Keir Starmer dymisjonuje szefa MSZ w związku ze skandalem wokół Petera Mandelsona

Brytyjski premier Keir Starmer zdymisjonował 16 kwietnia 2026 roku sir Olly'ego Robbinsa, najwyższego rangą urzędnika w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Stało się to po ujawnieniu faktów wskazujących, że lord Peter Mandelson został mianowany ambasadorem Wielkiej Brytanii w Stanach Zjednoczonych mimo negatywnego wyniku weryfikacji służb bezpieczeństwa. Sytuacja ta skłoniła liderów opozycji do wezwania Starmera do dymisji. Dziennik „The Guardian” poinformował, że Mandelson pod koniec stycznia 2025 roku przeszedł proces rozszerzonej weryfikacji, w którym początkowo odmówiono mu dostępu do tajemnic. Mimo to wyżsi urzędnicy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Wspólnoty i Rozwoju skorzystali z rzadko używanego uprawnienia do uchylenia tej rekomendacji, co umożliwiło Mandelsonowi objęcie stanowiska w lutym 2025 roku. Downing Street potwierdziło fakt uchylenia decyzji służb, ale zapewniło, że ani Starmer, ani żaden z ministrów nie wiedzieli o tym do początku bieżącego tygodnia. Robbins zmuszony do odejścia po zaledwie kilku tygodniach pracySir Olly Robbins, który objął funkcję sekretarza stałego w MSZ na początku stycznia 2025 roku, sprawował ten urząd przez około trzy tygodnie, gdy zapadła decyzja o zignorowaniu rekomendacji w sprawie weryfikacji Mandelsona. Według doniesień serwisów Politico i „The Guardian” powołujących się na urzędników znających sprawę, Starmer oraz minister spraw zagranicznych Yvette Cooper uznali, że stracili zaufanie do Robbinsa. Przed objęciem tej funkcji Robbins był głównym negocjatorem rządu ds. brexitu w latach 2017–2019 i uchodził za postać z dużym doświadczeniem w sprawach międzynarodowych i bezpieczeństwie narodowym. Rzecznik Downing Street obarczył odpowiedzialnością Ministerstwo Spraw Zagranicznych, stwierdzając, że decyzja o przyznaniu Mandelsonowi poświadczenia wbrew rekomendacji służb zapadła wewnątrz departamentu. Z informacji „The Guardian” wynika, że Starmer dowiedział się o problemach Mandelsona z weryfikacją we wtorek wieczorem, natomiast David Lammy – pełniący funkcję ministra spraw zagranicznych w czasie nominacji, a obecnie wicepremier i lord kanclerz – miał dowiedzieć się o sprawie dopiero z czwartkowej publikacji prasowej. BBC zauważyło, że przez niemal trzy godziny po ukazaniu się artykułu MSZ, Downing Street i biuro rządu nie odpowiadały na pytania mediów, co opozycja uznała za potwierdzenie wiarygodności zarzutów.Kluczowe wydarzenia w kryzysie wokół weryfikacji Mandelsona: — ; — ; — ; — ; — ; — Zjednoczona opozycja domaga się ustąpienia StarmeraLiderka konserwatystów Kemi Badenoch oskarżyła Starmera o narażenie bezpieczeństwa narodowego i wprowadzenie Parlamentu w błąd. Argumentowała, że premier mianował Mandelsona przed zakończeniem weryfikacji, a następnie publicznie oświadczył, że zachowano wszelkie procedury. Lider Liberalnych Demokratów Ed Davey stwierdził, że Starmer musi odejść, jeśli okłamał obywateli i Izbę Gmin. Do wezwań przyłączył się również Nigel Farage. Magazyn „New Statesman” zauważył, że argumentacja Badenoch – według której niewiedza Starmera jest dowodem niekompetencji – zyskuje zwolenników nawet w szeregach Partii Pracy. „To sytuacja niezwykle poważna. Mamy do czynienia z bardzo głębokim kryzysem.” — John Cryer via Bloomberg Cryer, były przewodniczący parlamentarnego skrzydła Partii Pracy, dodał, że premier musi odpowiedzieć na trudne pytania. Bloomberg porównał tę sytuację do kryzysu politycznego Borisa Johnsona dotyczącego wprowadzania Parlamentu w błąd w sprawie spotkań na Downing Street w czasie pandemii, podkreślając, że kluczowym pytaniem dla Starmera jest to, czy mówił prawdę, zapewniając Izbę Gmin o poprawności procesu nominacji Mandelsona.Relacje z Epsteinem i wizyta w Paryżu w cieniu skandaluKryzys wybuchł w momencie, gdy Starmer starał się budować wizerunek lidera międzynarodowego podczas wizyty w Paryżu i rozmów z prezydentem Emmanuelem Macronem na temat odblokowania cieśniny Ormuz. Nominacja Mandelsona miała być atutem strategicznym – doświadczony negocjator handlowy miał zarządzać relacjami z administracją Donalda Trumpa. Tymczasem, jak zauważa Bloomberg, stała się ona obciążeniem. Mandelson został odwołany we wrześniu 2025 roku po zarzutach o kłamstwa dotyczące relacji z Jeffreyem Epsteinem. Dokumenty amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości, cytowane przez AFP, sugerowały, że mógł on przekazywać Epsteinowi informacje rynkowe w latach 2008–2010. W lutym 2026 roku brytyjska policja przeszukała dwie nieruchomości Mandelsona. Oficjalne dokumenty z marca 2026 roku wskazywały, że Starmer był ostrzegany przed ryzykiem wizerunkowym tej nominacji. Oczekuje się, że premier wystąpi przed Parlamentem w poniedziałek 20 kwietnia 2026 roku, co będzie kluczowym testem dla jego dalszej kariery.Lord Peter Mandelson to doświadczony polityk Partii Pracy, minister w gabinetach Tony'ego Blaira i Gordona Browna oraz główny architekt strategii New Labour w latach 90. W latach 2004–2008 był komisarzem UE ds. handlu. Jego nominacja na ambasadora w USA została ogłoszona w grudniu 2024 roku; Starmer uzasadniał ją koniecznością wykorzystania wiedzy Mandelsona w relacjach z administracją Trumpa. Został odwołany we wrześniu 2025 roku w związku ze sprawą Jeffreya Epsteina. Rozszerzona weryfikacja, której nie przeszedł, to najbardziej rygorystyczny proces sprawdzania bezpieczeństwa w Wielkiej Brytanii, przeznaczony dla osób z dostępem do najtajniejszych informacji wywiadowczych.Urzędnicy UK Security Vetting rekomendowali odmowę przyznania Mandelsonowi dostępu do tajemnic, co jednak zostało zignorowane przez MSZ. Resort spraw zagranicznych oświadczył, że pilnie pracuje nad wyjaśnieniem okoliczności wydania poświadczenia, a rząd potwierdził zamiar publikacji pełnej dokumentacji procesu.