich znajdował się rosyjski uderzeniowy okręt podwodny typu Akula oraz dwa specjalistyczne okręty szpiegowskie należące do rosyjskiego Głównego Zarządu Badań Głębinowych. Rosyjskie jednostki operowały w obrębie brytyjskiej wyłącznej strefy ekonomicznej, choć nie wpłynęły na wody terytorialne. Nie odnotowano uszkodzeń kabli ani rurociągów, a po zakończeniu operacji rosyjskie okręty skierowały się na północ.

Healey ostrzega Putina: „Widzimy was” Healey wykorzystał to ogłoszenie do przekazania bezpośredniego ostrzeżenia prezydentowi Rosji Władimirowi Putinowi. Wyjaśnił, że szczegóły operacji ujawniono celowo, aby zasygnalizować, że ruchy rosyjskich okrętów podwodnych zostały wykryte. Minister stwierdził, że załogi rosyjskich jednostek wierzyły w tajność swojej misji, podczas gdy siły brytyjskie i norweskie śledziły je przez cały czas.

„Obserwujemy waszą aktywność nad naszymi kablami i rurociągami. Powinniście wiedzieć, że każda próba ich uszkodzenia nie będzie tolerowana i pociągnie za sobą poważne konsekwencje.” — John Healey via Reuters

Healey odniósł się również do szerszego kontekstu strategicznego, argumentując, że ambicje Rosji na Północnym Atlantyku nie mogą zostać przesłonięte przez wydarzenia na Bliskim Wschodzie.

„Putin chciałby, aby naszą uwagę odciągały wydarzenia na Bliskim Wschodzie.” — John Healey via SIC Notícias

Opisał Rosję jako główne zagrożenie dla Wielkiej Brytanii i jej sojuszników, dodając, że brytyjskie siły zbrojne dały rosyjskim załogom jasno do zrozumienia, iż ich działania są rejestrowane. Minister odmówił wskazania konkretnych kabli czy rurociągów, które były zagrożone, potwierdzając jedynie, że żaden element infrastruktury nie ucierpiał.

Uprawnienia do kontroli „floty cieni” wywołują reakcję rosyjskiej eskorty Operacja podwodna to niejedyny punkt sporny w relacjach Londynu z Moskwą. Pod koniec marca 2026 roku premier Keir Starmer upoważnił Royal Navy do wchodzenia na pokład statków należących do rosyjskiej floty cieni, jeśli przecinają one brytyjskie wody terytorialne. Według doniesień The Daily Telegraph, cytowanych przez El País, Rosja odpowiedziała wysłaniem okrętów wojennych do eskortowania swoich obłożonych sankcjami tankowców przez kanał La Manche. Rosyjska fregata Admirał Grigorowicz, należąca do Floty Czarnomorskiej i wyposażona w pociski przeciwokrętowe, była widziana między dwoma tankowcami – Universal i Enigma. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow określił te działania jako środki obronne przeciwko zjawisku, które nazwał piractwem na wodach międzynarodowych.

„W ciągu ostatnich kilku miesięcy byliśmy świadkami powtarzających się przypadków piractwa na wodach międzynarodowych. Incydenty te, oprócz innych skutków, uderzyły w interesy ekonomiczne Federacji Rosyjskiej.” — Dmitrij Pieskow via Reuters

Według danych brytyjskiego rządu prawie 75 (%) — udziału rosyjskiej ropy transportowanej przez sieć floty cieni surowca z Rosji jest przewożona tą drogą. Brytyjskie sankcje objęły już 544 (jednostki) — liczbę statków floty cieni objętych brytyjskimi sankcjami powiązanych z tym procederem.

Londyn łączy działania Rosji z Iranem Healey w swoim wystąpieniu wskazał na wyraźny związek między aktywnością Rosji na Północnym Atlantyku a szerszą sytuacją na Bliskim Wschodzie i Ukrainie. Brytyjscy urzędnicy starają się utrzymać uwagę opinii publicznej na Rosji, mimo że świat skupia się na operacji wojskowej USA i Izraela przeciwko Iranowi. Healey zarzucił Rosji dostarczanie Iranowi części do dronów i inne formy wsparcia.

„Sposób, w jaki Rosja atakuje Ukrainę, jest tożsamy ze sposobem, w jaki Iran atakuje swoich sojuszników.” — John Healey via La Vanguardia

Brytyjski rząd już wcześniej zwracał uwagę na zbieżność rosyjskich i irańskich taktyk wojskowych, szczególnie w zakresie wykorzystania bezzałogowców. Wypowiedź Healeya nastąpiła w czasie, gdy Londyn wyraził obawę, że wojna na Bliskim Wschodzie może osłabić determinację Zachodu w kwestiach związanych z Ukrainą. Ujawnienie operacji przeciwko okrętom podwodnym miało służyć jako akt odstraszania, demonstrujący zdolności wywiadowcze Wielkiej Brytanii i jej sojuszników na wielu frontach jednocześnie.

Obawy dotyczące rosyjskiego sabotażu infrastruktury podwodnej na Północnym Atlantyku znacznie wzrosły po 2022 roku, kiedy na Morzu Bałtyckim doszło do uszkodzenia gazociągów Nord Stream. Rządy europejskie wielokrotnie ostrzegały, że kable i rurociągi łączące Wielką Brytanię, Skandynawię i Europę kontynentalną stanowią infrastrukturę krytyczną o wysokim stopniu narażenia na ataki. Wielka Brytania i Norwegia tradycyjnie ściśle współpracują w zakresie bezpieczeństwa Północnego Atlantyku w ramach struktur NATO, co wynika ze współdzielenia granic morskich na strategicznie istotnych akwenach.