Załoga misji Artemis II zbliża się do Księżyca i bije rekordy odległości

W piątym dniu misji, w niedzielę 5 kwietnia 2026 roku, załoga NASA Artemis II znajdowała się około 346 000 kilometrów od Ziemi. Statek Orion zmierza w kierunku Księżyca przed zaplanowanym na poniedziałek, 6 kwietnia, historycznym przelotem. Dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover oraz specjaliści misji Christina Koch i Jeremy Hansen mieli już okazję zobaczyć fragmenty niewidocznej strony Księżyca – półkuli, której nigdy wcześniej nie widziano bezpośrednio ludzkim okiem – w tym basen Orientale, ogromny krater uderzeniowy nazywany czasem „Wielkim Kanionem Księżyca”. Start z Centrum Kosmicznego im. Kennedy’ego odbył się w środę, 1 kwietnia, czyniąc tę czwórkę pierwszymi astronautami udającymi się w stronę Księżyca od ponad pięćdziesięciu lat. Przewiduje się, że misja ustanowi bezwzględny rekord odległości w załogowych lotach kosmicznych, gdy kapsuła Orion osiągnie maksymalny dystans od Ziemi podczas poniedziałkowego manewru. Szef NASA Jared Isaacman określił przelot jako krytyczną okazję do gromadzenia danych, zaznaczając, że agencja „dowie się niezwykle dużo o statku kosmicznym”.

„„Żadne ludzkie oko nie widziało tego krateru aż do dzisiaj, kiedy to my mieliśmy ten przywilej”.” — Christina Koch via La Libre.be

Artemis II to pierwsza załogowa misja księżycowa od czasu Apollo 17 z 1972 roku. Program Apollo zakończył się w tym samym roku po serii lądowań na Księżycu rozpoczętej w 1969 roku. Program Artemis jest inicjatywą NASA mającą na celu powrót ludzi na powierzchnię Srebrnego Globu, z długofalowym celem ustanowienia tam stałej bazy jako punktu przystankowego dla przyszłej eksploracji dalekiego kosmosu. Astronauta z misji Apollo 17, 90-letni obecnie Charles Duke, przesłał załodze Artemis II życzenia bezpiecznej podróży i powrotu, podkreślając, że misja ta kontynuuje dziedzictwo programu Apollo.

Kluczowe wydarzenia misji Artemis II: — ; — ; — ; —

Problemy z toaletą głównym wyzwaniem technicznym misji Najbardziej uciążliwy problem techniczny misji nie dotyczył napędu ani nawigacji, lecz pokładowej toalety – systemu Universal Waste Management System. Urządzenie uległo awarii już pierwszego dnia lotu i od tego czasu sprawia regularne trudności. Inżynierowie z centrum kontroli misji ustalili, że pompa toalety nie została zalana odpowiednią ilością wody. Specjalistka misji Christina Koch, która ogłosiła się „kosmicznym hydraulikiem”, podjęła próbę naprawy zgodnie z instrukcjami z Ziemi. Kolejny problem pojawił się, gdy usuwanie ścieków zostało przedwcześnie przerwane; NASA podejrzewa, że w dyszy wylotowej, przez którą mocz jest usuwany w przestrzeń kosmiczną, utworzył się lód. Centrum kontroli nakazało załodze wstrzymanie korzystania z systemu toalet na czas usuwania blokady. Astronauci muszą korzystać z składanych toalet awaryjnych. Zbieranie odpadów stałych przebiega bez zakłóceń, ponieważ są one gromadzone w szczelnych, wodoszczelnych workach. Debbie Korth, zastępca dyrektora programu Orion w NASA, zauważyła, że zbiornik na mocz ma wielkość małego biurowego kosza na śmieci, co sprawia, że jego regularne opróżnianie jest niezbędne. John Honeycutt, przewodniczący zespołu zarządzającego misją, przekazał, że załoga radzi sobie z sytuacją, a nastroje pozostają dobre.

„„Kosmiczne toalety i łazienki to coś, co każdy potrafi zrozumieć... to zawsze stanowi wyzwanie”.” — Debbie Korth via The Guardian

Poniedziałkowy przelot zapewni sześć godzin obserwacji Księżyca Kluczowy moment misji Artemis II nastąpi w poniedziałek, 6 kwietnia, gdy kapsuła Orion okrąży niewidoczną stronę Księżyca i wejdzie w obszar nazywany przez NASA księżycową sferą oddziaływania. Przez sześć godzin podczas przelotu okna kapsuły będą skierowane bezpośrednio na powierzchnię Srebrnego Globu, co pozwoli czterem astronautom na niezakłóconą obserwację terenu, którego żadna załoga nie widziała z tak bliska. W przeciwieństwie do misji Apollo, które przelatywały na wysokości około 110 kilometrów nad powierzchnią, Artemis II utrzyma dystans około 6500 kilometrów. Pozwoli to załodze zobaczyć pełną tarczę Księżyca, w tym jego obszary podbiegunowe. Podczas przelotu astronauci stracą kontakt radiowy z Ziemią na około 40 minut – jest to planowana przerwa w łączności wynikająca z przemieszczania się statku za Księżycem. Cała czwórka szkoliła się przez ponad dwa lata w zakresie geologii, a ich obserwacje i fotografie mają wzbogacić wiedzę naukową o historii Księżyca. Przebieg manewru będzie transmitowany na żywo, z wyjątkiem wspomnianego okna braku łączności.

„„Fakt, że jest tu tylko nasza czwórka, sprawia, że człowiek czuje ogromną pokorę”.” — Jeremy Hansen via El Confidencial

Kamery w iPhone'ach i łączność laserowa przybliżają misję opinii publicznej NASA uczyniła zaangażowanie publiczności centralnym elementem misji Artemis II, transmitując materiały w serwisie YouTube, organizując konferencje prasowe z orbity i publikując zdjęcia wykonane przez załogę. Część z tych fotografii powstała przy użyciu urządzeń iPhone 17 Pro Max, w tym zdjęcia typu selfie oraz ujęcia basenu Orientale. Według NASA to pierwszy raz, gdy basen ten został w całości dostrzeżony ludzkim okiem. Dowódca Reid Wiseman opublikował jedno ze zdjęć w mediach społecznościowych z krótkim podpisem „Brak słów”. Kapsuła Orion jest również wyposażona w technologię łączności laserowej, która umożliwia szybki transfer danych na Ziemię. Victor Glover zameldował centrum kontroli, że „Ziemia jest już całkiem mała, a Księżyc zdecydowanie rośnie” po wykonaniu kluczowego manewru wyjścia z orbity okołoziemskiej. Wiseman opisał rozmowę na żywo z córkami jako „najwspanialszy moment w życiu”. Jeśli misja zakończy się zgodnie z planem, Orion woduje u wybrzeży San Diego w Kalifornii 10 lub 11 kwietnia 2026 roku. Według doniesień TechRadar powrót w atmosferę ustanowi kolejny rekord – będzie to najszybsze wejście załogowe w historii, z prędkością około 40 234 kilometrów na godzinę.

„„Jesteśmy tutaj, tak daleko, a przez chwilę znów byłem z moją małą rodziną. To był po prostu najwspanialszy moment w moim całym życiu”.” — Reid Wiseman via The Guardian