308 włoskich gmin nadmorskich dotkniętych przez 1073 ekstremalne zjawiska pogodowe od 2010 roku, sztormy częstsze o 550%

Nowy raport włoskiego stowarzyszenia ekologicznego Legambiente oraz obserwatorium Città Clima dokumentuje gwałtowny i trwały wzrost liczby ekstremalnych zjawisk pogodowych na włoskim wybrzeżu. W latach 2010–2026 308 z 643 gmin nadmorskich (48%) ucierpiało w wyniku 1073 zdarzeń, co stanowi 38,6% z 2778 takich incydentów odnotowanych w całym kraju w tym samym okresie. Dane wskazują na rosnącą tendencję: do 2025 roku odsetek dotkniętych gmin wynosił 45,4% (1028 zdarzeń), w 2024 roku 41,2% (885 zdarzeń), a w 2023 roku 37,3% (780 zdarzeń).

Najczęstszymi zjawiskami w ciągu 16 lat były powodzie wywołane intensywnymi opadami deszczu (404 incydenty), tornada i trąby wodne (286) oraz sztormy (107). Legambiente zwraca uwagę na niedawne nasilenie sztormów i silnych wiatrów, odnotowując wzrost liczby sztormów o 550% oraz porywów wiatru o 80% w pięcioleciu 2022–2026.

Regionalne zestawienie

Największe obciążenie ponosi południe Włoch. Sycylia przoduje z 232 ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, za nią plasują się Apulia (136) i Kalabria (104). Liguria (99), Lacjum (88) oraz Kampania (88) zamykają czołówkę. Toskania również odnotowała 88 zdarzeń, co oznacza niemal dwukrotny wzrost w ciągu ostatnich trzech lat. Na poziomie gmin najwięcej ucierpiała Genua (50 zdarzeń), a następnie Bari (44), Palermo (38), Agrigento (35) i Neapol (27). Nadmorska dzielnica Rzymu, Ostia, odnotowała 12 zdarzeń, zajmując 11. miejsce, podczas gdy Cesenatico na wybrzeżu Emilii-Romanii znalazło się na 14. pozycji.

Sycylijskie Palermo odczuło skutki cyklonu Harry, który uderzył w jońskie wybrzeże Sycylii w styczniu 2026 roku. Luca Bittau ze stowarzyszenia SEA ME Sardinia, komentując sytuację po przejściu burzy nad wyspą La Maddalena, zwrócił uwagę na jej nietypową trajektorię.

W ostatnich latach było wiele burz z północnego zachodu, zachodu i południowego wschodu, ale szczerze mówiąc, nie pamiętam takiej ze wschodu.

Erozja i utracone plaże

Ekstremalne zjawiska pogodowe potęgują długoterminowy kryzys erozyjny. Dane ISPRA przytoczone w raporcie pokazują, że w ciągu ostatnich 50 lat wzdłuż włoskich wybrzeży zniknęło ponad 40 mln metrów kwadratowych plaż, co wiąże się z utratą ważnych ekosystemów. W samej Toskanii 13,8% linii brzegowej stałego lądu (40 km z 289 km) znajdowało się w stanie aktywnej erozji w latach 2006–2020.

Dostęp do plaż i jakość wody

Legambiente wskazuje również na problemy związane z koncesjami plażowymi i jakością wody. W wielu gminach jedyne obszary nieobjęte prywatną koncesją znajdują się w pobliżu ujść rzek, rowów lub wylotów ścieków, gdzie kąpiel jest zabroniona z powodu zanieczyszczeń. Toskania posiada 8,6 km nisko położonych pasów przybrzeżnych sklasyfikowanych jako porzucone, co odpowiada ujściom cieków wodnych. Raport argumentuje, że darmowe plaże nie powinny być spychane do kategorii „Serie B”: użytkownicy zasługują na monitorowane, zdatne do kąpieli odcinki, co już ma miejsce w Lido di Camaiore w Lukce.

Apel o krajowy plan adaptacji wybrzeży

Legambiente twierdzi, że Włochy wciąż nie posiadają krajowego planu adaptacji wybrzeży do kryzysu klimatycznego. Organizacja uznaje za pilne wypełnienie tej luki oraz przydzielenie zasobów na wdrożenie szerszego Narodowego Planu Adaptacji do Zmian Klimatu. Raport wzywa również do wprowadzenia ustawy przeciwko zabudowie gruntów oraz renaturyzacji wybrzeży poprzez odtwarzanie wydm, terenów podmokłych i obszarów bagiennych.

Dane z naszego nowego raportu 'Spiagge' pokazują pilną potrzebę i znaczenie wdrażania planów adaptacyjnych oraz narzędzi zarządzania, które zmniejszą ryzyko dla ludzi, domów i infrastruktury, a także umożliwią planowanie działań mających na celu poprawę zarządzania gruntami.