Misja Artemis II: Rekordowa podróż i historyczny przelot obok Księżyca

Załoga misji Artemis II zakończyła 6 kwietnia 2026 roku historyczny przelot wokół Księżyca, stając się pierwszą grupą ludzi od czasów programu Apollo, która z bliska obserwowała niewidoczną stronę Srebrnego Globu. Kapsuła Orion znajduje się obecnie w drodze powrotnej na Ziemię. Dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover oraz specjaliści misji Christina Koch i Jeremy Hansen ustanowili podczas lotu nowy rekord odległości statku załogowego od Ziemi. Kapsuła minęła powierzchnię Księżyca w najniższym punkcie podejścia. Wodowanie zaplanowano na 11 kwietnia 2026 roku, co zakończy test, który NASA określiła jako sprawdzian rakiety SLS oraz systemów statku Orion w warunkach zbliżonych do planowanego lądowania na Księżycu w ramach misji Artemis IV. 41 minut ciszy za KsiężycemPodczas przelotu statek Orion stracił kontakt z Ziemią na 41 minut – od 0:44 do 1:25 we wtorek rano – gdy tarcza Księżyca zablokowała wszelką komunikację. Załoga obserwowała niewidoczną stronę Księżyca łącznie przez około sześć godzin, dokumentując barwy, teksturę i rzeźbę terenu, których ludzkie oko nie widziało bezpośrednio z tak bliska od ponad pół wieku. Jednym z zaobserwowanych zjawisk było całkowite zaćmienie Słońca, podczas którego Księżyc zasłonił tarczę słoneczną na blisko 54 minuty, ukazując koronę słoneczną z dokładnością niemożliwą do osiągnięcia z powierzchni Ziemi. NASA opublikowała zdjęcia z przelotu, przedstawiające zachody Ziemi nad księżycowym horyzontem – nasza planeta widoczna jest na nich jako błękitny dysk częściowo pogrążony w cieniu nad kraterami – a także fotografię Księżyca w pełni zasłaniającego Słońce. Astronauci zgłosili również obserwację rozbłysków uderzeniowych, pyłu księżycowego oraz krateru Ohm. Christina Koch opisała te doświadczenia w kategoriach wykraczających poza aspekt wizualny.„„Patrząc na Księżyc, uległam przejmującemu wrażeniu [...] To osobne ciało niebieskie we wszechświecie, a nie tylko zawieszony na niebie obraz. To rzeczywiste miejsce”.” — Christina Koch via EL PAÍSNiewidoczna strona Księżyca została po raz pierwszy sfotografowana przez radziecką sondę Łuna 3 w październiku 1959 roku. Pierwszymi ludźmi, którzy widzieli ją bezpośrednio, byli członkowie załogi Apollo 8 pod koniec grudnia 1968 roku – Frank Borman, Jim Lovell i William Anders – choć ich obserwacje były ograniczone przez mniej korzystne warunki oświetleniowe niż te, którymi dysponowała załoga Artemis II. Poprzedni rekord odległości człowieka od Ziemi należał do załogi Apollo 13 – Jima Lovella, Jacka Swigerta i Freda Haise’a – którzy w 1970 roku oddalili się od planety na 400 171 kilometrów, mijając Księżyc zaledwie 254 kilometry nad jego powierzchnią. Problemy z systemem sanitarnym za 23 miliony dolarówMimo realizacji celów naukowych i inżynieryjnych, załoga zmagała się z powtarzającymi się awariami toalety w kapsule Orion, której koszt budowy NASA oszacowała na około 23 miliony dolarów. Problemy zaczęły się niemal natychmiast po starcie 1 kwietnia, gdy zgłoszono usterkę systemu zbierania moczu. Rzecznik NASA Gary Jordan wyjaśnił, że zaciął się wentylator, co uniemożliwiło prawidłowe działanie urządzenia. Centrum kontroli misji przesłało instrukcje naprawy, którą przeprowadziła Christina Koch.„„Z dumą mogę nazywać się kosmicznym hydraulikiem”.” — Christina Koch via LaVanguardiaNaprawa początkowo przyniosła efekt, jednak w kolejnych dniach dochodziło do sporadycznych awarii, co zmusiło załogę do korzystania z rezerwowych, składanych urynałów. Dyrektor lotu Judd Frieling wyjaśnił w weekend, że problem dotyczył usuwania odpadów, a zespół podejrzewał powstanie osadu z zamrożonego moczu w przewodzie wentylacyjnym. Koch zgłosiła również niepokojący zapach spalenizny dochodzący z sekcji higienicznej, co skłoniło inżynierów NASA do sprawdzenia układów elektrycznych i grzewczych. Połączenie na dystansie 400 tysięcy kilometrówW siódmym dniu misji, gdy Orion opuścił strefę oddziaływania grawitacyjnego Księżyca i uruchomił silniki w celu korekty kursu ku Ziemi, doszło do pierwszej w historii bezpośredniej rozmowy między załogą w głębokim kosmosie a astronautami na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Na pokładzie stacji znajdowała się Jessica Meir, dowódczyni misji Crew-12, która w 2019 roku wraz z Koch odbyła pierwszy w historii w pełni kobiecy spacer kosmiczny.„„Jessico, zawsze miałam nadzieję, że znów będziemy razem w kosmosie, ale nigdy nie przypuszczałam, że w takich okolicznościach. To niesamowite. Gratuluję dowodzenia i życzę wspaniałej dalszej podróży”.” — Christina Koch via LaVanguardiaRozmowa dotyczyła m.in. różnic w postrzeganiu Ziemi z odległości 400 kilometrów (z perspektywy ISS) oraz ponad 400 000 kilometrów (z pokładu Artemis II). Członkowie obecnej misji zwrócili uwagę na to, jak perspektywa głębokiego kosmosu zmienia postrzeganie kruchości naszej planety.„„Najbardziej zmieniło się to, że patrząc na Ziemię, dostrzegam teraz nie tylko jej piękno, ale również otaczającą ją ogromną ciemność. To czyni ją jeszcze bardziej wyjątkową”.” — Artemis II crew via LaVanguardiaPołączenie zakończyło się wspólną refleksją, że choć wszyscy znajdują się poza planetą, wszyscy na nią powrócą. Statek Orion porusza się obecnie po trajektorii powrotnej swobodnej, przyciągany przez ziemską grawitację w stronę miejsca wodowania zaplanowanego na 11 kwietnia 2026 roku. Kluczowe wydarzenia misji Artemis II: — ; — ; — ; —