USA łagodzą sankcje na irańską ropę przewożoną statkami

Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych czasowo zawiesił sankcje wobec irańskiej ropy już załadowanej na tankowce znajdujące się na morzu. Umożliwia to jej sprzedaż i dostarczenie do 19 kwietnia 2026 r. Celem tego ruchu jest ograniczenie światowych cen energii, które wyraźnie wzrosły z powodu trwającej wojny z Iranem. Sekretarz skarbu Scott Bessent sygnalizował ten krok w czwartek, przed formalnym ogłoszeniem w piątek. Administracja określiła licencję jako „ściśle ograniczoną” i wyraźnie tymczasową. Ma ona dotyczyć wyłącznie ropy naftowej i produktów ropopochodnych, które już znajdują się na morzu. To jedna z najbardziej bezpośrednich interwencji USA na światowych rynkach energii od początku wojny z Iranem 28 lutego 2026 r. Prezydent Donald Trump wcześniej apelował do państw zależnych od dostaw ropy przez Cieśninę Ormuz, aby wsparły działania na rzecz zabezpieczenia żeglugi w regionie.

Na światowe rynki może trafić 140 mln baryłek Scott Bessent poinformował, że licencja pozwoli szybko skierować na światowe rynki około 140 (million barrels) — irańskiej ropy, która ma trafić na światowe rynki. Jego zdaniem złagodzi to przejściową presję podażową wywołaną konfliktem. Departament Skarbu podał, że rozwiązanie umożliwi dostawę i sprzedaż irańskiej ropy oraz produktów ropopochodnych w okresie objętym zgodą. Bessent zaznaczył, że irańska ropa nadal płynie z Zatoki Perskiej do Indii i Chin, które pozostają najważniejszymi odbiorcami irańskiego surowca. Licencja zawiera ograniczenia. Obejmuje między innymi zakaz sprzedaży z udziałem podmiotów z Korei Północnej lub Kuby. USA wydały też niedawno odrębne tymczasowe zwolnienie dla rosyjskich transportów ropy, które już znajdowały się na morzu. Ma ono obowiązywać do 11 kwietnia 2026 r. Waszyngton uzasadnił tę decyzję podobnymi obawami o podaż. Oba działania pokazują, że administracja stara się zwiększyć globalną podaż ropy w okresie poważnych zakłóceń rynkowych wywołanych wojną.

Zwolnienia z amerykańskich sankcji dla uwięzionych transportów ropy: Termin zwolnienia dla irańskiej ropy (before: Sankcje obowiązują, after: Zawieszone do 19 kwietnia 2026 r.); Termin zwolnienia dla rosyjskiej ropy (before: Sankcje obowiązują, after: Zawieszone do 11 kwietnia 2026 r.); Ograniczenia dotyczące irańskiego zwolnienia (before: Brak (pełne sankcje), after: Zakaz sprzedaży do Korei Północnej lub Kuby)

Iran zaprzecza, że ma nadwyżki ropy na morzu Irańskie ministerstwo ropy zakwestionowało amerykański komunikat. Jego rzecznik oświadczył w piątek, że kraj obecnie nie ma żadnych nadwyżkowych zapasów ropy naftowej na morzu ani surowca dostępnego do dostaw na rynki międzynarodowe. Rzecznik napisał w serwisie X, że wypowiedzi Scotta Bessenta mają „jedynie dać nadzieję kupującym”, a nie odzwierciedlać faktycznie dostępne dostawy. To stanowisko rodzi wątpliwości, czy zapowiadany wolumen rzeczywiście trafi na światowe rynki w skali prognozowanej przez Departament Skarbu. Jeśli irańska wersja jest trafna, praktyczny efekt zawieszenia sankcji byłby istotnie ograniczony. Spór o to, czy na morzu rzeczywiście znajdują się uwięzione irańskie zapasy ropy, zwiększa niepewność wokół posunięcia, które administracja Trumpa przedstawiła jako konkretną interwencję po stronie podaży. W dostępnych materiałach źródłowych nie było niezależnego potwierdzenia wielkości irańskiej ropy znajdującej się obecnie na morzu.

2026-02-27: 72, 2026-03-19: 119, 2026-03-20: 107

Ceny ropy wyraźnie spadły, ale wciąż są dużo wyższe niż przed wojną Cena ropy Brent spadła z 119 (USD per barrel) — ceny ropy Brent przed ogłoszeniem zawieszenia sankcji w czwartek do około 107 dolarów za baryłkę w piątek rano po informacjach o zawieszeniu sankcji. Przed wybuchem wojny z Iranem cena wynosiła około 72 dolarów za baryłkę. Oznacza to, że mimo piątkowego spadku notowania nadal są o około 49 proc. wyższe niż przed wojną. Główną przyczyną wzrostu cen pozostaje niemal całkowite zamrożenie ruchu żeglugowego przez Cieśninę Ormuz. To jeden z najważniejszych światowych wąskich gardeł handlu ropą i gazem. Jak podał portal in.gr, podwyższone pozostają także ceny gazu ziemnego. Podwójne podejście administracji – łagodzenie sankcji wobec uwięzionej ropy zarówno irańskiej, jak i rosyjskiej – pokazuje gotowość do wykorzystywania ulg sankcyjnych jako krótkoterminowego narzędzia zarządzania cenami. Cieśnina Ormuz, położona między Zatoką Perską a Zatoką Omańską, ma około 167 kilometrów długości i od dawna jest uznawana za jeden z najbardziej wrażliwych strategicznie szlaków wodnych w światowym handlu energią. Kampania militarna USA i Izraela przeciwko Iranowi, określana jako Operation Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 r. i doprowadziła do śmierci najwyższego przywódcy Alego Chameneiego w pierwszych uderzeniach. Jego syn Mojtaba Khamenei został mianowany najwyższym przywódcą 9 marca 2026 r. Zakłócenia ruchu w Ormuzie podniosły ceny ropy i gazu do poziomów niewidzianych od kilku lat, co skłoniło Waszyngton do działań nadzwyczajnych.