Parti Québécois prowadzi w sondażach przed wyborami w Quebecu, zapowiadając referendum w sprawie suwerenności

Sondaże i prognozy podziału mandatów

Wyborcy w Quebecu udadzą się do urn w poniedziałek 5 października 2026 r., aby wybrać członków prowincjonalnego Zgromadzenia Narodowego. Lokale wyborcze w prowincji liczącej 9 mln mieszkańców będą otwarte od 09:30 do 20:00 czasu lokalnego (13:30 do 00:00 GMT). Uprawnionych do głosowania jest około 6,4 mln obywateli. Komisja wyborcza Elections Quebec poinformowała, że blisko jedna czwarta uprawnionych oddała już głos w ramach głosowania przedterminowego. Wybory odbywają się po rezygnacji premiera François Legaulta w styczniu 2026 r., którego centroprawicowa Coalition Avenir Québec (CAQ) rządziła prowincją od 2018 r.

Według średniej sondażowej opracowanej przez Poliwave, suwerenistyczna Parti Québécois (PQ), której przewodzi 49-letni prawnik Paul Saint-Pierre Plamondon, prowadzi z poparciem 29,4%. Federalistyczna Liberalna Partia Quebecu pod wodzą Charlesa Milliarda ma 23,2%, natomiast rządząca CAQ, kierowana przez Christine Fréchette, zajmuje trzecie miejsce z wynikiem 18,4%.

Prognozy przygotowane przez agregator Polling Canada wskazują, że Parti Québécois może zdobyć 65 mandatów, co zapewni jej większość w parlamencie. Liberalna Partia Quebecu może liczyć na 36 miejsc, Konserwatywna Partia Quebecu na 17, Québec Solidaire na siedem, a CAQ na trzy mandaty (spadek z dotychczasowych 76).

Harmonogram referendum i program polityczny

Parti Québécois ostatni raz rządziła Quebeciem w latach 2012–2014, po czym spędziła dwanaście lat w opozycji. Choć partia obiecała trzecie referendum w sprawie suwerenności prowincji (po głosowaniach w 1980 i 1995 r.), Plamondon zapowiedział, że odbędzie się ono dopiero po zakończeniu kadencji prezydenckiej Donalda Trumpa w styczniu 2029 r. Plamondon stwierdził, że obecne spory handlowe między Kanadą a Stanami Zjednoczonymi nie sprzyjają "spokojnej atmosferze do refleksji nad naszą przyszłością".

Niedawny sondaż pokazuje, że 31% mieszkańców Quebecu popiera secesję od Kanady. Badania opinii publicznej wskazują, że poparcie dla Parti Québécois wynika głównie z niezadowolenia wyborców z jakości opieki zdrowotnej i kosztów życia, a nie z dążeń do secesji konstytucyjnej. W końcowej fazie kampanii Plamondon zaproponował również usunięcie kanadyjskiej monarchii konstytucyjnej z instytucji Quebecu, przyznając, że ruch ten może napotkać wyzwania prawne, oraz stwierdził, że narody rdzenne nie będą posiadały prawa weta wobec konsultacji w sprawie secesji.

Napięcia federalne i doniesienia o ingerencji zagranicznej

Wybory prowincjonalne stanowią wyzwanie dla kanadyjskiego premiera Marka Carneya. Oprócz potencjalnych tarć konstytucyjnych z Quebeciem, rząd federalny stoi w obliczu niewiążącego głosowania w Albercie, zaplanowanego na 19 października, dotyczącego potencjalnego referendum w sprawie secesji tej prowincji. Kanadyjskie media oceniają sytuację polityczną jako poważny test spójności narodowej.

Kanadyjczycy widzą, że jedność kraju jest atakowana od wewnątrz w niebezpiecznych czasach, gdy zagrożenia ze strony USA dla naszej suwerenności stały się przyczyną egzystencjalnego niepokoju.

Kampania wyborcza obejmowała również kontrowersje dotyczące potencjalnych wpływów zewnętrznych. 25 września pojawiły się doniesienia o dokumentach amerykańskiego think tanku Defense Analyses and Research Corporation, opisujących rzekome finansowanie i operacje psychologiczne mające na celu wspieranie ruchów separatystycznych w Quebecu i Albercie. Zapytane przez TVA Nouvelles biuro prasowe premiera Carneya nie zaprzeczyło tym doniesieniom. Plamondon odrzucił zarzuty o zagraniczne wsparcie, zapowiadając, że jeśli utworzy rząd, wystąpi o federalne sprawdzenie bezpieczeństwa, aby umożliwić agencjom wywiadowczym zbadanie jego kontaktów i powiązań.