Załoga misji NASA Artemis II wykonała 5 kwietnia 2026 roku pierwsze zdjęcie Basenu Orientale widziane bezpośrednio ludzkim okiem. Statek Orion znajdował się wówczas ponad 320 000 kilometrów od Ziemi, kończąc około dwie trzecie drogi do Srebrnego Globu. Dowódca Reid Wiseman oraz pozostali członkowie załogi przygotowują się do zaplanowanego na poniedziałkowe popołudnie sześciościogodzinnego przelotu w pobliżu powierzchni Księżyca.

Historyczny widok Basenu Orientale

Załoga Artemis II jako pierwsza w historii zobaczyła bezpośrednio ludzkim okiem formację geologiczną znaną jako Basen Orientale.

Problemy z systemem sanitarnym

Kapsuła Orion doznała dwóch awarii toalety z powodu zamarzniętego moczu; usterkę udało się naprawić przez ogrzanie statku promieniami słońca.

Rekord odległości od Ziemi

W poniedziałek statek wejdzie w księżycową sferę oddziaływania, co może zaowocować nowym rekordem oddalenia człowieka od Ziemi.

Załoga misji NASA Artemis II uchwyciła pierwszy pełny widok Basenu Orientale widziany ludzkim okiem 5 kwietnia 2026 roku, gdy statek kosmiczny Orion znajdował się ponad 320 000 km od Ziemi – w około dwóch trzecich drogi do Księżyca. Dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover oraz specjaliści misji Christina Koch i Jeremy Hansen z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej udostępnili obraz publicznie, a NASA określiła to wydarzenie jako historyczny przełom. Basen Orientale znajduje się na granicy widocznej i niewidocznej strony Księżyca i do tej pory był obserwowany wyłącznie przez instrumenty zrobotyzowane. Załoga ma przeprowadzić sześciościogodzinny przelot nad Księżycem po południu w poniedziałek, 6 kwietnia 2026 roku, co będzie pierwszym załogowym lotem wokół Księżyca od 1972 roku. Koch opisuje niewidoczną stronę jako „spektakularną”Christina Koch opisała widok niewidocznej strony Księżyca w wywiadzie dla NBC News przeprowadzonym z kosmosu, zauważając, że przez okno kapsuły Orion Księżyc wyglądał inaczej niż z Ziemi. „„Ciemniejsze fragmenty nie znajdują się w tych miejscach, co zwykle. To jest niewidoczna strona. Coś, czego nigdy wcześniej nie widzieliśmy”.” — Christina Koch via NBC News Victor Glover powiedział agencji Associated Press, że Ziemia wydaje się załodze już bardzo mała, podczas gdy tarcza Księżyca w ich polu widzenia stale rośnie. Koch wspomniała o Basenie Orientale również podczas transmisji dla dzieci w Kanadzie, nazywając go „bardzo wyjątkowym obszarem kraterów”, którego żaden człowiek nie widział wcześniej bezpośrednio. „„Po raz pierwszy mogliśmy zobaczyć niewidoczną stronę Księżyca i było to po prostu spektakularne”.” — Christina Koch via AFP NASA zaznaczyła, że cała czwórka członków załogi przez ponad dwa lata szkoliła się w zakresie badania i opisywania księżycowych formacji geologicznych. Ich notatki i fotografie mają dostarczyć nowych informacji o geologii i historii Księżyca. Załoga przeanalizowała również listę obiektów na powierzchni, które zespół naukowy NASA poprosił o zbadanie i sfotografowanie podczas nadchodzącego przelotu.Artemis II to pierwsza załogowa misja w pobliże Księżyca od czasu Apollo 17 w 1972 roku, co czyni ją pierwszym takim lotem od ponad 50 lat. Misje Apollo z lat 60. i 70. nie miały na pokładzie dedykowanej toalety – członkowie załogi używali worków zbiorczych, które pozostawiano na powierzchni