Hakainde Hichilema wygrywa drugą kadencję jako prezydent Zambii, zdobywając 60 proc. głosów

Wyniki wyborów i podział głosów

Komisja Wyborcza Zambii ogłosiła Hakainde Hichilemę zwycięzcą wyborów prezydenckich we wczesnych godzinach porannych we wtorek, 18 sierpnia 2026 r. Oficjalne wyniki wykazały, że 64-letni urzędujący prezydent zdobył 2 965 326 głosów, co stanowi od 60 proc. do 61,4 proc. ważnych kart do głosowania. Jego główny rywal, prawnik i członek parlamentu Brian Mundubile, zajął drugie miejsce z wynikiem 1 856 217 głosów, czyli około 38 proc. W wyborach wystartowało łącznie 14 kandydatów, a do głosowania uprawnionych było 8,7 mln obywateli. Wyborcy wybierali również 226 członków Zgromadzenia Narodowego.

Nieprawidłowości i raporty obserwatorów

Głosowanie odbyło się w czwartek, 13 sierpnia 2026 r., a liczenie głosów zostało wstrzymane w całym kraju na kilka godzin w piątek po doniesieniach o atakach na pracowników komisji wyborczych i kradzieżach kart do głosowania. Misja obserwacyjna Wspólnoty Rozwoju Afryki Południowej stwierdziła, że zawieszenie liczenia głosów wywołało niepewność, wskazując na incydenty zastraszania, napaści fizyczne, porwania i zniszczenia mienia w pięciu prowincjach. Obserwatorzy wyborczy z Unii Europejskiej poinformowali, że proces sprzyjał urzędującemu prezydentowi i odbywał się w ograniczonej przestrzeni demokratycznej. Policja przeszukała dom Mundubile i zatrzymała kilku przedstawicieli opozycji, oskarżając ich o powiązania z milicją, po czym ich zwolniła. Mundubile ogłosił się zwycięzcą w piątek i złożył skargi dotyczące procesu zliczania głosów.

Odbudowa gospodarcza i wyzwania krajowe

Hichilema, lider Zjednoczonej Partii na rzecz Rozwoju Narodowego, wygrał wybory prezydenckie w 2021 r. po pięciu wcześniejszych porażkach wyborczych z byłym prezydentem Edgarem Lungu. Jego pierwsza administracja priorytetowo potraktowała naprawę finansów państwa po tym, jak Zambia ogłosiła niewypłacalność w 2020 r. podczas pandemii COVID-19. W trakcie tej pięcioletniej kadencji rząd zrestrukturyzował zobowiązania zagraniczne wobec wierzycieli dwustronnych i prywatnych oraz wprowadził bezpłatną edukację średnią, co pozwoliło objąć nauką około 2,3 mln dzieci. Liderzy opozycji argumentowali, że zyski gospodarcze nie dotarły do zwykłych gospodarstw domowych, wskazując na utrzymującą się niepewność żywnościową, wysokie koszty życia oraz dotkliwe susze, które spowodowały niedobory energii i osłabiły kwaczę. W swojej kampanii Hichilema obiecał podwojenie wielkości gospodarki narodowej i zwiększenie wydobycia w sektorze górniczym w drugim co do wielkości producencie miedzi w Afryce.

Negocjacje z MFW i perspektywy inwestorów

Rynki finansowe zareagowały stabilnie na wynik wyborów, a obligacje dolarowe Zambii z terminem wykupu w 2033 r. były wyceniane we wtorek na 97,72 centa za dolara. Rząd planuje zabezpieczyć nowy pakiet finansowy z Międzynarodowego Funduszu Walutowego przed końcem 2026 r., po wygaśnięciu w styczniu porozumienia o wartości 1,7 mld USD. Minister finansów Situmbeko Musokotwane stwierdził przed wyborami, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne są niezbędne do przyspieszenia wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, choć resort finansów wstrzyma się z powrotem na międzynarodowe rynki długu komercyjnego.

Dla inwestorów Hichilema oznacza kontynuację.

Analitycy inwestycyjni zauważyli, że ustanowienie przyszłych emisji długu zapewniłoby punkty odniesienia dla wyceny dla krajowych firm poszukujących kapitału.

Gdyby ponownie wyemitowali dług na rynku międzynarodowym, byłoby to również korzystne, ponieważ dałoby firmom w kraju punkt odniesienia do wyceny długu.