Włoski Senat przyjął ustawę ramową przywracającą energetykę jądrową w głosowaniu 81-51

Prace w Senacie i ramy prawne

Włoski Senat przyjął w środę ustawę ramową ustanawiającą krajowe regulacje dla energetyki jądrowej, kończąc proces parlamentarny po tym, jak Izba Deputowanych zatwierdziła projekt w czerwcu. Senat przyjął ustawę 81 głosami za, przy 51 głosach przeciw i 7 wstrzymujących się. Ustawa daje rządowi 12-miesięczny mandat na wydanie dekretów regulujących pełny cykl życia technologii jądrowej, w tym budowę reaktorów, eksploatację elektrowni, zarządzanie wypalonym paliwem oraz utworzenie niezależnego organu nadzoru bezpieczeństwa. Minister środowiska i bezpieczeństwa energetycznego Gilberto Pichetto Fratin, autor tekstu, zapowiedział, że jego resort planuje przygotować wymagane dekrety wykonawcze przed końcem roku. Ustawa nie zleca bezpośrednio budowy konkretnych elektrowni, lecz tworzy strukturę administracyjną dla firm prywatnych, umożliwiając im realizację projektów w ramach wyznaczonych przez rząd parametrów.

Cele technologiczne i gospodarcze

Ramowe przepisy koncentrują się głównie na zaawansowanych małych reaktorach modułowych, a nie na tradycyjnych wielkoskalowych elektrowniach, uwzględniając również produkcję wodoru z energii jądrowej oraz napęd morski. Ustawa obejmuje także badania nad fuzją jądrową, łącząc krajowe prace w ośrodku Divertor Tokamak Test we Frascati z szerszymi międzynarodowymi projektami, takimi jak ITER w Cadarache we Francji. Premier Giorgia Meloni argumentowała, że ustanowienie krajowej produkcji jest niezbędne, aby zmniejszyć zależność od importu energii elektrycznej z sąsiednich krajów, takich jak Francja, zwłaszcza po okresie zmienności cen związanej z konfliktami międzynarodowymi.

Dziś parlament ostatecznie przyjął ustawę o energetyce jądrowej. Po prawie czterdziestu latach Włochy znów mają ramy prawne do produkcji energii jądrowej. To odważny i zdroworozsądkowy wybór. Dziś importujemy energię elektryczną produkowaną w elektrowniach jądrowych w sąsiednich krajach, ale sami nie możemy jej wytwarzać. Ta ustawa ma to zmienić.

Według szacunków rządu przedstawionych w ubiegłym roku, pokrycie co najmniej 11% zapotrzebowania Włoch na energię elektryczną z generacji jądrowej mogłoby obniżyć koszty dekarbonizacji o 17 mld euro (19 mld USD) do 2050 roku. Krajowy plan energetyczno-klimatyczny zakłada, że udział energii jądrowej może z czasem wzrosnąć do 22%. Pichetto Fratin sugerował wcześniej lata 2034–2035 jako docelowy termin uruchomienia pierwszych reaktorów, które zaczną zasilać krajową sieć.

Finansowanie, zasady bezpieczeństwa i debata polityczna

Aby wesprzeć wdrożenie, ustawa autoryzuje wydatki w wysokości 20 mln euro rocznie w latach 2027–2029 z funduszu inwestycji infrastrukturalnych Ministerstwa Środowiska i Bezpieczeństwa Energetycznego. Część tego budżetu sfinansuje kampanie informacyjne dla społeczności rozważanych jako potencjalne lokalizacje elektrowni. Ustawa wymaga obowiązkowego zaangażowania lokalnych gmin w wybór lokalizacji, a także wprowadza systemy rekompensat terytorialnych i obowiązkowe gwarancje ubezpieczeniowe obejmujące cały okres eksploatacji każdego obiektu. Liderka Forza Italia w Senacie, Stefania Craxi, poparła ustawę jako krok w stronę niezależności energetycznej oraz stabilności cen dla firm i gospodarstw domowych. Centrolewicowa opozycja sprzeciwiła się projektowi, wskazując na długie harmonogramy budowy, wysokie koszty kapitałowe i nierozwiązane kwestie składowania odpadów. Senator Ruchu Pięciu Gwiazd Elena Sironi nalegała, aby budowa reaktorów była ściśle ograniczona do zdegradowanych lub wyłączonych z eksploatacji stref przemysłowych. Czerwcowy sondaż Demopolis wykazał, że 51% Włochów popiera powrót do produkcji energii jądrowej, choć większość respondentów pozostaje przeciwna budowie reaktorów w pobliżu własnych domów.