Księżyca, aby zmniejszyć wagę pojazdu powrotnego. Ostatecznym celem programu Artemis jest lądowanie człowieka na Księżycu, które NASA planuje obecnie na 2028 rok. Misja Artemis II była wielokrotnie przekładana z powodu problemów technicznych przed startem z Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie 1 kwietnia 2026 roku. Zamarznięty mocz ponownie zablokował toaletęNajbardziej uciążliwy problem techniczny misji powrócił w weekend, kiedy toaleta statku Orion uległa awarii po raz drugi z powodu zamarzniętego moczu blokującego przewód wentylacyjny. „„Mamy trudności z odprowadzaniem nieczystości z toalety. Wygląda na to, że w przewodzie wentylacyjnym prawdopodobnie znajduje się zamarznięty mocz”.” — Judd Frieling via CNN Kontrola misji zareagowała obracając statek kosmiczny tak, aby światło słoneczne mogło ogrzać rury, co częściowo usunęło blokadę. Przez pewien czas toaleta była sprawna tylko w przypadku odpadów stałych, a załoga korzystała z zapasowych worków na mocz, jak podało Associated Press. Prace naprawcze trwały przez całą sobotę, aż kontrola misji ogłosiła pełne przywrócenie funkcjonalności urządzenia. „„Załoga się cieszy”.” — Christina Koch via CNN Kapsuła Orion jest pierwszym załogowym pojazdem do głębokiej eksploracji kosmosu wyposażonym w dedykowaną toaletę – umieszczoną za drzwiami w podłodze w pobliżu włazu wejściowego. Jeremy Hansen opisywał ją wcześniej jako „jedyne miejsce podczas misji, gdzie można poczuć się przez chwilę samotnym”. Mokre ręczniki zamiast prysznica 320 000 kilometrów od ZiemiVictor Glover zaprezentował zasady higieny osobistej na pokładzie kapsuły Orion po sesji ćwiczeń, pokazując, że kosmiczny „prysznic” polega głównie na wycieraniu ciała mokrym ręcznikiem. Tradycyjny prysznic jest fizycznie niemożliwy w mikrograwitacji, ponieważ krople wody rozpraszałyby się chaotycznie po kabinie, zamiast spadać, co stwarzałoby ryzyko zwarć w systemach elektronicznych statku. Stosowana technika znana jest jako mycie na sucho i opiera się na specjalnych kosmetykach niewymagających spłukiwania, zgodnie ze szczegołami podanymi przez Europejską Agencję Kosmiczną. Zarządzanie wodą jest opisywane jako jedno z najbardziej złożonych wyzwań logistycznych na pokładzie Oriona, gdzie silne ograniczenia przestrzeni i zasobów ograniczają mycie do stosowania chusteczek i produktów bez spłukiwania. Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej woda jest odzyskiwana z wilgotności powietrza i moczu, jednak kapsuła Orion pracuje przy znacznie surowszych ograniczeniach. Kolejny ważny moment dla załogi nastąpi w poniedziałek wieczorem, kiedy statek ma wejść w księżycową sferę oddziaływania – punkt, w którym grawitacja Księżyca staje się silniejsza od przyciągania Ziemi – co potencjalnie ustanowi nowy rekord najdalszej odległości, na jaką kiedykolwiek oddalił się człowiek.Misja Artemis II – kluczowe wydarzenia: — ; — ; — ; — ; —

Mentioned People

  • Reid Wiseman — Kapitan Marynarki Wojennej USA, pilot testowy i astronauta NASA; dowódca misji przelotu wokół Księżyca Artemis II w 2026 roku
  • Victor Glover — Kapitan Marynarki Wojennej USA, pilot testowy i astronauta NASA
  • Christina Koch — Amerykańska inżynier i astronautka NASA z rocznika 2013
  • Jeremy Hansen — Pułkownik Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych, akwanauta i astronauta CSA

Sources: 9 articles