Zełenski przyjedzie na konferencję o odbudowie Ukrainy w Gdańsku, podczas gdy Warszawa rozważa odebranie mu najwyższego odznaczenia w związku z kontrowersją wokół nazwy batalionu UPA

Planowana wizyta Zełenskiego

Ukraiński deputowany Mykyta Poturajew z rządzącej partii Sługa Narodu powiedział Polskiej Agencji Prasowej 14 czerwca, że prezydent Wołodymyr Zełenski „ma tam być”, a ukraińscy uczestnicy planują podróż do Gdańska na konferencję Ukraine Recovery Conference 2026, zaplanowaną na 25–26 czerwca. Zastrzegł, że nie może mówić w imieniu prezydenta.

Podróż, którą wcześniej podważały przecieki, że Zełenski może się wycofać po kontrowersji wokół nazwy UPA, miałaby przywieźć ukraińskiego przywódcę na jedno z kluczowych letnich wydarzeń dyplomatycznych Polski.

Spór o nazwę UPA

Napięcie sięga końca maja, kiedy Zełenski ogłosił, że Samodzielne Centrum Operacji Specjalnych „Północ” ukraińskich sił specjalnych będzie nosić imię „Bohaterów UPA”. Nazwa ta odnosi się do Ukraińskiej Powstańczej Armii, formacji, którą polska historiografia wiąże z rzezią wołyńską w 1943 roku. Ruch ten spotkał się z ostrą krytyką w Warszawie.

Poturajew odrzucił polskie potępienia, argumentując, że nie wszystkich członków UPA należy nazywać bandytami. „Nikt nie zamierza iść na wojnę z Polską” – powiedział, po czym dodał retoryczne pytanie, które rozsierdziło polską stronę: „Czy wszyscy chłopcy z AK byli w tej sytuacji bandytami?”

Przypomniał, że wcześniejsze gesty byłego prezydenta Wiktora Juszczenki – który nadał tytuły Bohatera Ukrainy przywódcom nacjonalistycznym Stepanowi Banderze i Romanowi Szuchewyczowi – nie wywołały równie gorących reakcji w Polsce. „Ta dyskusja dawno poszła w złym kierunku” – powiedział Poturajew.

„Nikt nie zamierza iść na wojnę z Polską. Nie można jednak mówić, że wszyscy w UPA to bandyci. Czy wszyscy chłopcy z AK byli w tej sytuacji bandytami?”

Reakcja Polski

Prezydent Polski Karol Nawrocki uczynił nazwę jednostki UPA swoją osobistą troską. Zwołał posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego 8 czerwca, z odebraniem orderu Zełenskiemu w porządku obrad. Kapituła przedstawiła swoją opinię Nawrockiemu, ale nie została ona upubliczniona. Kancelaria Prezydenta poinformowała, że decyzja zostanie podjęta „w odpowiednim czasie”.

Dla polskiej opinii publicznej nazwa UPA dotyka bolesnej kwestii: wydarzenia na Wołyniu w 1943 roku są postrzegane jako akt ludobójstwa, podczas gdy Ukraina widzi w nich symetryczny konflikt zbrojny, za który obie strony ponoszą równą odpowiedzialność. Ukraińcy z kolei postrzegają OUN i UPA przede wszystkim jako ruchy antysowieckie, ze względu na ich powojenną walkę z ZSRR.

„Kapituła Orderu Orła Białego przedstawiła swoją opinię; prezydent podejmie decyzję w odpowiednim czasie.”

Czym zajmie się konferencja w Gdańsku

Organizatorzy podają, że konferencja Ukraine Recovery Conference 2026 skupi się na sektorach najbardziej dotkniętych rosyjską agresją: energetyce, infrastrukturze krytycznej i logistyce. Szczególny nacisk zostanie położony na wzmocnienie zdolności obronnych Ukrainy. Spotkanie ma na celu skonsolidowanie międzynarodowego wsparcia dla odbudowy kraju oraz stymulowanie inwestycji w ukraińską gospodarkę.

Pomimo historycznych tarć, Kijów sygnalizuje, że nie chce rozłamu z Warszawą. Poturajew podkreślił, że „nikt nie wybiera wojny z Polską”, a jego potwierdzenie planów podróży Zełenskiego sugeruje, że obie strony starają się utrzymać dyplomatyczne relacje na właściwym torze.