Kanadyjski Cohere przejął Aleph Alpha. Powstaje sojusz na rzecz suwerennej AI

Kanadyjski startup rynkowy zajmujący się sztuczną inteligencją, Cohere, ogłosił w piątek przejęcie niemieckiej firmy Aleph Alpha. Połączony podmiot ma oferować usługi „suwerennej sztucznej inteligencji” rządom i sektorom regulowanym, poszukującym alternatyw dla zdominowanego przez USA i Chiny rynku technologicznego. Umowę ogłoszono podczas konferencji prasowej w Berlinie, w której udział wzięli niemiecki minister cyfryzacji Karsten Wildberger oraz kanadyjski minister ds. sztucznej inteligencji i innowacji cyfrowych Evan Solomon. Grupa Schwarz, główny udziałowiec Aleph Alpha, zobowiązała się zainwestować 585 milionów dolarów w kolejną rundę finansowania Cohere oraz zapewnić infrastrukturę chmurową dla nowej firmy. „Financial Times”, powołując się na źródła zbliżone do spółek, oszacował wycenę połączonego podmiotu na 20 miliardów dolarów, choć ani ministrowie, ani przedstawiciele korporacji nie ujawnili oficjalnie warunków finansowych. Według dziennika „Handelsblatt” nowa firma zachowa nazwę Cohere, a kanadyjski podmiot obejmie w niej 90 procent udziałów.

Polityczne znaczenie konferencji w Berlinie Wildberger określił to wydarzenie jako moment zwrotny dla przyszłości technologicznej kraju. Szef Cohere i współzałożyciel firmy, Aidan Gomez, podkreślił podczas spotkania z mediami, że organizacje powinny zachować pełną kontrolę nad własną infrastrukturą AI. Jest to kluczowy argument za modelem suwerennej sztucznej inteligencji, który zamierza realizować nowa grupa. Evan Solomon, sprawujący urząd ministra od maja 2025 roku, określił sojusz kanadyjsko-niemiecki mianem „początku drogi”. „Globalny krajobraz szybko się konsoliduje, dlatego musimy zadbać, aby potęga nie spoczywała w rękach jedynie kilku dominujących graczy” — Evan Solomon via France 24 Francois Chadwick, dyrektor finansowy Cohere, w rozmowie z Reutersem zapewnił o zamiarze korzystania z europejskiej infrastruktury i przestrzegania tutejszych wymogów dotyczących suwerenności danych. Zgodnie z zapowiedzią, Niemcy staną się drugą globalną siedzibą grupy.

Centrum danych Grupy Schwarz za 11 miliardów euro filarem projektu Rola finansowa i infrastrukturalna Grupy Schwarz jest kluczowa dla struktury porozumienia. Konglomerat buduje obecnie w Lübbenau (Branderburgia) nowoczesne centrum danych za 11 miliardów euro, które posłuży jako suwerenna chmura dla Cohere. Kwota 585 milionów dolarów od Schwarz zostanie podzielona na inwestycję kapitałową oraz fundusze na badania i rozwój, o czym poinformował „Wall Street Journal”. $6.8B (USD) — Wycena Cohere w ostatniej rundzie finansowania Poprzednio, latem ubiegłego roku, Cohere pozyskało 500 milionów dolarów przy wycenie na poziomie 6,8 miliarda dolarów. Prognozowane 20 miliardów dolarów po fuzji oznaczałoby więc znaczny wzrost wartości. Aleph Alpha, niegdyś nazywana „niemiecką odpowiedzią na OpenAI”, w 2024 roku zrezygnowała z budowy wielkoskalowych modeli językowych na rzecz dedykowanych rozwiązań dla przedsiębiorstw. Rzecznik spółki przekazał jednak, że firma powróciła do prac nad większym modelem biznesowym (B2B), wykorzystującym dane klientów.

Kluczowe etapy transakcji Cohere i Aleph Alpha: — ; — ; — ; —

Aleph Alpha powstała w Heidelbergu i długo była promowana przez niemiecki rząd jako europejska odpowiedź na Silicon Valley. Firma początkowo próbowała konkurować z OpenAI, tworząc chatboty i duże modele językowe, jednak napotkała trudności ze skalowaniem produktu, co doprowadziło do zmiany strategii w 2024 roku. Cohere, założone w 2019 roku, od początku buduje konfigurowalne oprogramowanie AI dla klientów korporacyjnych, współpracując m.in. z Nvidią. Trend budowy suwerennej AI w Europie przybiera na sile, zwłaszcza po zapowiedziach Unii Europejskiej dotyczących wsparcia budowy tzw. gigafabryk AI, z których jedna ma powstać w Niemczech.

Krytycy o strukturalnych problemach europejskiego sektora Transakcja spotkała się z sceptycznymi opiniami części komentatorów, którzy wątpią, by wspierana politycznie fuzja rozwiązała głębsze problemy Europy w sektorze sztucznej inteligencji. „Frankfurter Allgemeine Zeitung” zauważyła, że nawet połączone siły Cohere i Aleph Alpha są niewielkie w porównaniu z gigantami takimi jak OpenAI czy Anthropic. Gazeta sugeruje, że atrakcyjność Aleph Alpha dla Kanadyjczyków wynika głównie z perspektywy uzyskania niemieckich zamówień rządowych, a nie z przewagi technologicznej. Odnotowano, że rząd federalny mógłby kupować usługi Cohere bez konieczności dokonywania fuzji. Krytycy wskazują, że Europa potrzebuje raczej sprawniejszego jednolitego rynku i dostępu do kapitału niż pojedynczych przejęć. Celem Cohere jest ekspansja w administracji publicznej i sektorach regulowanych, przy wykorzystaniu kontaktów biznesowych Aleph Alpha. „FAZ” ostrzega przed przedwczesnym wybieraniem „narodowych czempionów” zamiast pozwalania na weryfikację rynkową. Wycena Cohere przed i po fuzji: Wycena samodzielna Cohere (lato 2025) (before: 6,8 mld USD, after: ); Szacowana wycena połączonego podmiotu (kwiecień 2026) (before: , after: 20 mld USD (według Financial Times))