Zamieszki antyimigracyjne w Belfaście odsłaniają trwałe podziały wyznaniowe dekady po konflikcie w Irlandii Północnej

Iskra w długo tlących się napięciach

Dni antyimigracyjnej przemocy, które wybuchły w tym tygodniu w Belfaście, obnażyły, jak trzy dekady konfliktu wyznaniowego, zwanego The Troubles, wciąż kształtują codzienne życie w Irlandii Północnej. W poniedziałek opublikowano drastyczne wideo przedstawiające brutalne dźgnięcie nożem mężczyzny, a następnie postawiono w stan oskarżenia obywatela Sudanu. We wtorek wieczorem w przeważająco unionistycznych, robotniczych dzielnicach wybuchły zamieszki, podczas których agitatorzy – wielu z nich zamaskowanych młodych mężczyzn – podpalali samochody i domy oraz atakowali domy należące do mniejszości etnicznych.

„Wciąż mamy dziedzictwo konfliktu, wyznaniowego konfliktu tutaj.”

Geografia segregacji

Przemoc rozegrała się głównie w tak zwanych obszarach styku (interface areas), gdzie ogrodzenia i oznakowanie wciąż oddzielają dzielnice protestanckie i katolickie. W Tiger’s Bay, bastionie unionistów, zaatakowano cztery domy imigrantów, a niektórzy mieszkańcy sprzeciwiający się zamieszkom odmówili rozmowy z dziennikarzami w obawie przed identyfikacją. Na Newtownards Road we wschodniej części miasta pozostały tylko zwęglone wraki samochodów i poczerniałe mury jako ślady niepokojów.

Długi cień paramilitarnych formacji

W następstwie wydarzeń lokalni mieszkańcy i proirlandzcy politycy wskazywali na lojalistyczne grupy paramilitarne, które zachowują wpływy na chłopców i młodych mężczyzn na obszarach protestanckich. Seán Óg Ó Murchú, autor i republikański aktywista z Belfastu, określił te wpływy jako bezpośrednie dziedzictwo konfliktu. Belfast Telegraph zacytował źródło lojalistyczne, które stwierdziło, że grupy te ani nie organizowały, ani nie zachęcały do przemocy, ale celowo powstrzymywały się od interwencji.

„Istnieją wpływy organizacji paramilitarnych po stronie unionistycznej. Są one swego rodzaju pozostałością po konflikcie.”

Kryzys społeczny gniewu

Naukowcy wiążą zamieszki z głęboko zakorzenionymi urazami gospodarczymi. Wielu w dotkniętych depresją społecznościach obwinia imigrantów o słaby dostęp do mieszkań, opieki zdrowotnej i edukacji. Opublikowane w zeszłym miesiącu dane rządowe pokazały, że odsetek osób w wieku 16–24 lat pozostających bez pracy i nieuczestniczących w kształceniu lub szkoleniu w Irlandii Północnej osiągnął 11,6%, co oznacza wzrost o 1,9 punktu procentowego w porównaniu z poprzednim kwartałem.

„Podejrzewam, że większość z tych, którzy biorą udział w tych zamieszkach i gwałtownych protestach, czuje się wykluczona i pozbawiona nadziei.”

Echo przeszłości

Dla naukowców takich jak Joanne Hughes z Queen’s University Belfast, która bada edukację w społeczeństwach podzielonych, zamieszki są przypomnieniem, że porozumienie pokojowe z Wielkiego Piątku z 1998 r. nie zlikwidowało segregacji wspólnotowej. Zauważa ona, że wysoki poziom podziałów wspólnotowych utrzymuje się, zwłaszcza w najbardziej ubogich obszarach. Do 1998 r. region był rozdarty przemocą między w większości katolickimi republikanami dążącymi do zjednoczenia z Irlandią a protestanckimi unionistami broniącymi pozostania prowincji w Zjednoczonym Królestwie.