Dwanaście państw zakazuje importu towarów z izraelskich osiedli, Izrael zamyka brytyjski konsulat

Skoordynowane restrykcje handlowe wobec osiedli na Zachodnim Brzegu

Dwanaście państw, z Wielką Brytanią, Francją i Kanadą na czele, ogłosiło 8 września 2026 r. skoordynowany zakaz importu oraz restrykcje handlowe wobec towarów produkowanych w izraelskich osiedlach na okupowanym Zachodnim Brzegu. W skład koalicji wchodzą również Dania, Hiszpania, Finlandia, Irlandia, Islandia, Norwegia, Polska, Portugalia i Szwecja. Wspólna inicjatywa powstała w wyniku dwustronnych rozmów w Londynie między prezydencją francuską a rządem brytyjskim. Brytyjski minister spraw zagranicznych Ed Miliband przedstawił tę politykę w Izbie Gmin, potwierdzając, że Wielka Brytania oficjalnie uznaje osiedla oraz szerszą okupację za niezgodne z prawem. Francuski minister spraw zagranicznych Jean-Noël Barrot ogłosił równoległe środki francuskie w mediach społecznościowych.

Francja zakończy handel z izraelskimi osiedlami w Palestynie, podobnie jak 11 innych krajów, które podjęły podobne zobowiązania.

Zmiana brytyjskiej polityki i izraelski odwet dyplomatyczny

Brytyjskie przepisy zakazują wprowadzania towarów z osiedli do sklepów detalicznych i nakładają sankcje na firmy budujące lub finansujące infrastrukturę osiedlową, w tym budynki mieszkalne i połączenia transportowe. Miliband stwierdził, że Wielka Brytania dąży do ochrony rozwiązania dwupaństwowego, potwierdzając jednocześnie prawo Izraela do istnienia. Izrael odpowiedział natychmiastowymi sankcjami dyplomatycznymi wobec Londynu. Izraelski minister spraw zagranicznych Gideon Sa'ar nakazał zamknięcie brytyjskiego konsulatu w Jerozolimie i nałożył zakaz wjazdu na 12 nieujawnionych obywateli brytyjskich, których określił mianem antysemitów. Sa'ar odrzucił oskarżenia Milibanda o czystki etniczne dokonywane przez bojowych osadników, nazywając je oburzającymi kłamstwami.

Reżim sankcji będzie wymierzony w nielegalne osiedla i ich rozbudowę, a nie w Izrael.

Rozwój osadnictwa i spór o projekt E1

Dyplomaci z państw uczestniczących wskazali na przyspieszenie budowy osiedli oraz przemoc wobec Palestyńczyków jako bezpośrednią przyczynę sankcji. W szczególności decyzja rządu Izraela o wydaniu przetargów na projekt E1, obejmujący ponad 1200 planowanych domów, została uznana przez europejskich urzędników za czerwoną linię, ponieważ dzieli ona Zachodni Brzeg i uniemożliwia powstanie spójnego państwa palestyńskiego. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości orzekł w 2024 r., że izraelska polityka osadnicza na terytoriach okupowanych narusza prawo międzynarodowe. Ponad 500 000 izraelskich osadników mieszka obecnie obok około trzech milionów Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu, okupowanym przez Izrael od wojny sześciodniowej w 1967 r.

Podziały międzynarodowe i reakcje regionalne

Dwanaście rządów wprowadziło krajowe zakazy po tym, jak próby przyjęcia embarga handlowego przez Unię Europejską nie uzyskały większości kwalifikowanej, głównie z powodu sprzeciwu Niemiec. Kilka państw europejskich, w tym Holandia, Irlandia, Belgia, Hiszpania i Norwegia, już wcześniej rozpoczęło lub sfinalizowało krajowe restrykcje importowe. W Jerozolimie prezydent Izraela Isaac Herzog nazwał politykę brytyjską poważnym błędem w ocenie i zarzucił ingerencję w nadchodzące wybory w Izraelu. Izraelski minister finansów Bezalel Smotrich zażądał wydalenia brytyjskiego ambasadora, a minister policji Itamar Ben-Gvir wezwał Izrael do uznania suwerenności Argentyny nad Falklandami. Ambasador Stanów Zjednoczonych w Izraelu Mike Huckabee skrytykował brytyjskie środki w BBC, nazywając je dyskryminacją narodu żydowskiego. Oprócz zakazów dotyczących osiedli, Miliband ogłosił brytyjskie sankcje na powiązaną z Hezbollahem instytucję finansową Al-Qard al-Hasan oraz przywrócił sankcje wobec Iranu.