Rosja wydala brytyjskiego dyplomatę. FSB stawia zarzuty szpiegostwa

Rosyjska FSB nakazała w poniedziałek, 30 marca, wydalenie brytyjskiego dyplomaty Albertusa Gerhardusa Janse van Rensburga, oskarżając 29-letniego drugiego sekretarza ambasady Wielkiej Brytanii w Moskwie o szpiegostwo gospodarcze i „działalność wywiadowczą oraz wywrotową” zagrażającą bezpieczeństwu narodowemu Rosji. Agencja podała, że jej funkcjonariusze kontrwywiadu wykryli sygnały, iż Janse van Rensburg próbował uzyskać wrażliwe informacje o rosyjskiej gospodarce podczas nieformalnych spotkań z rosyjskimi ekspertami ekonomicznymi. FSB twierdziła też, że dyplomata celowo podał fałszywe informacje podczas ubiegania się o zgodę na wjazd do Rosji. Janse van Rensburg ma opuścić Federację Rosyjską w ciągu dwóch tygodni po odebraniu mu akredytacji. Według rosyjskiej telewizji państwowej był on 16. brytyjskim dyplomatą wydalonym z Moskwy w ciągu dwóch lat.

Londyn nazywa zarzuty „zupełnym absurdem” FCDO odrzuciło rosyjskie zarzuty wprost, a rzecznik brytyjskiego resortu spraw zagranicznych określił je jako „zupełny absurd”. Wielka Brytania oskarżyła Rosję o prowadzenie „coraz bardziej agresywnej i skoordynowanej kampanii nękania brytyjskich dyplomatów” i dodała, że Moskwa „wypuszcza złośliwe i całkowicie bezpodstawne oskarżenia dotyczące ich pracy”. Brytyjskie ministerstwo spraw zagranicznych zaznaczyło, że Zjednoczone Królestwo nie zaakceptuje „zastraszania pracowników brytyjskiej ambasady i ich rodzin”. chargé d'affaires przy ambasadzie Wielkiej Brytanii w Moskwie, Danae Dholakia, została wezwana do rosyjskiego MSZ, by odebrać to, co Moskwa nazwała „stanowczym protestem” w związku z tym incydentem. Według doniesień Dholakia opuściła ministerstwo bez komentarza. „Rosja wypuszcza złośliwe i całkowicie bezpodstawne oskarżenia dotyczące ich pracy” — UK Foreign Office spokesman via BBC

FSB ostrzega Rosjan przed kontaktami z brytyjskimi dyplomatami Równolegle z decyzją o wydaleniu dyplomaty FSB wydała szerokie ostrzeżenie publiczne, w którym wezwała obywateli Rosji, by bez wcześniejszej zgody rosyjskiego MSZ nie spotykali się z brytyjskimi dyplomatami, także w samej ambasadzie. Agencja stwierdziła, że nieautoryzowany kontakt może prowadzić do „negatywnych konsekwencji, w tym odpowiedzialności karnej”. Ostrzeżenie prawdopodobnie dodatkowo ograniczy już i tak mocno zawężoną działalność brytyjskiej ambasady w Moskwie, która — podobnie jak inne zachodnie placówki — działa w warunkach zmniejszonego personelu po kolejnych rundach wzajemnych wydaleń od 2022 roku. Rosja wprowadziła też od początku wojny kary więzienia za „niejawną współpracę z obcym państwem”, co — jak mówią eksperci prawni — może oznaczać kryminalizację kontaktów z każdym cudzoziemcem. Niezależna organizacja praw człowieka Memorial podała, że od sierpnia ubiegłego roku rosyjskie władze zaostrzyły zarzuty wobec co najmniej 13 osób na podstawie tego przepisu, kwalifikując je jako zdradę stanu, za którą średni wyrok wynosi niemal 13 lat. 13 (lat) — średni wyrok za zdradę stanu w Rosji

Wydalenie wpisuje się w serię wzajemnych kroków dyplomatycznych Poniedziałkowa decyzja to kolejny epizod w długiej serii wzajemnych działań dyplomatycznych między Moskwą a Londynem. Na początku 2026 roku Rosja wydaliła kolejnego brytyjskiego dyplomatę z powodu zarzutów szpiegowskich, a Londyn odpowiedział cofnięciem akredytacji rosyjskiemu dyplomacie. W marcu 2025 roku Rosja wydaliła dwóch brytyjskich urzędników, stawiając im zarzuty szpiegostwa, co skłoniło Wielką Brytanię do cofnięcia akredytacji rosyjskiemu dyplomacie i małżonkowi dyplomaty. Rosyjska telewizja państwowa podała, że Janse van Rensburg był 16. brytyjskim dyplomatą wydalonym z Moskwy w ciągu dwóch lat, co pokazuje skalę pogorszenia relacji dwustronnych. W listopadzie 2025 roku rosyjska Służba Wywiadu Zagranicznego publicznie nazwała Zjednoczone Królestwo swoim głównym wrogiem i „globalnym podżegaczem wojennym”, wynika z relacji cytowanej przez polski portal Forsal. Relacje między obu krajami są mocno napięte od czasu rozpoczęcia przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku. Wielka Brytania wspiera Ukrainę finansowo i militarnie, w tym pociskami Storm Shadow. Moskwa oskarżyła brytyjskich specjalistów o pomoc w ich użyciu podczas ukraińskiego ataku 10 marca na zakład mikroelektroniczny Kremnij El w Briańsku.

Wydalenia dyplomatów między Rosją a krajami Zachodu przyspieszyły wyraźnie po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Wielka Brytania konsekwentnie wspiera Ukrainę bronią i finansowaniem, a także oskarża rosyjski wywiad o cyberataki, zabójstwa i działania sabotażowe w całym świecie zachodnim. Rosja z kolei zarzuca brytyjskiemu wywiadowi prowadzenie działalności szpiegowskiej na poziomie niewidzianym od czasów zimnej wojny. Ambasady USA, Wielkiej Brytanii i państw europejskich w Rosji działają w zmniejszonym składzie po kolejnych rundach wzajemnych wydaleń od 2022 roku. Prezydent Rosji Władimir Putin powiedział w przemówieniu do FSB w ubiegłym miesiącu, że chce, aby agencja „aktywniej ujawniała i powstrzymywała działalność obcych oficerów wywiadu oraz ich zwerbowanych agentów”.

Wydalenia dyplomatów między Wielką Brytanią a Rosją — ostatnie wydarzenia: — ; — ; —