Sąd w Tongeren skazał 51 osób w sprawie narkotykowej Costa, zbiegły „Bolle Jos” otrzymał 14 lat więzienia

Skazanie 51 oskarżonych

30 lipca 2026 r. sąd karny w Tongeren w Belgii skazał 51 osób na łącznie 180 lat więzienia za udział w przemycie ponad 23 ton kokainy przez port w Antwerpii. Wyroki kończą sprawę Costa, jeden z największych procesów narkotykowych w historii Belgii, który rozpoczął się od odkrycia jesienią 2019 r. ładunku 2,7 tony kokainy ukrytego w kontenerze z drewnem z Kostaryki. Sąd nakazał również konfiskatę majątku o wartości dziesiątek milionów euro, w tym nieruchomości, pojazdów i luksusowych zegarków. Pięciu oskarżonych uniewinniono, w tym dwóch prawników oskarżonych o przekazywanie poufnych informacji organizacjom przestępczym.

Śledztwo w sprawie Costa

Dochodzenie, nazwane od pierwszego kostarykańskiego ładunku, ujawniło cztery sieci przestępcze współpracujące w modelu „Crime-as-a-Service”. Każda z nich oferowała specjalistyczną wiedzę, od organizowania importu po wydobywanie ładunków z portu. Prokuratura federalna oszacowała czarnorynkową wartość kokainy na 3,5 mld euro. Dowody opierały się w dużej mierze na odszyfrowanych wiadomościach z aplikacji Sky ECC, którą Europol złamał w 2021 r., co pozwoliło organom ścigania wgląd w operacje handlarzy. Proces miał się pierwotnie rozpocząć w 2024 r., ale opóźniły go wnioski obrony o wyłączenie sędziów, a latem 2025 r. nowe dochodzenie w sprawie wykorzystania cywilnego infiltratora dodatkowo odroczyło postępowanie.

Kluczowe postacie i wyroki

Sąd wymierzył kary znacznie niższe od żądań prokuratury. Tom Bastiaanse, znany jako „Escobar z Campine”, otrzymał 12 lat, a jego prawa ręka, 82-letni były żandarm Willy Van Mechelen, 9 lat zamiast wnioskowanych 17. Geert Frisson, były prezes gangu motocyklowego Bandidos, został skazany na 13 lat (prokuratorzy żądali 20). Henk Rijntjes otrzymał 11,5 roku. Nathan Steveniers, opisany jako porucznik Josa Leijdekkersa, dostał 8 lat, a Ibrahim Ozcan, współpracownik Lucio Aquino, 6 lat. Sąd orzekł, że przestępczość nie powinna popłacać, konfiskując ponad 20 mln euro od Bastiaanse i Van Mechelena oraz ponad 15 mln euro od Frissona.

Zbiegły „Bolle Jos” Leijdekkers

Jos Leijdekkers, 35-letni obywatel Holandii znany jako „Bolle Jos”, został skazany zaocznie na 14 lat (najwyższy wymiar kary) i ukarany grzywną w wysokości 400 000 euro. Jest on najbardziej poszukiwanym przestępcą w Holandii i ukrywa się w Sierra Leone, rzekomo dzięki powiązaniom z prezydentem Juliusem Maada Bio. Był to jego ósmy wyrok w Belgii, co łącznie daje 103 lata więzienia w Belgii i Holandii. Leijdekkers nie pojawił się na procesie i nie wysłał prawnika, co pozwoliło na kumulację wyroków bez większego sprzeciwu. Władze belgijskie wielokrotnie bezskutecznie wnioskowały o jego ekstradycję z Sierra Leone.

Reakcje i dalsze kroki

Po ogłoszeniu wyroku Willy Van Mechelen powiedział sądowi, że odczuwa ulgę, nazywając wyrok poważnym, ale znacznie łagodniejszym od żądań prokuratury. Wielu obrońców podzielało opinię, że sąd był rozsądny, a główni oskarżeni prawdopodobnie nie złożą apelacji. Prokurator federalny może jeszcze złożyć apelację, jeśli nie będzie zadowolony z niższych kar. Na razie wyroki uderzają w sieci, które uczyniły z Antwerpii główną bramę dla kokainy, choć zbiegły Leijdekkers pozostaje nieuchwytny.

Panie przewodniczący, wydał pan poważny wyrok.