Xi Jinping zapowiada zjednoczenie z Tajwanem. W przemówieniu pominął kwestię użycia siły

Przemówienie w Pekinie z okazji rocznicy urodzin Sun Jat-sena

Xi Jinping przemawiał w czwartek, 12 listopada 2026 r., w Wielkiej Hali Ludowej w Pekinie, upamiętniając 160. rocznicę urodzin Sun Jat-sena. Sun współtworzył rewolucję z 1911 r., która zakończyła wielowiekowe rządy cesarskie i utorowała drogę Republice Chińskiej. Xi wykorzystał tę okazję, by określić kwestię Tajwanu jako niezmienną misję historyczną Komunistycznej Partii Chin. Nazwał partię najwierniejszym spadkobiercą dziedzictwa Suna i wezwał kraj do dalszej modernizacji pod scentralizowanym przywództwem partyjnym. Przemówienie wygłoszono w Pekinie, gdzie Sun jest przedstawiany jako jednoczyciel sprzeciwiający się podziałom kraju.

„Nurtu historii nie da się zatrzymać. Całkowite zjednoczenie ojczyzny musi zostać zrealizowane i z pewnością zostanie zrealizowane.”

Warunki rozmów

Xi stwierdził, że Chiny trzymają się zasady pokojowego zjednoczenia oraz formuły „jeden kraj, dwa systemy”. Dodał, że Pekin jest gotowy do rozmów z Tajwanem w oparciu o zasadę jednych Chin i Konsensus z 1992 r., biorąc pod uwagę realia Tajwanu oraz interesy i uczucia jego mieszkańców. Opisał ludność po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej jako rodzinę zjednoczoną więzami krwi i stwierdził, że żaden konflikt czy nieporozumienie nie są nie do przezwyciężenia. Xi wezwał również wszystkich Chińczyków, w tym mieszkańców Tajwanu, do zjednoczenia sił przeciwko separatystom dążącym do niepodległości wyspy. Jak podała Europa Press, przywódca zapewnił, że Chiny nigdy nie pozwolą na działalność separatystyczną wymierzoną w niepodległość Tajwanu.

Kwestia użycia siły i sytuacja militarna

Xi nie wspomniał o użyciu siły, choć Pekin nigdy nie wykluczył takiego rozwiązania wobec Tajwanu. Chińskie siły zbrojne utrzymują codzienną obecność wokół wyspy i przesuwają swoją aktywność coraz dalej w głąb Oceanu Spokojnego. Oferta pokojowego zjednoczenia Pekinu jest przedstawiana w tym kontekście, a model „jeden kraj, dwa systemy” nie cieszy się poparciem żadnej głównej partii politycznej na Tajwanie. Tajpej stanowczo odrzuca roszczenia Pekinu do wyspy, a rząd Tajwanu nie odpowiedział niezwłocznie na prośbę o komentarz w momencie relacjonowania przemówienia.

Sun Jat-sen i ostrzeżenie Tajpej

W październiku 2026 r. Tajpej wezwało swoich obywateli do unikania wydarzeń organizowanych przez Chiny z okazji rocznicy urodzin Suna, twierdząc, że Pekin ma wypaczony obraz Suna i jego dziedzictwa. Pekin uważa Suna za bohatera narodowego, patriotę oraz prekursora rewolucji komunistycznej z 1949 r. Rewolucja ta zmusiła pokonany rząd Republiki Chińskiej do przeniesienia się na Tajwan, gdzie do dziś sprawuje władzę. Xi stwierdził, że Sun był zdecydowanym obrońcą jedności narodowej, który sprzeciwiał się wszelkim próbom podziału kraju.

Nadchodzący kalendarz

Przemówienie wygłoszono na tydzień przed szczytem APEC w Shenzhen, centrum technologicznym w południowych Chinach, gdzie Xi ma ponownie spotkać się z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Ważne wybory lokalne na Tajwanie odbędą się nieco ponad dwa tygodnie po wystąpieniu. Proponowane rozmowy opierają się na zasadzie jednych Chin, co Tajpej odrzuca. Uwagi Xi stanowią oficjalne potwierdzenie stanowiska Pekinu przed spotkaniem z Trumpem.