USA i Iran porozumiały się w sprawie dwutygodniowego rozejmu

8 kwietnia 2026 roku Stany Zjednoczone i Iran osiągnęły porozumienie w sprawie dwutygodniowego zawieszenia broni, wstrzymując konflikt, który doprowadził do śmierci ponad 5000 osób. Iran zobowiązał się do udostępnienia transportu morskiego przez cieśninę Ormuz jako warunek rozejmu. Prezydent USA Donald Trump określił porozumienie jako „całkowite i pełne zwycięstwo”. Negocjacje były prowadzone przez rząd Pakistanu po napiętym, 12-godzinnym odliczaniu, podczas którego Trump groził zniszczeniem „całej cywilizacji” Iranu. Irański Najwyższy Przywódca Modżtaba Chamenei był fetowany na ulicach Teheranu po ogłoszeniu decyzji, choć nastroje w kraju określa się jako mieszane. Zawieszenie broni nastąpiło po sześciu tygodniach walk, które rozpoczęły się 28 lutego 2026 roku wraz ze skoordynowanymi atakami USA i Izraela w ramach operacji Epic Fury.

„„Całkowite i pełne zwycięstwo. 100 procent. Bez żadnych wątpliwości”.” — Donald Trump via AFP

Pakistan pośredniczył w rozmowach pod presją ultimatum Trumpa Porozumienie wypracowano dzięki mediacji rządu Pakistanu, a premier Shehbaz Sharif jest uznawany za architekta tego przełomu. Według „New York Timesa”, Trump wycofał swoje groźby o godzinie 18:32 czasu wschodniego, około 10 godzin i 26 minut po opublikowaniu w mediach społecznościowych ostrzeżenia: „Cała cywilizacja zginie dziś wieczorem”. Trump napisał na platformie Truth Social, że Iran „chce, aby to się stało, mają już dość” i dodał, że USA są „bardzo blisko” porozumienia pokojowego po otrzymaniu 10-punktowej propozycji z Teheranu. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi potwierdził umowę, ale wprowadził istotne zastrzeżenie: bezpieczny przejazd przez cieśninę Ormuz będzie możliwy „poprzez koordynację z irańskimi siłami zbrojnymi i przy należytym uwzględnieniu ograniczeń technicznych”, co oznacza, że Teheran zachowuje faktyczną kontrolę nad szlakiem. „The Irish Times” podał, że Iran i Oman będą mogły pobierać opłaty od statków za przepływ podczas czternastodniowego rozejmu. Analitycy zauważają, że wojna rozpoczęła się od żądań USA dotyczących zniszczenia programu nuklearnego Iranu, jego potencjału rakietowego oraz zmiany reżimu w Teheranie – żadnego z tych celów nie osiągnięto. Richard Fontaine, dyrektor generalny Center for a New American Security, cytowany przez „New York Timesa”, stwierdził, że „Iran pozostaje u władzy w cieśninie, co nie miało miejsca przed wojną”.

„„Przez okres dwóch tygodni bezpieczne przejście przez cieśninę Ormuz będzie możliwe po koordynacji z irańskimi siłami zbrojnymi i przy należytym uwzględnieniu ograniczeń technicznych”.” — Abbas Araghchi via The Irish Times

Wojna USA i Izraela z Iranem, nazwana operacją Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Pierwsze ataki zabiły Alego Chameneiego, wieloletniego Najwyższego Przywódcę Iranu, którego 8 marca 2026 roku zastąpił jego syn Modżtaba Chamenei. Cieśnina Ormuz, kanał o szerokości 21 mil między Iranem a Omanem, obsługuje około jednej piątej światowego transportu skroplonego gazu ziemnego i ropy naftowej. Zdolność Iranu do ograniczania żeglugi w cieśninie od dawna uznawana jest za jeden z jego głównych straszaków strategicznych przeciwko działaniom militarnym USA, Izraela i państw Zatoki.

Rakiety nad państwami Zatoki i Libanem tuż po ogłoszeniu umowy Mimo ogłoszenia zawieszenia broni, w ciągu kilku godzin od ogłoszenia porozumienia w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Bahrajnie zawyły syreny alarmowe. ZEA przekazały, że systemy obrony powietrznej „zwalczały zagrożenia rakietowe i dronowe z Iranu”. Izraelska armia poinformowała o wykryciu salwy irańskich pocisków ponad godzinę po ogłoszeniu Trumpa; w Tel Awiwie słychać było eksplozje przechwytywanych rakiet, a izraelskie media podały, że ich siły uderzyły w miejsca startu w Iranie. Kuwejt, Bahrajn, Arabia Saudyjska i ZEA niemal jednocześnie ogłosiły alarmy przeciwlotnicze. W Libanie agencja NNA doniosła o kontynuacji izraelskich nalotów na południu kraju, w tym o ataku na budynek w pobliżu szpitala, w którym zginęły cztery osoby. Biuro premiera Izraela Benjamina Netanjahu oświadczyło, że Izrael popiera wstrzymanie ataków na Iran, ale podkreśliło, że zawieszenie broni nie dotyczy Libanu – co stoi w sprzeczności z wypowiedzią premiera Pakistanu, który twierdził, że umowa obejmuje zakończenie kampanii w Libanie. Anonimowy urzędnik USA powiedział agencji Associated Press, że amerykańskie operacje ofensywne przeciwko Iranowi ustały, podczas gdy inny urzędnik zaznaczył, że działania defensywne są kontynuowane. Iracki Islamski Ruch Oporu ogłosił dwutygodniowe wstrzymanie operacji w regionie.

Ropa potaniała o 14 proc., ale rynek ostrzega przed opóźnieniami Ceny ropy gwałtownie spadły na wieść o rozejmie i otwarciu cieśniny Ormuz; baryłka ropy Brent potaniała o ok. 14 proc. do poziomu 94 USD. Cena ta pozostaje jednak znacznie wyższa niż przedwojenne 72 USD czy średnia z 2025 r. wynosząca 69 USD. Analitycy ostrzegają, że zakłóceń w dostawach nie da się szybko cofnąć. Producenci ropy i gazu na Bliskim Wschodzie potrzebują czasu na przywrócenie wydobycia, a rafinerie na przetworzenie surowca w paliwa. Giełdy w Azji odnotowały wzrosty: południowokoreański Kospi wzrósł o blisko 7 proc., a japoński Nikkei o 5,5 proc. Obie gospodarki, zależne od energii z Bliskiego Wschodu, zmagały się wcześniej z zakupami panicznymi. Na arenie politycznej lider Demokratów w Senacie USA Chuck Schumer stwierdził, że „cieszy się z wycofania się Trumpa”, zaś republikański senator Rick Scott nazwał rozejm „ważnym pierwszym krokiem”. „New York Times” zauważył pęknięcia w elektoracie Trumpa; część zwolenników zarzuciła prezydentowi i wiceprezydentowi JD Vance’owi złamanie obietnic o nieangażowaniu USA w wojny na Bliskim Wschodzie.

„„Cieszę się, że Trump się wycofał i desperacko szuka jakiegokolwiek wyjścia ze swoich absurdalnych pogróżek”.” — Chuck Schumer via The Irish Times

Kospi (Korea Południowa): 7, Nikkei (Japonia): 5.5

Cena ropy naftowej typu Brent: Cena przedwojenna (średnia z 2025) (before: 69 USD za baryłkę, after: —); Cena przed operacją Epic Fury (before: 72 USD za baryłkę, after: —); Cena po ogłoszeniu rozejmu (before: ponad 109 USD za baryłkę (szacowany szczyt wojenny), after: 94 USD za baryłkę)