Irański dron zniszczył samolot AWACS USA w Arabii Saudyjskiej

An IRGC claimed responsibility on Sunday, March 29, stating that a Shahed drone struck the E-3 aircraft and describing the action as a response to what it called the hostile actions of the American military. US Central Command had not publicly commented on the incident as of the time of reporting.

Flota spadła do 15 samolotów po potwierdzonej stracie Zniszczenie maszyny zmniejsza łączną liczbę samolotów E-3G w amerykańskich siłach powietrznych z 16 do 15 egzemplarzy operacyjnych, podał francuski serwis 20minutes. Sześć z tych maszyn było wcześniej rozmieszczonych na Bliskim Wschodzie. E-3 Sentry, wojskowa wersja pasażerskiego Boeinga 707, ma obrotową kopułę radaru zamontowaną na tyle kadłuba i może obserwować obszar działań bojowych o powierzchni do 311 000 kilometrów kwadratowych, od powierzchni Ziemi po stratosferę, wynika z informacji Lidovky.cz. Szacunkowy koszt samolotu wynosił 270 mln dolarów w 1998 roku, czyli około 545 mln dolarów po uwzględnieniu inflacji, podała BBC. Eksploatacja, modernizacja i utrzymanie jednej maszyny mogą kosztować niemal 30 mln dolarów rocznie, napisała BBC. W 2015 roku amerykańskie siły powietrzne używały 32 takich samolotów. Flota stopniowo maleje, bo Pentagon szuka następcy w postaci Boeinga E-7 Wedgetail. BBC Verify potwierdziła autentyczność zdjęć, porównując widoczne na fotografiach elementy — w tym maszty, magazyny i oznaczenia na płytach postojowych — z obrazami satelitarnymi bazy Prince Sultan, położonej około 100 km na południowy wschód od Rijadu.

15 (samolotów) — Pozostałe w służbie E-3G AWACS USA po ataku na bazę w Arabii Saudyjskiej

Liczba samolotów E-3G AWACS USA: Liczba floty przed 2015 rokiem (before: 32 samoloty (2015), after: 15 samolotów (po ataku z 27 marca 2026 roku))

Analityk CNN dopuszcza pomoc Rosji w namierzeniu celu Analityk wojskowy CNN Cedric Leighton, były pułkownik amerykańskich sił powietrznych, który latał na pokładzie samolotów E-3, ocenił stratę jednoznacznie.

„Utrata AWACS to poważny cios dla zdolności rozpoznawczych USA” — Cedric Leighton via CNN

Leighton dodał, że atak może wpłynąć na zdolność USA do naprowadzania myśliwców na cele i ochrony ich przed atakami samolotów nieprzyjaciela oraz systemów rakietowych. Zasugerował też możliwe zaangażowanie Rosji w ten atak, mówiąc, że Moskwa najprawdopodobniej przekazała Iranowi współrzędne geograficzne i zdjęcia satelitarne, które pozwoliły ustalić dokładne położenie maszyny. E-3 był po raz ostatni śledzony w locie w pobliżu bazy 18 marca, wynika z danych o ruchu lotniczym cytowanych przez BBC Verify. Zdjęcia satelitarne z 11 marca również pokazywały w tym miejscu samolot E-3, choć nie udało się potwierdzić, że była to ta sama maszyna. Etienne Marcuz, pracownik badawczy w Foundation for Strategic Research, napisał na X, że samoloty E-3G to starzejące się platformy, których wymiana od dawna jest spóźniona, a każda utrata ma znaczenie nie tylko dla obecnego konfliktu, ale też dla ewentualnych przyszłych napięć w regionie Indo-Pacyfiku.

Iran zaatakował ponad siedem amerykańskich baz od 28 lutego

Operacja Epic Fury, amerykańsko-izraelska kampania wojskowa przeciwko Iranowi, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku, według US Central Command. To wtedy zaczęły się bezpośrednie działania zbrojne między USA a Iranem. E-3 Sentry wszedł do służby w amerykańskich siłach powietrznych w 1978 roku i przez blisko pięć dekad był jednym z filarów amerykańskiego rozpoznania powietrznego oraz koordynacji dowodzenia. Platforma wywodząca się z Boeinga 707 była stopniowo wycofywana z floty liczącej 32 samoloty w 2015 roku, gdy Pentagon zaczął szukać następcy nowej generacji.

Kelly Grieco, analityczka z Stimson Center, napisała na X, że od 28 lutego Iran zaatakował infrastrukturę radarową i łącznościową w ponad siedmiu bazach USA w Bahrajnie, Katarze, Kuwejcie, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, uderzając w systemy służące do śledzenia nadlatujących rakiet i koordynowania sieci obrony przeciwlotniczej. Grieco określiła te cele jako wybrane świadomie, a nie przypadkowo, nazywając je warstwą logistyczną i dowódczą całej wojny powietrznej. Jak wynika z wielu doniesień, atak na bazę Prince Sultan obejmował zarówno drony, jak i pociski, przy czym IRGC przypisał zniszczenie E-3 konkretnie dronowi Shahed. Mimo rozejmu ogłoszonego przez prezydenta USA Donalda Trumpa walki trwały nadal, a Iran atakował amerykańskie i izraelskie cele w całym regionie, podał 20 minutos. Pentagon do czasu publikacji nie wydał oficjalnego oświadczenia w sprawie zniszczenia samolotu, a US Central Command nie odpowiedziało na prośbę BBC o komentarz.

Najważniejsze wydarzenia: irańskie ataki na siły USA od 28 lutego 2026 roku: — ; — ; —