Skazany za morderstwo przegrał sprawę o zakaz spożywania Vegemite w więzieniu w Wiktorii

Orzeczenie sądu

54-letni Andre McKechnie przegrał w poniedziałek, 26 października, sprawę przeciwko departamentowi więziennictwa stanu Wiktoria, gdy Sąd Najwyższy Wiktorii odmówił uchylenia zakazu spożywania Vegemite w zakładach karnych. Sędzia Claire Harris uznała, że nie doszło do naruszenia prawa więźnia do otrzymywania żywności odpowiedniej dla utrzymania zdrowia i dobrego samopoczucia. Stwierdziła, że choć Vegemite można uznać za element australijskiej kultury, a karta praw człowieka może obejmować dostęp do określonych produktów spożywczych, zakaz jest proporcjonalnym środkiem podjętym przez władze więzienne. Orzekła, że odmowa dostępu do pasty była uzasadniona.

Argumentacja więźnia

McKechnie pozwał stanowy departament więziennictwa, argumentując, że zakaz pozbawia go istotnego elementu jego kultury jako Australijczyka. Podczas rozprawy wyjaśnił, jak brak dostępu do produktu na niego wpływa.

„Bez możliwości spożywania Vegemite czuję się pozbawiony możliwości praktykowania mojej australijskiej kultury, smutny i odizolowany od mojej rodziny oraz społeczności.”

Jego roszczenie opierało się również na prawnym obowiązku zapewnienia żywności utrzymującej zdrowie więźniów, jednak sędzia uznała, że naruszenie tego obowiązku nie zostało wykazane. Sąd przyznał, że Vegemite może być postrzegane jako część australijskiej kultury, jednak uznał, że prawa kulturowe są ograniczone przede wszystkim faktem odbywania kary pozbawienia wolności.

Dlaczego zakaz istnieje

Vegemite jest zakazane w więzieniach w Wiktorii od 2006 roku. Lista przedmiotów zakazanych Corrections Victoria wskazuje na obawy, że pasta zakłóca pracę psów wykrywających narkotyki, ponieważ jej silny zapach może je rozpraszać. Zawartość drożdży sprawia również, że produkt mógłby być wykorzystywany do produkcji alkoholu. Władze twierdzą, że osadzeni mogliby używać pasty do maskowania kontrabandy lub warzenia alkoholu za kratami. Produkt jest również zakazany w Queensland, Australii Południowej i Tasmanii, podczas gdy Nowa Południowa Walia zezwala na niego w swoich zakładach karnych.

McKechnie został uznany za winnego morderstwa z użyciem noża w Queensland ponad 30 lat temu i skazany na dożywocie. Część wyroku odbył w Queensland, zanim około 10 lat po skazaniu został przeniesiony do więzienia w Wiktorii.

Historia Vegemite i spór w Kanadzie

Vegemite opracowano w Melbourne w 1923 roku jako alternatywę dla brytyjskiego Marmite. Australijczycy używają pasty do przyprawiania czekolady, pizzy, mieszanek do ciast i lodów, a także tradycyjnych wypieków. Produkt stał się również przedmiotem międzynarodowego sporu w kwietniu 2025 roku, kiedy właścicielowi australijskiej kawiarni w Kanadzie nakazano usunięcie słoików z półek z powodu niezgodności z lokalnymi przepisami zdrowotnymi. Premier Anthony Albanese interweniował w tej sprawie, nazywając dziwnym fakt, że Kanada zezwala na sprzedaż Marmite. Właścicielowi kawiarni pozwolono później kontynuować sprzedaż pasty.