EBC pozostawił stopy bez zmian. Wojna z udziałem Iranu zwiększa niepewność

Europejski Bank Centralny pozostawił stopy procentowe bez zmian 19 marca 2026 roku. Bank wskazał, że głównym powodem tej decyzji jest szeroka niepewność wywołana trwającą wojną na Bliskim Wschodzie z udziałem Iranu. Prezes EBC Christine Lagarde przekazała tę ocenę bezpośrednio przywódcom Unii Europejskiej i ostrzegła, że konflikt stwarza ryzyko zarówno dla inflacji, jak i dla wzrostu gospodarczego w całym bloku. Decyzja zapadła w czasie, gdy rynki energii pozostawały niestabilne po wybuchu działań zbrojnych, a samą wojnę określano jako źródło wstrząsu energetycznego o dużej skali. Uczestnicy rynku oraz kilku członków władz EBC sygnalizowali jednak dalszą czujność wobec inflacji, a część banków już zaczęła przygotowywać się na przyszłe podwyżki stóp. Strefę euro oceniono jako odporną, ale jednocześnie przyznano, że niepewność związana z Bliskim Wschodem obciąża szersze perspektywy gospodarcze.

Lagarde ostrzega przywódców UE przed podwójnym ryzykiem dla inflacji i wzrostu Christine Lagarde przedstawiła przywódcom UE jednoznaczną ocenę, mówiąc, że wojna na Bliskim Wschodzie stwarza zagrożenie zarówno dla inflacji, jak i dla wzrostu gospodarczego w strefie euro. Konflikt z udziałem Iranu wywołał to, co agencja AP News opisała jako „ogromną niepewność” na rynkach energii i w całej gospodarce. Wstrząs energetyczny wynikający z wojny utrudnił EBC dostosowanie polityki pieniężnej w momencie, gdy stabilność cen pozostaje jednym z głównych celów banku. Wystąpienie Lagarde przed liderami UE pokazało, w jakim stopniu bank traktuje sytuację geopolityczną jako bieżący czynnik wpływający na decyzje. EBC pozostawił stopy bez zmian zamiast je obniżyć albo podnieść, co odzwierciedla trudność w wyznaczeniu kierunku, gdy gospodarcze skutki wojny nadal są niejasne. Postawa banku była ostrożna i wyczekująca, a nie nastawiona na zdecydowany ruch w którąkolwiek stronę.

MFW apeluje o czujność, bo skutki wojny zależą od czasu jej trwania Międzynarodowy Fundusz Walutowy zajął odrębne stanowisko i ocenił, że gospodarcze skutki wojny w dużej mierze zależą od czasu jej trwania, apelując przy tym do banków centralnych o zachowanie czujności. Ocena MFW była zbliżona do ostrożnego stanowiska samego EBC i wzmacniała pogląd, że konflikt otwiera szeroki zakres możliwych scenariuszy gospodarczych, a nie jeden przewidywalny przebieg wydarzeń. Krótka wojna i konflikt długotrwały niosą zasadniczo odmienne konsekwencje dla cen energii, łańcuchów dostaw i nastrojów konsumentów w Europie. Jak zaznaczył MFW, banki centralne powinny unikać przedwczesnych ruchów w którąkolwiek stronę, dopóki sytuacja pozostaje płynna. Rekomendacja, by zachować czujność zamiast działać z wyprzedzeniem, odzwierciedlała szerszą zgodę wśród międzynarodowych instytucji finansowych, że obecne warunki wymagają cierpliwości. Stanowisko MFW wzmocniło instytucjonalnie decyzję EBC, by na tym etapie utrzymać stopy zamiast je zmieniać.

Członkowie władz EBC nie wykluczają podwyżek mimo obecnej pauzy Mimo decyzji o pozostawieniu stóp bez zmian członkowie władz EBC sygnalizowali czujność wobec inflacji w sposób, który pozostawił otwartą drogę do przyszłych podwyżek, podał Reuters. Część banków już zaczęła obstawiać wzrost stóp procentowych, zakładając, że presja inflacyjna może narastać pod wpływem wstrząsu energetycznego. Połączenie odpornej gospodarki strefy euro i nierozstrzygniętego konfliktu tworzy scenariusz, w którym inflacja może przyspieszyć nawet wtedy, gdy wzrost gospodarczy napotyka przeszkody, co utrudnia stosowanie standardowych narzędzi polityki pieniężnej. Utrzymanie stóp nie było więc sygnałem samozadowolenia, lecz odzwierciedleniem realnej niepewności co do tego, w którą stronę powinien pójść następny ruch. Przedstawiciele banku sprawiali wrażenie zgodnych w ocenie, że sytuacja wymaga ścisłego monitorowania, a nie z góry wyznaczonej ścieżki. Szerszy przekaz płynący z Frankfurtu był taki, że bank jest gotów działać, ale przed wyznaczeniem nowej ścieżki stóp potrzebuje większej jasności co do dalszego przebiegu wojny na Bliskim Wschodzie.

EBC działa w trudnym otoczeniu polityki pieniężnej od czasu popandemicznego skoku inflacji, który skłonił bank do serii szybkich podwyżek stóp rozpoczętej w 2022 roku. W okresie poprzedzającym obecną pauzę bank znajdował się w stopniowym cyklu łagodzenia, ponieważ inflacja w strefie euro wykazywała oznaki powrotu w kierunku celu EBC wynoszącego 2 proc. Wybuch wojny USA i Izraela przeciwko Iranowi pod koniec lutego 2026 roku wprowadził do tego procesu nowy, istotny wstrząs zewnętrzny, zakłócając rynki energii i odnawiając obawy o importowaną inflację w Europie.